قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟


تسویه نهایی آتی سبد سهام صنعت خودرو و ساخت قطعات

مدیریت ابزارهای نوین مالی شرکت بورس اوراق بهادار تهران اطلاعیه‌ای درخصوص تسویه نهایی آتی سبدسهام بر روی سبد شاخص صنعت خودرو و ساخت قطعات (جاتو ۱۰۶) با سررسید شهریور ۱۴۰۱ منتشر کرد.

به گزارش بازار، براساس اطلاعیه شرکت بورس ایران، نکات مهم در خصوص تسویه نهایی قرارداد آتی سبد سهام بر روی سبد شاخص صنعت خودرو و ساخت قطعات به این شرح است:

۱) زمان بندی تسویه نهایی قراردادهای آتی سبد سهام به صورت زیر است: -تاریخ سررسید: چهارشنبه مورخ ۱۶ شهریورماه ۱۴۰۱ (۱۴۰۱/۰۶/۱۶) -روز تعیین اولویت نوع تسویه: سررسید قرارداد -زمان تسویه نقدی: سررسید قرارداد -زمان تسویه فیزیکی: سررسید قرارداد
۲) تمامی دارندگان موقعیت باز (اعم از خرید و فروش) باید در روز تعیین اولویت نوع تسویه (سررسید) و تا ساعت ۱۳:۰۰ همان روز، اولویت خود برای تسویه فیزیکی یا تسویه نقدی را به همراه موارد زیر به کارگزار مربوطه اعلام کنند: -اعلام تعداد موقعیت‌های باز برای تسویه فیزیکی یا تسویه نقدی؛ اعلام موافقت با تسویه نقدی به کسری از اندازه قرارداد، حسب اعلام در مشخصات قرارداد.
۳) اولویت‌های نوع تسویه ثبت شده توسط مشتری، دال بر اجرا نهایی نوع تسویه انتخاب شده نمی‌باشد.
۴) در صورت عدم اعلام نوع تسویه توسط مشتری در مهلت مذکور در بند (۲)، نوع تسویه توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، به صورت نقدی تعیین می‌شود.
۵) در زمان تسویه نقدی، آن دسته از دارندگان موقعیت‌های باز که نوع تسویه آنها، نقدی تعیین شده است، حسب مورد باید ارزش مابه التفاوت آخرین قیمت تسویه روزانه اعلامی و قیمت مبنای دارایی پایه به قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ علاوه هزینه‌های تسویه نهایی را پرداخت نمایند.
۶) انجام فرآیند تسویه فیزیکی قرارداد آتی برای دارندگان موقعیت باز خرید، مستلزم تأمین ارزش بازار قرارداد آتی به علاوه هزینه‌های تسویه نهایی و برای دارندگان موقعیت باز فروش، مستلزم وجود دارایی پایه متناسب با موقعیت‌های باز در کد مالکیت دارندگان موقعیت باز فروش به علاوه هزینه‌های تسویه نهایی، در زمان مشخص شده در مشخصات قرارداد می‌باشد.
۷) اگر در زمان تسویه فیزیکی، هر یک از حالت‌های زیر روی دهد، قرارداد آتی قابل تسویه فیزیکی نبوده و نکول در ایفای تعهدات محسوب می‌شود؛ لذا قرارداد به صورت نقدی تسویه شده و طرف نکول کننده ملزم به پرداخت خسارات تعیین شده در مشخصات قرارداد به طرف مقابل می‌باشد: - نکول دارنده موقعیت باز خرید: کل مبلغ ارزش قرارداد بر حسب قیمت تسویه روزانه زمان تسویه فیزیکی در ساب عملیاتی دارنده موقعیت باز خرید وجود نداشته باشد؛ نکول دارنده موقعیت باز فروش: تمام یا بخشی از سهام موجود در سبد پایه تعهدشده در کد مالکیت دارنده موقعیت باز فروش وجود نداشته باشد.
۸) شرکت سپرده گذاری در فرآیند تخصیص، تمامی موقعیت‌های باز خرید و موقعیت‌های باز فروش را که نوع تسویه آن‌ها نهایی شده است، به روش تصادفی مقابل هم قرار می‌دهد. در نتیجه: الف) اگر هر دو موقعیت با نوع تسویه فیزیکی مقابل هم قرار گرفته باشند، قرارداد به صورت فیزیکی تسویه میشود. ب) اگر هر دو موقعیت با نوع تسویه نقدی مقابل هم قرار گرفته باشند، قرارداد به صورت نقدی تسویه می‌شود. ج) اگر یکیز موقعیت‌ها با نوع تسویه نقدی و دیگری با نوع تسویه فیزیکی مقابل هم قرار گرفته باشند، قرارداد به صورت نقدی تسویه می‌شود. همچنین شخص با نوع تسویه نقدی، نکول کرده و مشمول پرداخت جریمه نکول می‌گردد.
۹) چنانچه در زمان تسویه فیزیکی قرارداد آتی سبد سهام، تعداد سهام قابل تحویل هر ناشر موجود در سبد پایه مربوط به هر قرارداد شامل جزء اعشاری باشد، جزء اعشاری به صورت نقدی تسویه می‌شود.
۱۰) در قرارداد آتی سبد سهام، اگر حداقل نماد یکی از سهام موجود در سبد پایه تا پایان جلسه معاملات آخرین روز معاملاتی، متوقف باشد، قرارداد آتی بر اساس آخرین قیمت مبنای دارایی پایه و آخرین قیمت تسویه روزانه، تسویه نقدی می‌شود.
۱۱) چنانچه در سررسید قرارداد آتی، دارایی پایه موضوع قرارداد، فریز، مسدود، توقیف ویا توثیق باشد، امکان نقل و انتقال دارایی وجود نداشته و دارایی پایه مذکور، قابل استفاده در تسویه فیزیکی نخواهد بود.
۱۲) جریمه نکول برابر با یک دهم درصد (۰.۱ درصد) ارش بازارقرارداد برحسب قیمت تسویه روزانه در زمان تسویه فیزیکی می‌باشد.
۱۳) سبد پایه قابل تحویل به ازای هر قرارداد در زمان تسویه فیزیکی، از طریق سایت رسمی بورس تهران و در صفحه هر نماد، قابل مشاهده است.

قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟

در مطلب قبلی، سازوکار بازار قراردادهای آتی توضیح داده شد. در این مطلب انواع قراردادهای آتی توضیح داده می‌شود و بیان می‌گردد که قرارداد آتی شامل قرارداد آتی بر روی کالا، ارز، دارایی مالی و شاخص می‌شود.

قرارداد آتی بر روی کالا
قرارداد آتی کالا نوعی ابزار مشتقه است که به واسطۀ آن فروشنده تعهد می‌کند در زمان سررسید مقدار معینی از یک کالای مشخص را به قیمتی که در لحظۀ حال تعیین می‌کند به خریدار بفروشد. خریدار نیز طبق این قرارداد تعهد می‌کند کالای مذکور را با همان مشخصات خریداری کند.

انواع قرارداد آتی بر روی کالا شامل موارد زیر است:
الف) قرارداد آتی بر روی محصولات کشاورزی مانند ارزن، گندم، جو و ذرت
ب) قرارداد آتی بر روی فلزات مانند فلزات رنگین و فلزان گران‌بها
ج) قرارداد آتی بر روی نفت و مشتقات آن مانند گازوئیل

قرارداد آتی بر روی ارز
قرارداد آتی ارز عبارت است از تعهد به انجام معاملۀ ارز مشخص روی قیمت از قبل تعیین شده بر مبنای ارز دیگر که در زمانی مشخص در آینده انجام می‌شود. این قرارداد را می‌توان قبل از سررسید با اعمال موقعیت معکوس بست. از قرارداد آتی ارز می‌توان در پوشش ریسک‌های مرتبط با ارز در واردات، صادرات، سرمایه‌گذاری خارجی و یا حتی سفته‌بازی استفاده نمود. مقادیر ارزی که در هر قرارداد تعیین می‌شود معمولاً مقدار ثابت و از پیش تعیین شده‌ای دارد. انواع قرارداد آتی بر روی ارزها شامل دلار با یورو، دلار با پوند انگلیس، دلار با فرانک، دلار با لیر، دلار با کانادا و . هستند.

قرارداد آتی بر روی سهام
قرارداد آتی بر روی سهام توافق‌نامه‌ای بین دو طرف برای خرید یا فروش مقدار خاصی از سهام، با قیمت مشخص و در تاریخ مشخصی در آینده است.

قرارداد آتی بر روی شاخص
قرارداد آتی سبد سهام عبارت است از قراردادی که فروشنده تعهد می‌کند در سررسید تعیین شده، سبد پایه را به قیمتی که در زمان انعقاد قرارداد تعیین می‌شود بفروشد و در مقابل خریدار متعد می‌شود آن سبد پایه را در تاریخ سررسید خریداری کند. قراردادهای آتی شاخص در عمل بسیار متنوع هستند و می‌توان برای هر شاخص بازار، قرارداد آتی شاخص تشکیل داد. قراردادهای آتی صادره بر روی شاخص سهام به قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ صورت نقدی تسویه می‌شوند چرا که امکان تحویل فیزیکی دارایی پایه وجود ندارد. انواع قرارداد آتی بر روی شاخص شامل قرداد آتی بر روی شاخص داوجونز، S&P500 و. هستند.

قرارداد آتی بر روی نرخ بهره
قرارداد آتی بر روی نرخ بهره قراردادی است که به خرید یا فروش ابزاربدهی در یک قیمت مشخص و در یک تاریخ از پیش تعیین شده می‌پردازد. دارایی پایۀ این قرارداد شامل اسناد خزانه، سپرده‌های یورو دلاری و. می‌شود.

چارچوب طراحی قرارداد آتی و اختیار معامله سبد سهام با کارکردهای قرارداد آتی و اختیار معامله شاخص

اوراق مشتقه مالی، ابزارهای جدیدی هستند که در یک اقتصاد مدرن برای پوشش ریسک، سرمایه گذاری و آربیتراژ بکار می روند. گرچه از واژه اوراق مشتقه، چیزی که به ذهن خطور می کند، قرارداد آتی یا اختیار معامله سهام است، اما تمرکز اصلی بازار سرمایه در دنیا بر اوراق مشتقه شاخص است. باوجود مزایایی که معاملات قرارداد آتی و اختیار معامله شاخص دارد، چون شاخص فاقد مالیت است، به لحاظ شرعی نمی تواند مورد معامله قرار گیرد. به همین جهت امکان راه اندازی معاملات این ابزارها در بورس ایران فراهم نیست. هدف این تحقیق، طراحی الگوی قرارداد آتی و اختیار معامله سبد سهام، به منظور دستیابی به کارکردهای آتی و اختیار معامله ی شاخص است. سبدی که مبنای قرارداد آتی و اختیار معامله قرار می گیرد (سبد سهام پایه)، علاوه بر دارا بودن ویژگی هایی چون مالیت، قابلیت تسلیم و در نتیجه مشروعیت، به گونه ای است که راه اندازی قرارداد مشتقه بر مبنای آن، کارکردهای آتی و اختیار معامله شاخص را به دست می دهد. بر این اساس آتی سبد سهام، قراردادی است که فروشنده تعهد می کند در سررسید تعیین شده، سبد پایه (کسری از سبد معیار) را به قیمتی که در زمان انعقاد قرارداد تعیین می شود، بفروشد و در مقابل خریدار متعهد می شود آن سبد پایه را در تاریخ سررسید خریداری کند و اختیار معامله سبد سهام، قراردادی است بین خریدار و فروشنده که حق، نه الزام، خرید یا فروش سبد پایه را تا زمان انقضای اختیار معامله و به قیمت مورد توافق، به خریدار می دهد

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 23 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

اوصاف قرارداد اختیار معامله

تبیین قرارداد اختیار معامله

بررسی فقهی قرارداد اختیار معامله

هدف از طراحی ابزارهای مالی جدید در بازارهای مالی، بهبود مدیریت ریسک و همچنین افزایش کارایی بازار سرمایه است. قراردادهای اختیار معامله یکی از این ابزارهاست. آنچه که سبب لزوم بررسی و تطبیق قراردادهای اختیار معامله با موازین شرعی شده است، کارکرد این قراردادها در بازار بورس و گسترش آن است. نگارنده پس از تعریف و تبیین این قراردادها و تشخیص قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ ماهیت آن، ضمن ارائه دیدگاه‌های مختلف اندیشمندان اسلامی، تلا.

قرارداد اختیار معامله در فقه

ز جمله ابزارهای جدیدی است که امروزه در بازار های بورس مورد استفاده قرار « عقد اختیار »می گیرد. این عقد را میتوان از طریق برخی عقود متعارف مانند: جعاله و صلح تصحیح نمود، کمااینکه تصحیح آن بر مبنای عقد مستقل نیز عاری از اشکال است. هرچند پیوند آن با برخی از عقوددیگر مانند: بیمه و وکالت با چالش مواجه است. لازم به ذکر است شرایط عمومی عقود در اینمعامله وجود داشته و از این جهت دچار خلل نمیباشد. پرداخت.

جزئیات تازه از سبد آتی سهام

هدیه لطفی دنیای اقتصاد : اوراق مشتقه مالی ابزارهای معاملاتی نوینی هستند که در بازارهای سرمایه‌گذاری برای پوشش ریسک، سرمایه‌گذاری و آربیتراژ به‌کار می‌روند. به عبارت دقیق‌تر قراردادهای آتی و اختیار معامله دارای کارکردهای بسیار قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ منحصر به‌فردی هستند که می‌توان مهم‌ترین آنها را پوشش ریسک عنوان کرد. در حالی فقدان این ابزارها در بازارهای مالی به‌خصوص بازار سرمایه ایران همواره به‌عنوان یک خلأ بزرگ مطرح بوده، که قرار است با اقدامات انجام شده، از امروز (یکشنبه ۲۵ آذر) شاهد ورود این ابزار به بورس تهران باشیم.

جزئیات تازه از سبد آتی سهام

ورود و آغاز به کار ابزارهای جدید معاملاتی یکی از اساسی‌ترین موضوعاتی است که می‌تواند تعمیق هرچه بیشتر بازار سرمایه را به دنبال داشته باشد. در واقع ورود این ابزارها نه تنها باعث پرشدن بسیاری از خلأهای بازار خواهد شد، بلکه با افزایش تنوع سرمایه‌گذاری ایجاد شده، می‌تواند سرمایه‌گذاران بیشتری را به این بازار جذب کند. یکی از ابزارهایی که در دنیا با استقبال زیادی روبه‌رو‌ شده و معامله‌گران زیادی از آنها استفاده‌ کرده و در معاملات خود به‌کار می‌گیرند، معاملات آتی شاخص‌های بورس است. در این راستا بورس اوراق بهادار تهران نیز تلاش کرده با زمینه‌سازی مناسب، توسعه ابزارهای مشتقه را در دستور کار خود قرار دهد. در حالی جای معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری در این ابزار جدید خالی است، که طبق وعده‌های مطرح شده مراحل ورود صندوق‌ها به این بازار نیز نهایی شده و طی روزهای آتی ابلاغ می‌شود. البته در این راستا فعالان بازار سرمایه پیشنهاد داده‌اند که سازمان بورس تمامی محدودیت‌ها را برای این نهادهای مالی درنظر نگیرد و بخشی را به عهده مدیرپرتفوی صندوق‌ها قرار دهد. تا قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ به این ترتیب مدیران صندوق‌ها قادر باشند، استراتژی مناسب خود برای استفاده از ظرفیت‌های سبد آتی سهام را در معاملات خود به‌کار گیرند.

لزوم ورود ابزار جدید

در همین راستا نگار نظری، رئیس اداره عملیات بازار ابزارهای نوین شرکت بورس اوراق بهادار تهران عنوان کرد: امروزه با پیشرفت‌های صورت گرفته در حوزه‌های اقتصاد کلان و بازار سرمایه، افزایش سطح دانش مالی و سرمایه‌گذاری افراد در جامعه و نیز تغییر سلایق افراد، شاهد استقبال گسترده سرمایه‌‌گذاران از بازار‌های ساختار یافته مانند بورس در مقابل بازار‌های سنتی هستیم.

وی در ادامه قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ با اظهار این مطلب که بررسی وضعیت فعلی بازار سرمایه ایران و نیازسنجی آن در حوزه مدیریت ریسک، لزوم طراحی، توسعه و ایجاد ابزارهای جدید مالی را در پی داشته، گفت: هدف اصلی از این کار، افزایش‌ کارآیی و توسعه‌یافتگی بازار و پاسخگویی به نیاز‌های سرمایه‌گذاران، مدیریت نقدینگی و تخصیص بهینه منابع بوده است. نظری ادامه داد: یکی از مهم‌ترین‌ برنامه‌‌های راهبردی بورس تهران که در سال‌های اخیر با جدیت پیگیری می‌شود، تعریف ابزارهای نوین مالی به ویژه در حوزه مشتقات و ابزارهای پوشش ریسک است. در میان انواع قراردادهای آتی قابل معامله در بورس ‌های جهان، قراردادهای آتی شاخص جزو پرطرفدارترین ابزارهای مشتقه به شمار رفته و کارآیی بالایی در پوشش ریسک سرمایه‌گذاران دارد.

آتی سبد سهام جایگزین مناسب برای آتی شاخص

نظری در ادامه افزود: با وجود قدرت این ابزار در مدیریت ریسک پرتفوی، به‌دلیل عدم قابلیت تحویل فیزیکی آن، امکان معرفی قراردادهای آتی شاخص در بازار وجود ندارد. بنابراین بورس تهران به‌عنوان بورس پیشتاز در توسعه ابزارهای مشتقه برآن شد تا با معرفی قراردادهای آتی سبد سهام، جایگزین مناسبی برای قراردادهای آتی شاخص طراحی کند، تا به این وسیله بازار آتی سهام را از رکود چندساله خارج کند. نظری به محوریت بورس تهران در مورد بازنگری در مورد دستورالعمل مربوط به قراردادهای آتی اشاره کرد و افزود: دستورالعمل جدید در اسفندماه سال ۹۶ نهایی شد. از جمله نکات لحاظ شده در تهیه دستورالعمل جدید، یکپارچه‌سازی فرآیندهای اجرایی و معاملاتی و نیز سامانه مدیریت ریسک قراردادهای آتی با قراردادهای اختیار معامله، تسهیل فرآیند تسویه نهایی با ایجاد امکان تسویه نقدی، حذف سطح کارگزار از فرآیند الزام تأمین وجوه تضمین و نیز تعمیم دارایی پایه قراردادهای آتی به همه انواع اوراق بهادار بوده است.

حلقه مکمل زنجیره ابزارهای مالی پوشش ریسک

رئیس اداره عملیات بازار ابزارهای نوین شرکت بورس اوراق بهادار تهران، قرارداد آتی سبد سهام را دارای تمام ویژگی‌ها و مزایای عمومی قراردادهای آتی دانست و گفت: به‌طور کلی، قرارداد آتی سبد سهام نوعی قرارداد آتی با کارکرد آتی شاخص و با قابلیت تحویل فیزیکی سبد سهام در سررسید بوده و تمامی ویژگی‌ها و مزایای عمومی قراردادهای آتی را دارد که عملا در کنار قراردادهای اختیارمعامله، حلقه کامل‌کننده زنجیره ابزارهای مالی پوشش ریسک موجود قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ در بازار سرمایه ایران خواهد بود. وی به مزایای قرارداد آتی سبد سهام اشاره کرد و افزود: قرارداد آتی سبد سهام سرمایه‌گذاران را قادر می‌‌سازد تا بدون نیاز به تحلیل تک تک شرکت‌‌های پذیرفته شده در بورس تهران، با داشتن تحلیل از شرایط کلان قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ بازار یا یک صنعت خاص اقدام به شناسایی سود کنند. به گفته نظری، نوسانات شاخص‌های بورسی از سوی فعالان بازار سرمایه و حتی افرادی که آشنایی چندانی با بازار سرمایه و بورس ندارند، قابل درک و فهم بوده و لذا دامنه مخاطبان و سرمایه‌گذاران قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ بالقوه بازار آتی سبد سهام بسیار وسیع‌تر از قرارداد آتی تک‌سهم خواهد بود. وی در ادامه افزود: همچنین هزینه‌های معاملاتی این بازار (اعم از تک‌سهم و سبد سهام) بسیار کمتر از بازار سهام بوده و معاملات آن معاف از مالیات است. همچنین وجود ابزاری مانند آتی سبد سهام می‌تواند به پیش‌بینی صحیح‌تر جهت حرکت بازار سرمایه و تعدیل تحلیل‌های خوش‌بینانه یا بدبینانه از اهداف عدد شاخص‌‌های بورسی منجر شود.

نگاهی به محاسبات

نظری در ادامه به نحوه تشکیل سبد سهام و محاسبات آن پرداخت و گفت: مبنای محاسبات سبد سهام که به‌طور دقیق‌تر سبد پایه نامیده می‌‌شود، بر اساس تشکیل یک دارایی تحت عنوان سبد مرجع (سبدی متناظر با سبد شاخص موردنظر) و کوچک‌تر کردن سبد مرجع با یک مضرب معین (مضرب سبد) انجام می‌شود. سبد حاصله که همان سبد پایه است، سبدی همگن با سبد مرجع بوده و قابلیت تبدیل به دارایی پایه قرارداد آتی را دارد و باید توسط فروشنده قرارداد آتی سبد در سررسید، به خریدار قرارداد تحویل داده شود. به عبارت دیگر، درون سبد پایه دقیقا سهام متناظر شاخص مربوطه و با همان نسبت قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ وجود دارد. نظری تصریح کرد: نکته حائز اهمیت در نحوه تعیین ترکیب سبد پایه قرارداد آتی سبد سهام، محاسبه مقدار مضرب سبد است که از نسبت ارزش سبد پایه به ارزش سبد مرجع به دست می‌آید. ارزش سبد مرجع در هر زمان مقداری قابل محاسبه و معلوم است. ولی تعیین مقدار پارامتر ارزش سبد پایه مستلزم رعایت سه شرط مهم است.

تعیین مقدار ارزش سبد پایه چگونه است؟

نظری تعیین مقدار ارزش سبد پایه را وابسته به سه شرط دانست و گفت: ابتدا با فرض ثابت بودن دیگر پارامترها، قرارداد آتی مبتنی بر سبد پایه بازدهی‌‌ای دقیقا برابر با بازدهی شاخص داشته باشد. همچنین بتای سبد پایه نسبت به شاخص مربوطه، برابر با یک بوده و در نهایت مضرب سبد در کل دوره معاملاتی قرارداد آتی، ثابت بماند.وی در ادامه تاکید کرد: تنها قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ در صورت اقدامات شرکتی سهام هر یک از ناشران موجود در سبد مرجع یا بازنگری ترکیب شاخص مربوطه، این عدد تغییر خواهد کرد. نظری در ادامه با اظهار این مطلب که جایگزینی عدد شاخص مربوطه به جای ارزش سبد پایه، هر سه شرط مذکور را می‌‌پوشاند، گفت: سرمایه‌گذاران در بازار آتی سبد سهام، تنها در سررسید نیاز به اطلاع از محتویات سبد پایه داشته و ترکیب سبد پایه و تعداد هر یک از سهام داخل آن، تاثیری بر تصمیمات آنها در اتخاذ موقعیت و استراتژی‌های معاملات ندارد. هرچند سرمایه‌گذار برای به دست آوردن ترکیب سبد پایه، کافی است تنها دو پارامتر عدد شاخص و ارزش بازار سبد مرجع را در اختیار داشته باشد.

اهرم به چه میزان است؟

نظری در ادامه به اهرم درنظر گرفته شده در این معاملات اشاره کرد و ادامه داد: اهرم در نظر گرفته شده برابر با ۵ بوده و در کل طول دوره معاملاتی ثابت است و تنها در صورت تغییر ضرایب وجوه تضمین تغییر می‌کند. وی ادامه داد: بنابراین در بازار آتی بورس تهران، ریسک تغییر اهرم، ناشی از نوسانات قیمتی قراردادهای آتی یا دارایی پایه، وجود ندارد. همچنین در تسویه نهایی قراردادهای آتی سبد سهام، اولویت با تسویه فیزیکی بوده و تسویه نقدی تنها در صورت توافق طرفین در سررسید قرارداد قابل انجام است.

انتظار برای ورود تعداد بیشتر کارگزاری‌ها

رئیس اداره عملیات بازار ابزارهای نوین شرکت بورس اوراق بهادار تهران در ادامه با اشاره به ورود سه شرکت کارگزاری به این فرآیند گفت: در حال حاضر تنها سه کارگزاری قابلیت معامله آتی سبد سهام را دارند. انتظار می‌رود با ایجاد ابزارهای تشویقی برای کارگزاران و نیز پیوستن همه شرکت‌های OMS به بازار ابزارهای مشتقه بورس تهران به ویژه آتی سبد، شاهد شکوفایی این ابزارها، افزایش نقدشوندگی و بالارفتن میزان مشارکت سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی در این بازار باشیم. نظری ادامه داد: به این ترتیب حتی در آینده‌‌ای نزدیک بتوان قراردادهای اختیار معامله سبد سهام را که تاییدیه کمیته فقهی سبا را دارد، در بورس تهران عملیاتی کرد.

میزان کارمزد

نظری در ادامه به کارمزد معاملات آتی سبد سهام اشاره کرد و گفت: در حال حاضر کارمزد تسویه ۰۰۵/ ۰ ارزش بازار قرارداد در سررسید است. البته به سازمان بورس پیشنهادهایی در زمینه کارمزد ارائه شده است. به این‌صورت که کارمزد تسویه نقدی کمتر از تسویه فیزیکی باشد. وی در ادامه تاکید کرد: اما هنوز جوابی از سوی سازمان بورس در راستای تاکید یا رد این موضوع ارائه نشده است.

فعالیت صندوق‌ها در این بازار؟

نظری در ادامه در پاسخ به این سوال که آیا صندوق‌های سرمایه‌گذاری قادر خواهند بود در بازار آتی سبد سهام فعالیت داشته باشند، گفت: درخصوص مجاز بودن فعالیت صندوق‌ها در این بازار و رفع محدودیت‌های آنها، پیشنهادهایی به سازمان بورس داده شده و احتمال می‌رود در این هفته ابلاغیه مزبور از سوی سازمان ارائه شود. اما در حال حاضر مجوزی برای خرید صندوق‌ها اعلام نشده است.در همین راستا علی‌اکبر ایرانشاهی، سرپرست اداره بازرسی نهادهای مالی سازمان بورس درخصوص ورود صندوق‌های سرمایه‌گذاری به این بازار گفت: طبق بررسی‌های صورت‌گرفته مقرر شده تا صندوق‌های سرمایه‌گذاری امکان فعالیت در بازار آتی سبد سهام را داشته باشند؛ اما هنوز جزئیات و محدودیت‌های مورد‌نظر مشخص نیست. وی در ادامه افزود: به احتمال زیاد این مصوبه در هیات مدیره سازمان بورس تایید و در این هفته ابلاغ شود. اما نمی‌توان زمان دقیقی برای آن عنوان کرد. ایرانشاهی ادامه داد: آتی سبد سهام می‌تواند ابزاری مناسب و کابردی در اختیار مدیران سرمایه‌گذاری صندوق‌ها باشد تا با استفاده از آن، پوشش ریسک مناسبی داشته باشند. قطعا کارکرد واقعی این ابزار به استراتژی مدیر پرتفوی صندوق بستگی دارد و در اخذ موقعیت‌های مناسب و پوشش در برابر نوسانات قیمت سهام سپری مناسب خواهد بود.

همه محدودیت‌ها را سازمان اجرا نکند

در همین راستا بهنام چاوشی، رئیس سابق اداره امور نهادهای مالی سازمان بورس نیز معتقد است: با توجه به نوع صندوق‌های فعال در بازار سرمایه اعم از صندوق‌های سهامی، بادرآمد ثابت، مختلط و قابل‌معامله و همچنین اندازه صندوق‌های مزبور، به‌طور قطع نمی‌توان یک میزان ریسک مشخص را برای تمامی این صندوق‌ها درنظر گرفت. در واقع میزان ریسک ناشی از سود و زیان هر کدام از آنها با یکدیگر متفاوت خواهد بود. وی ادامه داد: به این ترتیب سازمان بورس اوراق بهادار باید بخشی از این ریسک را با تعیین محدودیت‌ها و اعلام حدنصاب‌ها پوشش دهد و بخش دیگر را بر عهده مدیران خود صندوق‌ها قرار دهد. چاوشی در ادامه خاطرنشان کرد: درواقع پیشنهاد می‌شود سازمان بورس یک محدودیت کامل و جامع برای تمامی صندوق‌های سرمایه‌گذاری فعال در بازار درنظر نگیرد. این محدودیت‌ها را به‌صورت بخشی و تا حدودی بر عهده مدیر پرتفوی آنها قرار دهد تا به این ترتیب مدیران سرمایه‌گذاری صندوق‌ها قادر باشند بر اساس استراتژی مدیریتی خود و همچنین نوع فعالیت صندوق، خرید و فروش‌های مناسب در بازار آتی سهام داشته باشند.

ابزاری مناسب برای کنترل ریسک

چاوشی در ادامه با اظهار این مطلب که با راه‌اندازی بستر انجام معاملات آتی روی یک سبد مشخصی از سهام(شاخص) توسط شرکت بورس اوراق بهادار امکانی جدید برای سرمایه‌گذاران فراهم شده است، گفت: به این ترتیب معامله‌گران قادر خواهند بود که با ریسک غیرسیستماتیک پایین‌تر امکان استفاده از تحلیل خود پیرامون یک صنعت یا گروهی از سهام(۳۰شرکت بزرگ) را داشته باشند.

وی ادامه داد: طبق مقرراتی که اعلام شده، در حال حاضر امکان ورود به معاملات آتی سبد سهام صرفا از طریق معاملات برخط(Online) فراهم است و مشتریان آن دسته از شرکت‌های کارگزاری که روی دریافت مجوز مربوط را طی کرده‌اند، با تکمیل فرم «قرارداد فی مابین مشتری و کارگزار» و «بیانیه ریسک» از طریق دسترسی به سامانه برخط می‌توانند به معاملات ورود کنند. در انجام این معاملات برای مشتری کد سهامداری معمول خرید سهام کفایت می‌کند و نیازی به دریافت کد جدید نیست.

سیدرضا علوی، عضو هیات مدیره کانون کارگزاران نیز در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» با اظهار این مطلب که از مهم‌ترین کارکردهایی که بازار سرمایه می‌تواند برای برآورده کردن انتظارات سرمایه‌گذاران ایفاکند، طراحی ابزارهای متنوع برای پوشش ریسک و کسب بازدهی در روندهای صعودی و نزولی بازار است، گفت: قراردادهای آتی سبد سهام از جمله ابزار مشتقه بسیار محبوب در بازارهای مالی دنیاست. به‌طوری‌که‌ از نظر حجم و ارزش معاملات، این ابزار در بین پنج ابزار پر دادوستد در دنیا مطرح است. وی ادامه داد: خوشبختانه پس از طراحی و پیاده‌سازی ابزار مشتقه آتی سهام و نیز آپشن سهام، شرکت بورس با تایید کمیته فقهی سازمان بورس نسبت به طراحی قراردادهای آتی سبد سهام مربوط به شاخص صنایع مختلف اقدام کرده است و سرمایه‌گذاران علاوه بر اینکه می‌توانند نسبت به پوشش ریسک پرتفوی خود اقدام کنند، با اتخاذ موقعیت‌های خرید یا فروش روی این قراردادها، حتی در روندهای منفی بازار نیز به کسب سود می‌پردازند. علوی در ادامه با اشاره به اینکه از جمله مزیت‌هایی که قراردادهای آتی سبد سهام دارد می‌توان به اهرمی بودن آن و درگیر کردن فقط ۲۰درصد از ارزش قرارداد به‌عنوان وجه تضمین نام برد، گفت: این امر می‌تواند سودآوری بیشتری را برای سرمایه‌گذاران به دنبال داشته باشد. وی ادامه داد: از مزیت‌های دیگر این قراردادها می‌توان به نقش پررنگ آن در پیش‌بینی وضعیت آتی بازار اشاره کرد؛ به‌طوری‌که با دنبال کردن حجم و قیمت قراردادها، پیش‌بینی دقیق‌تری از وضعیت آتی شاخص صنعت مربوطه به‌دست آورد. همچنین زمانی که شاخص یا صنایع خاصی در روندهای نزولی قرار می‌گیرند، می‌توان با اتخاذ موقعیت فروش نسبت به کسب سود در روندهای منفی اقدام کرد.

رونمایی از قراردادهای آتی سبد سهام، هفته آینده در بورس

رونمایی از قراردادهای آتی سبد سهام، هفته آینده در بورس

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم ، علی صحرائی با اشاره به نقش مهم ابزارهای مشتقه در پوشش ریسک و پاسخ به سلایق متنوع سرمایه­ گذاران و فعالان بازار در سال‌های اخیر گفت: قراردادهای آتی سبد سهام یکی از ابزارهای مشتقه است که از روز یکشنبه هفته آینده(25 آذر) در بورس اوراق بهادار تهران راه اندازی می‌شود.

وی به تایید قرارداد آتی سبد سهام توسط کمیته محترم فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار اشاره کرد و اظهار داشت: این ابزار در بازارهای جهانی در قالب قراردادهای آتی شاخص معامله می‌شود ولی به دلیل عدم وجود امکان تحویل فیزیکی برای شاخص، آتی سبد سهام با اخذ تأییدیه از کمیته محترم فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار جایگزین آتی شاخص شده است، به طوری که ترکیب، تغییرات و بازدهی شاخص و سبد سهام مشابه یکدیگر است.

مدیرعامل شرکت بورس تهران به بیان مزایای قرارداد آتی سبد سهام پرداخت و خاطر نشان کرد: قرارداد آتی سبد سهام علاوه بر دارا بودن تمامی مزایای یک قرارداد آتی استاندارد از جمله خاصیت اهرمی، امکان کسب سود از نوسانات مثبت و منفی قیمت دارایی پایه، شفافیت قیمت و استاندارد بودن قراردادها، تضمین معاملات توسط اتاق پایاپای و تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری، امکان بهره‌مندی از مزایای خرید و فروش شاخص‌های بورسی را نیز برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند.

وی تصریح کرد: سرمایه‌گذاران بدون نیاز به تحلیل تک ­تک سهام بورسی، می‌توانند با تحلیل شرایط کلان اقتصاد و یا داده‌های مربوط به صنایع مختلف، نسبت به خرید و فروش در بازار آتی سبد سهام اقدام نمایند، به طوری که بازدهی سرمایه‌گذاران معادل بازدهی شاخص مربوطه شود.

صحرائی با بیان اینکه مدیران پرتفوی می‌توانند با خرید یا فروش قرارداد آتی سبد سهام متناظر با پورتفوی خود، نسبت به پوشش ریسک اقدام کنند، یادآور شد: صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز می‌توانند در چارچوب شرایطی که سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام می‌کند، امکان فعالیت داشته و با استراتژی‌های خود، از مزایای پوشش ریسک این ابزار استفاده کنند.

وی افزود: بورس تهران مطابق سیاست‌های هیأت مدیره جدید، بانگرش توسعه‌ای و راه‌اندازی ابزار های جدید مطابق نیازهای فعالان و سرمایه‌گذاران با تجمیع و بازنگری دستورالعمل معاملات قراردادهای آتی، اقدام به یکپارچه‌سازی فرآیندهای اجرایی و معاملاتی انواع مختلف این قراردادها از جمله آتی تک سهم و آتی سبد سهام کرده است.

این مقام مسئول اضافه کرد: بدین صورت زمینه شروع به کار بازار قراردادهای آتی سبد سهام و انجام معاملات این ابزار با مشارکت شرکت‌های مدیریت فن آوری بورس تهران، سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه و نیز شرکت‌های نرم‌افزاری ارائه دهنده خدمات برخط( OMS ‌ها) فراهم می شود.

صحرائی بر آشنایی و آموزش فعالان بازار و سرمایه گذاران با این قراردادها تاکید کرد و گفت: بورس تهران در راستای آشنایی فعالان و سرمایه‌گذاران با این قراردادها، اقداماتی از جمله تهیه کتابچه و فیلم‌های آموزشی، برگزاری دوره‌های مختلف برای گروه‌های سرمایه‌گذاران، کارگزاران، اصحاب رسانه و سایر نهادهای مالی نیز انجام داده است. به‌علاوه سایت بورس تهران به ‌عنوان تنها مرجع رسمی ارائه اطلاعات قراردادهای آتی، به‌روز شده قراداد آتی سبد سهام یا آتی شاخص؟ و فعالان بازار می‌توانند تمامی اطلاعات موردنیاز خود را از آن دریافت کنند.

وی در خاتمه ابراز امیدواری کرد که سرمایه‌گذاران و فعالان بازار با حضور خود از مزایای این ابزار بهره‌مند شده و به رونق بازار مشتقه در بورس اوراق بهادار تهران کمک کنند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.