هدف از سرمایه‌گذاری چیست؟


ظرفیت‌های توسعه صادرات ایران به سوریه در حوزه‌های مختلف کالایی غیرنفتی سالانه حداقل ۷۰۰ میلیون دلار و خدمات فنی و مهندسی سالانه ۶۰۰ میلیون دلار برق (سالانه حدود ۲۰۰ میلیون دلار) و در مجموع حداقل ۱.۵ میلیارد دلار است

لزوم تلاش ایران برای حضور اقتصادی پررنگ تر در سوریه؛ موانع جهش اقتصادی دو کشور چیست؟

ایران و سوریه دو کشور با روابط عمیق سیاسی و راهبردی عمیق هستند که اشتراکات فرهنگی و مذهبی فراوانی دارند، اما جهش روابط اقتصادی و تجاری دو کشور در شرایط کنونی مستلزم مساعی بیشتر از سوی ایران است.

بازار؛ گروه بین الملل: کشور سوریه پس از جنگ ظرفیتهای فراوانی برای بازسازی دارد که ایران میتواند با تقویت حضور بخش خصوصی در سوریه از این فرصت کمال بهره را ببرد.

سوریه بازاری بزرگ و سودآور برای تجار ایرانی

جمعیت ۲۲ میلیون نفری سوریه بازار مصرف بزرگی را در اختیار صادرکنندگان قرار می دهد. نفوذ سیاسی ایران در این کشور چشمگیر بوده و شاید بتوان گفت که در منطقه بی‌نظیر است، از این رو فرصت خوبی برای حضور پررنگ ایران در زمینه صادرات، فعالیت های تجاری و اقتصادی و بازسازی سوریه به وجود آمده است.

با توجه به وضعیت فعلی سوریه و تخریب بسیاری از زیرساخت‌ها، عدم توانایی دمشق در تامین تمامی کالاهای مورد نیاز و استقبال دولت سوریه از سرمایه‌گذاران خارجی، سرمایه‌گذاری و صادرات به سوریه برای کشورهای منطقه به ویژه ایران بسیار سودآور خواهد بود

با توجه به وضعیت فعلی این کشور و تخریب بسیاری از زیرساخت‌ها، عدم توانایی دمشق در تامین تمامی کالاهای مورد نیاز و استقبال دولت سوریه از سرمایه‌گذاران خارجی، سرمایه‌گذاری و صادرات به سوریه برای کشورهای منطقه به ویژه ایران بسیار سودآور خواهد بود. در حقیقت ایران از طریق روابط حسنه دیپلماتیک و سیاسی خود با سوریه می‌تواند از این فرصت به بهترین شکل استفاده کند.

موقعیت جغرافیایی سوریه و دسترسی تجار آن به تجار اروپایی و آفریقایی باعث می شود دریچه های جدیدی بر روی فعالان اقتصادی ایرانی گشوده شود.

تاکید رییسی بر گسترش روابط اقتصادی ایران - سوریه

حجم ناچیز روابط تجاری ایران و سوریه در حالی است که در دیدار میان سید ابراهیم رئیسی، رییس جمهوری ایران و فیصل مقداد وزیر خارجه سوریه در دی ماه گذشته در تهران، رییسی خواستار برداشتن گام های اقتصادی بلند میان دو کشور شده بود.

وی با استراتژیک خواندن روابط ایران و سوریه بر تقویت پایه‌های مستحکم روابط بین دو کشور به ویژه در حوزه‌های اقتصادی و تجاری تاکید کرده بود.

مقداد نیز گفته بود که سوریه مصمم است تمام ظرفیت‌های همکاری را برای تقویت روزافزون روابط تهران - دمشق در راستای منافع مشترک دو ملت فعال کند.

خرداد سال جاری نیز شفیق دیوب، سفیر سوریه در ایران گفته بود سوریه چشم انتظار فعالیت‌های اقتصادی و ثمربخش بین دو کشور است و در این راه لازم است تا سرمایه‌گذاری بین دو کشور ایران و سوریه گسترش یابد. وی خواستار بازسازی زیرساخت‌ها و مشارکت گسترده‌ای برای برپایی نمایشگاه‌های تخصصی دو کشور شده بود.

حسین امیرعبدالهیان، وزیر خارجه ایران نیز به تازگی به سوریه هدف از سرمایه‌گذاری چیست؟ سفر کرده است. سفر وی به سوریه همانند سفر دیگر مقامات برجسته ایرانی نشانه عزم راسخ ایران برای حفظ روابط حسنه دیپلماتیک و گسترش روابط اقتصادی میان دو کشور است.

اردیبهشت امسال نیز کیوان کاشفی، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و سوریه گفته بود با توجه به فراهم شدن شرایط ترانزیت از مرز عراق به سوریه، افزایش خطوط پروازی به سوریه و توافقات تجاری دولتمردان، چشم‌انداز گسترش فعالیت‌های اقتصادی ایران با سوریه مثبت به نظر میرسد.

وی گفته بود که موضوع تاکنون تردد هوایی بین دو کشور حل شده است و افتتاح و استقرار مرکز تجارت ایرانیان در قلب دمشق نیز که به فعالان اقتصادی ایران تعلق دارد، بسیار راهگشا بوده است و خدمات بسیاری را برای توسعه تجارت انجام می‌دهد.

حجم تجارت ایران و سوریه در سال ۱۴۰۰

در ۹ ماهه اول سال گذشته صادرات ایران به سوریه به ۱۶۰ میلیون دلار رسید. این میزان در مدت مشابه سال ۱۳۹۹ حدود ۸۴ میلیون دلار بوده و بیشترین کالاهای صادر شده شامل اجزا و قطعات توربین‌های بخار، دارو، خمیر غذایی، کنسرو و شیرخشک بوده است.

ایران در سال‌های اخیر بخش قابل توجهی از تمرکز خود در بازارهای صادراتی را به بازار کشورهای همسایه و منطقه اختصاص داده و در حالی که صادرات ایران به کشورهای عربی مانند عراق و امارات متحده عربی روند صعودی داشته، اما در سوریه فعالیت‌های تجاری مشترک تهران و دمشق محدود بوده است

طی این مدت سوریه از بین ۳۵ کشور وارد کننده محصولات ایرانی در جایگاه بیست و یکم ایستاده است و در واقع نشانگر این است که روابط اقتصادی دو کشور موازی روابط سیاسی آنها نیست. از نظر بسیاری از فعالان اقتصادی در این حوزه از فرصت‌ها به طور کامل استفاده نشده است.

این در حالی که دولت سوریه جنگ زده است، اما بخش خصوصی این کشور ثروتمند است و فرصت‌های خوبی برای سرمایه گذاری وجود دارد.

ایران در سال‌های اخیر بخش قابل توجهی از تمرکز خود در بازارهای صادراتی را به بازار کشورهای همسایه و منطقه اختصاص داده و در حالی که صادرات ایران به کشورهای عربی مانند عراق و امارات متحده عربی روند صعودی داشته، اما در سوریه فعالیت‌های تجاری مشترک تهران و دمشق محدود بوده است.

ترکیه رقیب اصلی ایران در تجارت با سوریه

ترکیه یکی از اصلی ترین رقبای ایران در اقتصاد سوریه است. آبان گذشته محمد امیر زاده، نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران گفته بود که سهم ایران از اقتصاد سوریه تنها سه درصد است، اما ترکیه ۳۰ درصد تجارت این کشور را در اختیار گرفته و این نشان دهنده ضعف ایران در دیپلماسی اقتصادی است .

پیشتر علیرضا پیمان‌پاک، رئیس سازمان توسعه تجارت گفته بود علی رغم روابط مطلوب سیاسی و نظامی ایران و سوریه، تهران نتوانسته از فرصت حضور در زمینه تجاری با دمشق استفاده کافی را ببرد.

بر اساس مرکز آمار ترکیه، این کشور در ۹ اول ماهه سال گذشته میلادی بیش از یک میلیارد و سیصد و شصت میلیون دلار صادرات به سوریه داشته است که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۱ درصد رشد داشته است. این در حالی است که ترکیه دشمن بشار اسد، رییس جمهوری سوریه است، اما با این حال توانسته گوی سبقت را در زمینه تجارت و فعالیت های اقتصادی با سوریه از ایران بربیاید. به رغم کمک های اقتصادی و مستشاری فراوان ایران در سوریه، هم اکنون آنکارا مبدل به بزرگترین شریک تجاری دمشق شده است.

البته باید توجه داشت که بر اساس گزارش‌های غیررسمی، بخشی از صادرات ایران به کشورهای عراق و امارات از طریق صادرات مجدد وارد بازار سوریه شده که در نهایت افزایش بیشتر سهم ایران از بازار این کشور را باعث می‌شود.

مهدی عباسی، مدیر دفتر اقتصادی ایران در حلب اخیرا گفته بود دو کشور موافقت نامه های زیادی در زمینه های اجتناب از اخذ مالیات مضاعف، همکاری نمایشگاهی، تجاری، گمرکی و بازرگانی و حمل‌ونقل امضا کرده اند، اما تقریباً هیچ‌کدام از موافقت‌نامه‌های مذکور به مرحله اجرایی نرسیده است.

چرایی سهم اندک ایران از اقتصاد سوریه

برخی موانع گسترش چشم گیر تبادلات تجاری و مناسبات اقتصادی ایران و سوریه حمایتهای مالی ضعیف دولتی، عدم تحرک کافی و مناسب وزارت امور خارجه در جهت تسهیل روابط اقتصادی، فقدان همکاری های مالی و بانکی مناسب، فقدان سازماندهی مشخص برای حضور تاجران ایرانی در سوریه و عدم وجود پوشش های ضمانتی است.

پیشتر علی اکبر تالار پشتی، عضو کمیسیون صنایع و معادن در این زمینه گفته بود برای ایجاد جهش چشم گیر در روابط اقتصادی دو کشور، دپیلماسی اقتصادی دولت باید بستر را برای بخش خصوصی در کشورهای دیگر فراهم کند. دولت باید در بازارهای هدف، حضور حداقلی داشته باشد و تمهیدات لازم را برای حضور حداکثری بخش خصوصی فراهم کند.

ظرفیت صادرات ۶۰۰ میلیون دلاری خدمات فنی و مهندسی

بررسی‌ها نشان می‌دهد ظرفیت‌های توسعه صادرات ایران به سوریه در حوزه‌های مختلف کالایی غیرنفتی سالانه حداقل ۷۰۰ میلیون دلار و خدمات فنی و مهندسی سالانه ۶۰۰ میلیون دلار برق (سالانه حدود ۲۰۰ میلیون دلار) و در مجموع حداقل ۱.۵ میلیارد دلار است.

ظرفیت‌های توسعه صادرات ایران به سوریه در حوزه‌های مختلف کالایی غیرنفتی سالانه حداقل ۷۰۰ میلیون دلار و خدمات فنی و مهندسی سالانه ۶۰۰ میلیون دلار برق (سالانه حدود ۲۰۰ میلیون دلار) و در مجموع حداقل ۱.۵ میلیارد دلار است

تعمیر و ساخت نیروگاهها و پالایشگاههای برق، ساخت ساز در حوزه های مسکن، راه و پل، صنایع داورسازی، حضور در صنایع پایه و مادر، مشارکت در زنجیره های کشاورزی و شیلات، فعالیت در بازسازی و راه اندازی زیرساختهای الکترونیکی و مخابراتی و بانکی، و همچنین صادرات کالاهای مصرفی از جمله حوزه هایی است که می تواند زمینه مشارکت ایران در اقتصاد سوریه را فراهم سازد و سود فراوانی عاید کشور کند.

مزایای مشارکت اقتصادی و سرمایه گذاری در سوریه
از جمله امتیازات سوریه برای مشارکت اقتصادی و تجاری میتوان به موقعیت جغرافیایی مناسب، نرخ پایین تبدیل ارز، زیرساختهای مناسب همچون شهرکهای صنعتی، معافیتها، تسهیل سازی و ضمانت پروژه های سرمایه گذاری، منابع انسانی آموزش دیده و با دستمزد پایین، منابع طبیعی متنوع در بخشهای نفت و فلزات، و امکان حمل و نقل دریایی آسان با توجه به بنادر این کشور اشاره کرد که همگی از زیرساختهای مناسبی است که سرمایه گذاری در سوریه را توجیه پذیر می سازد.

نتیجه گیری

با توجه به عمق راوابط استراتژیک و نزدیکی سیاسی تهران و دمشق، ایران باید از تمامی ظرفیت های خود برای گسترش حضور اقتصادی و تجاری خود در سوریه استفاده کند و به یکی از مهم ترین شرکای تجاری این کشور مبدل هدف از سرمایه‌گذاری چیست؟ شود. زیرا سوریه پس از خلاصی از جنگ چندین ساله تقریبا تمامی زیرساخت های خود را از دست داده و این ایران است که باید به عنوان کشور دوست و هم پیمان سوریه وارد عمل شود و با اجرای قراردادهای اقتصادی عظیم با سوریه شرایطی برد –برد را رقم زند.

بدیهی است دولت باید با تامین حمایت های مالی، پوشش های ضمانتی و امکانات بانکی حضور هر چه بیشتر تجار ایرانی را در سوریه تسهیل کند. این فرصت هم اکنون نصیب کشوری چون ترکیه شده است که روابط سیاسی با سوریه ندارد.

شرکت های صنعتی ایرانی با حضور در پروژه های زیرساختی سوریه مانند ساخت و ساز، مسکن، شرکت های مادر و پایه و مواردی این چنینی میتوانند سود فراوانی عاید کشور کنند. هم چنین بسیاری کالاهای ایرانی که به کشورهای همسایه صادر میشود قطعا میتواند در سوریه نیز چایگاه مناسبی داشته باشد که این موارد تماما مستلزم دیپلماسی اقتصادی فعال تر ایران در خصوص سوریه است.

رئیس بانک مرکزی: خرید ارز از شنبه غیر حضوری است

رئیس‌کل بانک مرکزی با بیان اینکه از هفته آینده، سامانه برخط صرافی‌ها، با هدف تسهیل ارائه خدمات به متقاضیان عملیاتی می‌شود،‌ گفت: متقاضیان ارز به جای مراجعه حضوری به صرافی‌ها، از طریق سامانه درخواست‌ خود را به صرافی مدنظر ارسال می‌کنند و پس از احراز هویت، به صورت حضوری ارز را دریافت می‌کنند.

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :

رئیس‌کل بانک مرکزی با بیان اینکه از هفته آینده، سامانه برخط صرافی‌ها، با هدف تسهیل ارائه خدمات به متقاضیان عملیاتی می‌شود،‌ گفت: متقاضیان ارز به جای مراجعه حضوری به صرافی‌ها، از طریق سامانه درخواست‌ خود را به صرافی مدنظر ارسال می‌کنند و پس از احراز هویت، به صورت حضوری ارز را دریافت می‌کنند.

‌به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی،‌ علی صالح آبادی با اعلام انتشار اوراق سکه بهار آزادی از هفته آینده، اظهار داشت: مرحله اول این اوراق با سررسید ۶ ماهه و معاف از مالیات در بورس منتشر خواهد شد و قیمت تسویه اوراق نیز قیمت روز سکه خواهد بود.

وی افزود: اشخاص حقیقی و همچنین صندوق‌های سرمایه‌گذاری در طلا می‌توانند به منظور تنوع بخشیدن به سبد سرمایه گذاری خود، در چارچوب ضوابط تعیین شده، این اوراق را خریداری کنند.

* ورود بخش خصوصی به ضرب سکه‌

رئیس کل بانک مرکزی ‌از برنامه این بانک برای ورود بخش خصوصی در ضرب و عرضه سکه بهار آزادی تحت نظارت بانک مرکزی خبر داد و گفت: چارچوب این طرح، در بانک مرکزی در حال تدوین و نهایی سازی است.

صالح آبادی همچنین گفت: از هفته آینده، سامانه برخط صرافی‌ها، با هدف تسهیل ارائه خدمات به متقاضیان عملیاتی خواهد شد.

* تدا‌وم عرضه ارزهای مورد اقبال بخش خصوصی در سامانه نیما‌

رئیس کل بانک مرکزی تعادل در بازار ارز را حائز اهمیت خواند و گفت: برای این منظور مقرر شد در سامانه نیما عرضه‌ها در زمینه ارزهایی که مورد اقبال بخش خصوصی است و تقاضای بیشتری دارد، همچنان تداوم یابد و تقاضایی که برای نیازهای واقعی مردم وجود دارد پوشش داده شود.

صالح آبادی اضافه کرد: البته در حال حاضر، در سامانه نیما عرضه‌ها به مراتب بیش از تقاضا است، برای نمونه از ابتدای سال تا دیروز حدود 26.5 میلیارد دلار در سامانه نیما معامله انجام شده است و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۷ درصد در سامانه یاد شده در عرضه ها و معاملات رشد داشتیم.

وی ادامه داد: همچنین کل تأمین ارز هدف از سرمایه‌گذاری چیست؟ برای واردات کشور در بازه زمانی یاد شده معادل 38.5 میلیارد دلار بوده است که نسبت به دوره مشابه سال گذشته 22 درصد رشد داشته است؛ در حوزه اسکناس نیز 1.5 میلیارد دلار حجم معاملات اسکناس بوده است که نسبت به دوره مشابه سال گذشته 40 درصد رشد معاملات اسکناس بوده است. بنابراین از نظر عرضه وضعیت مطلوبی داریم و مشکلی خاصی در زمینه عرضه ارز وجود ندارد.

‌صالح آبادی اضافه کرد: در هر حال قرار است ارزهای پرطرفدار باتوجه به ذخایر بسیار خوب عرضه شود و قابل استفاده در بازار باشد.

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه استقبال صادرکنندگان از بازار متشکل ارزی نیز بسیار هدف از سرمایه‌گذاری چیست؟ خوب است، افزود: در حال حاضر صادرکنندگان به صورت توافقی ارزهای زیادی را در بازار عرضه می‌کنند و هیچ مشکلی در تأمین اسکناس و حواله ارزی وجود ندارد.

*‌‌ عرضه ارز از طریق سامانه برخط صرافی‌ها/ نظارت بانک مرکزی بر سامانه نیما و سامانه برخط صرافی‌ها

به گفته صالح آبادی، بانک مرکزی بر سامانه نیما و نیز بر سامانه برخط صرافی ها نظارت کامل و رصد دقیق دارد.

وی با بیان اینکه از هفته آینده، سامانه برخط صرافی‌ها، با هدف تسهیل ارائه خدمات به متقاضیان عملیاتی خواهد شد،‌ تصریح کرد: افرادی که درصد هستند ارزی را خریداری کنند به جای مراجعه حضوری به صرافی‌ها از طریق سامانه برخطی که راه‌اندازی شده است، می توانند درخواست های خود را به صورت برخط به صرافی مدنظر خود ارسال کنند و پس از احراز هویت، به صورت حضوری مراجعه کرده و ارز خود را دریافت می کنند و اینگونه سهولت دسترسی که یکی از محورهای مدنظر ماست نیز میسر می شود.

* لایحه دولت در خصوص مالیات بر سود سپرده‌های اشخاص حقوقی ارایه می‌شود

وی ‌همچنین به موضوع مالیات سود سپرده‌های اشخاص حقوقی اشاره کرد و گفت: در جلسه روز گذشته با حضور معاون اول رئیس جمهور، وزیر اقتصاد و رئیس سازمان برنامه و بودجه، مقرر شد با توجه به آثار این مصوبه در افزایش هزینه تجهیز منابع و سود سپرده ها در شبکه بانکی، لایحه پیشنهادی‌ دولت مبنی بر اصلاح این قانون با همکاری مجلس به طور ویژه پیگیری شود.

‌صالح آبادی درباره جزئیات لایحه مذکور و اثرات آن یادآور شد: باتوجه به اینکه لایحه مذکور به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است، مقرر شد با جدیت این مهم را پیگیری کنیم و با مساعدت مجلس مالیات بر سود سپرده های اشخاص حقوقی از بودجه 1401 حذف شود، چراکه این لایحه تاکنون اثری نیز بر درآمدهای دولت نداشته است و اینگونه این دغدغه که فعالان بخش حقوقی دارند برطرف شود.

جزئیات ۱۰ محور سند همکاری امضا شده بین ایران و روسیه

در جریان سفر هفته گذشته وزیر نفت ایران به روسیه و برگزاری کمیسیون مشترک دو کشور، سند همکاری در ۱۰ محور بین طرفین امضا شد که باعث جهش در حجم تجارت ایران و روسیه خواهد شد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، به نقل از فارس، در جریان سفر هفته گذشته جواد اوجی وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران به روسیه و برگزاری کمیسیون مشترک دو کشور، سند همکاری در ۱۰ محور زیر بین طرفین امضا شد که باعث جهش در حجم تجارت ایران و روسیه خواهد شد.

این محورها عبارتند از:

۱- برقراری همکاری‌ بانکی گسترده برای ایجاد یک نظام پرداخت مناسب و قابل اتکا جهت تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری

۲- بهره‌برداری کامل ایران از وام دولتی ۵ میلیارد دلاری روسیه به ایران و مذاکره جهت افزایش این مقدار به دو برابر

۳- تجارت حامل‌های انرژی بویژه گاز، نفت خام و فرآورده‌های نفتی و توسعه بازارهای صادراتی گاز ایران با مشارکت طرف روس

۴- سرمایه‌گذاری طرف روس در بخش‌های مختلف صنعت نفت ایران خصوصاً توسعه زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی و پالایش نفت ایران

۵- گذردهی بار از کریدور شمال – جنوب بویژه با تمرکز بر استفاده کامل از ظرفیت و زیرساخت‌های موجود و توسعه زیرساخت‌ها در ادامه

۶- انجام هماهنگی‌ لازم بین دو کشور در زمینه استانداردهای‌شان در زمینه اقلام و محصولات مختلف صنعتی، کشاورزی و غیره

۷- تبادل محصولات کشاورزی شامل واردات غله از روسیه و صادرات محصولات کشاورزی گرمسیری به روسیه و استفاده از موقعیت ایران جهت تبدیل شدن به هاب ترانزیتی و سوآپ محصولات کشاورزی روسیه

۸- ایجاد صندوق مشترک برای سرمایه گذاری‌های منطقه‌ای و جهانی

۹- ایجاد اتحادیه مناطق آزاد ایران و روسیه و توسعه این همکاری‌ها به سایر کشورهای حاضر در کریدور شمال-جنوب

۱۰- توافق صندوق‌های ضمانت دو طرف برای صدور ضمانت‌نامه متقابل برای شرکت‌های هر طرف با هدف کاهش ریسک تجارت و سرمایه‌گذاری

دوپینگ بورس با کمک صندوق توسعه ملی

«جهان‌صنعت»- طی روزهای گذشته علاوه بر بسته ۱۰ بندی ارائه‌شده، قرار است صندوق توسعه ملی نیز به کمک بازار سرمایه بیاید. در صورت واریز منابع حاصل از مالیات معاملات اوراق بهادار و باقیمانده تعهدات صندوق توسعه ملی، حداقل ۱۱ هزار میلیارد تومان به صندوق تثبیت بازار (بیش از ۲ برابر خروج پول از بازار سرمایه در مهرماه) به این صندوق واریز می‌شود. این موضوع در کنار بسته حمایتی ۱۰ بندی می‌تواند شرایط بازار سرمایه را بهبود بخشد.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی با حمایت از واریز بدهی معوق صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بازار سرمایه از پیگیری فوری برای وصول وام‌ها و تسهیلات پرداخت‌شده صندوق توسعه ملی به برخی نهادها و سازمان‌ها خبر دادند.«محسن زنگنه»، نماینده مردم تربت‌حیدریه در مجلس شورای اسلامی درباره بند تزریق منابع مالی از صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بازار سرمایه که در بسته ۱۰ بندی حمایت فوری از بازار سرمایه آمده است، گفت: با این بند بسیار موافق هستم چراکه صندوق تثبیت بر اساس قانون باید از سوی صندوق توسعه تغذیه و تامین اعتبار شود. وی افزود: اصل کار خوب است؛ اما مبالغی که دولت سرمایه‌گذاری می‌کند باید به سمت بازارگردانی پیش برود و حتی صندوق تثبیت را سودآور و دارای ارزش‌افزوده کند.
خرید سهام در شرایط فعلی می‌تواند به نفع صندوق توسعه ملی باشد
همچنین یک کارشناس اقتصادی گفت: خرید برخی سهم‌های دلاری در قیمت‌های فعلی از منظر عقلانیت اقتصادی توجیه‌پذیر است، بدین معنا که با خرید سهم‌های دلاری به نوعی صندوق توسعه ملی دارایی‌های خود را به ارز گره زده است.
به گزارش ایرنا از سازمان بورس اوراق بهادار، حسین درودیان در خصوص تاثیر خرید سهام توسط صندوق توسعه ملی بر بازار سرمایه افزود: خرید سهام توسط صندوق توسعه ملی سابقه نداشته و این صندوق بیشتر به بنگاه‌های اقتصادی تسهیلات ارزی اعطا می‌کرده تا در طرح‌های توسعه‌ای سرمایه‌گذاری کنند. وی با بیان اینکه به نظر می‌رسد این اقدام صندوق توسعه ملی بیشتر جنبه حمایتی داشته باشد، گفت: دارایی‌های هدف از سرمایه‌گذاری چیست؟ این صندوق معمولا ارزی بوده اما خرید برخی سهم‌های دلاری در قیمت‌های فعلی از منظر عقلانیت اقتصادی توجیه‌پذیر است، یعنی با خرید سهم‌های دلاری به نوعی صندوق توسعه ملی دارایی‌های خود را به ارز گره زده است.
این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: با توجه به وضعیت بازار ارز و قیمت سهام، تردیدی در ارزنده بودن بازار سهام وجود ندارد؛ کما اینکه معامله بلوکی «فارس» و فاصله قیمت سهم در معامله بلوکی با قیمت همان سهم بر روی تابلو نشان از ارزان بودن سهم‌ها دارد.درودیان اظهار داشت: اگرچه احتمالا خرید سهام توسط صندوق توسعه ملی با رایزنی و با هدف حمایت از بازار سرمایه انجام شده؛ اما به احتمال زیاد مدیران این صندوق نیز به این نتیجه رسیده‌اند که خرید سهام در شرایط فعلی می‌تواند به نفع این صندوق باشد، ضمن اینکه بسیاری از دارایی‌های صندوق توسعه ملی نکول شده و در مورد سهام، ریسک نکول مطرح نیست. از این رو می‌توان بخشی از دارایی‌های صندوق توسعه ملی را به سهام اختصاص داد.وی به مثبت بودن این اقدام صندوق توسعه ملی، گفت: خرید سهام توسط صندوق توسعه ملی زمانی در بازار سرمایه اثرگذار خواهد بود که فعالان بازار سرمایه احساس کنند قرار است این اقدام ادامه دارد. این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: به هر حال صندوق توسعه ملی باید دارایی‌های کم‌ریسک ارزی داشته باشد و خرید سهم این هدف را محقق می‌کند؛ اما هدف مهم‌تر صندوق توسعه ملی، کمک به تامین مالی اجرای طرح‌های توسعه‌ای بنگاه‌های تولیدی است و خرید سهام و کمک به رونق بازار سرمایه، در تحقق این هدف نیز موثر خواهد بود.
خریدهای صندوق توسعه ملی مثبت است به یک شرط
همچنین علی بهشتی‌روی کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با بورس‌نیوز بیان کرد: خرید سهام از جانب صندوق توسعه ملی در بازار سهام حائز اهمیت است و می‌تواند اتفاق مثبتی باشد. در عین حال این اقدام احتمال ایجاد رانت را بالا می‌برد و فعالان بازار سرمایه هم بر این باورند که هر یک از افراد مرتبط با این صندوق ممکن است افشای اطلاعات نهانی را انجام دهند و از این محل منتفع شوند. بی‌شک این اقدامات اگر دستورالعمل و قوانین کنترلی و نظارتی و اجرایی درستی را نداشته باشد ممکن است دردی دیگر به مشکلات بازار سهام اضافه کند.
وی افزود: در شرایط فعلی باید منابعی تزریق شود که در مدت‌زمان منطقی و معقول نمادها مثبت باشند تا سرمایه‌گذاران با بازار سهام آشتی کنند، اگر منابع تزریق نشود بازار با همین روند پیش می‌رود. در حال حاضر افراد فعال در بازار سهام فعالان قدیمی آن هستند و جمع آنها به یک‌ میلیون نفر هم نمی‌رسد.
سهامداران حرفه‌ای به درستی شناسایی نشدند
بهشتی‌روی در خصوص اینکه طرح «سهامدار حرفه‌ای» به کمک بازار سهام آمده یا خیر عنوان کرد: طرح «سهامدار حرفه‌ای» پروژه منطقی و زیبایی بوده ولی اجرای آن با مشکلات عدیده‌ای مواجه شده است. اول آنکه شناسایی سهامداران حرفه‌ای به درستی انتخاب نشده است و اصولا کارگزاری‌ها مرجع مناسبی برای تفکیک سهامداران حرفه‌ای نیستند. نهاد ناظر یعنی سازمان بورس، بورس‌ها و کانون کارگزاران باید تعیین‌تکلیف کنند که چه کسی سهامدار حرفه‌ای است.وی افزود: طرح مذکور در بخش شناسایی سهامدار حرفه‌ای دچار مشکلات عدیده‌ای است. به عنوان مثال، اگر شخصی در ارکان فعالیت داشته باشد، سهامدار حرفه‌ای نامیده شده در حالی که چنین شخصی تا زمانی که در ارکان بازار سهام فعالیت دارد، ممنوع‌المعامله است یا حتی تفکیک اشخاص بر اساس مانده و گردش حساب در اختیار سپرده‌گذاری است که راهکارهای موجود و لینک‌های ارتباطی در حال حاضر به روز نیستند و خطا دارند.
ورود نقدینگی به معاملات مهم‌ترین عامل برای رشد بازار سهام است
بهشتی‌روی در خصوص وضعیت بازار سرمایه مطرح کرد: با کمبود منابع ورودی به بازار سهام، حجم معاملات نیز پایین می‌آید و اگر حمایتی که از بازار در چند روز گذشته اتفاق افتاد پایدار و ادامه‌دار نباشد، سهامدار از آن به عنوان فرصت فروش استفاده می‌کند و به جای اعتمادسازی، اعتمادسوزی صورت می‌گیرد. روند فعلی بازار سهام بیش از ۲ سال بوده که چنین است و به نظر می‌رسد که از حیث بنیادی کمتر از محدوده فعلی منطقی نیست ولی اگر اعتماد در بازار نباشد روند به همین صورت باقی می‌ماند. وی در پایان به بورس‌نیوز گفت: مهم‌ترین محرک بازار سهام جریان نقدینگی و ورود نقدینگی است، در نهایت حتی سهامداران وفادار هم خسته می‌شوند و بازار را رها می‌کنند، با این شرایط نمی‌توان عددی و زمانی را برای بهبود اوضاع بیان کرد. در انتها لازم به توضیح است که بسیاری از قواعد دستوری مثل نرخ‌گذاری، وضع تعرفه‌ها بر صادرات و اخذ عوارض یا مالیات از بنگاه‌های اقتصادی به طرق مختلف همگی اثر مستقیم بر سودآوری شرکت‌ها دارند که جزو عوامل بنیادی اثرگذار بر سهام شرکت‌ها هستند، پس شایسته است که دولت کمترین دخالت را در این فرآیندها داشته باشد هدف از سرمایه‌گذاری چیست؟ و از اخذ تصمیمات ناگهانی که روند پیش‌بینی فعالان را دچار اختلال می‌کند، پرهیز کند.

نرخ‌های دستور گریز

«دلار رکورد تاریخی قیمت خود را شکست»؛ این جمله در روزهای گذشته روی خروجی رسانه‌های ایران بارها منتشر شده اما صعود نرخ دلار و رکوردشکنی اسکناس آمریکایی در بازار ایران همچنان ادامه دارد. ‌حالا یک‌هفته‌ای می‌شود که اسکناس آمریکایی و سکه شانه به شانه هم بالا می‌روند تا جایی که در اولین روز هفته جاری دلار آمریکا در بازار آزاد ارز، برای اولین بار، به کانال 37 هزار تومان هم رسید. ‌کارشناسان در کنار تنش‌های داخلی و خارجی این روزهای کشور، گستردگی انتظارات تورمی را نیز از‌جمله دلایل افزایش حجم تقاضا برای خرید ارز در فضای بازار می‌دانند.

نرخ‌های دستور گریز

‌شرق: «دلار رکورد تاریخی قیمت خود را شکست»؛ این جمله در روزهای گذشته روی خروجی رسانه‌های ایران بارها منتشر شده اما صعود نرخ دلار و رکوردشکنی اسکناس آمریکایی در بازار ایران همچنان ادامه دارد. ‌حالا یک‌هفته‌ای می‌شود که اسکناس آمریکایی و سکه شانه به شانه هم بالا می‌روند تا جایی که در اولین روز هفته جاری دلار آمریکا در بازار آزاد ارز، برای اولین بار، به کانال 37 هزار تومان هم رسید. ‌کارشناسان در کنار تنش‌های داخلی و خارجی این روزهای کشور، گستردگی انتظارات تورمی را نیز از‌جمله دلایل افزایش حجم تقاضا برای خرید ارز در فضای بازار می‌دانند.

‌‌ماجرای ثبت‌نام اینترنتی برای خرید دلار چیست؟

بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مرکز آمار، نرخ تورم نقطه به نقطه کشور در ماه نخست پاییز سال جاری به رقم 48.6 درصد رسیده است. در چنین شرایطی طبیعی به نظر می‌رسد که افراد جامعه برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان در برابر تورم اقدام به خرید ارز و سکه کنند. در مقابل بانک مرکزی نیز سعی دارد با ابلاغ بسته سیاستی جدیدش جلوی ریزش پرسرعت ارزش پول ملی را بگیرد.

علی صالح‌آبادی، رئیس کل بانک مرکزی سیاست‌های جدید را «عرضه گواهی سکه بهار آزادی»، «ورود بخش خصوصی برای کمک به عرضه سکه» و «حذف مالیات بر سود سپرده اشخاص حقوقی از بودجه ۱۴۰۱» معرفی کرده است. همچنین ابلاغ شده که صرافی‌های عضو بازار متشکل ارزی از روز شنبه 14 آبان شروع کنند به فروش آنلاین ارز.

بانک‌ مرکزی با ابلاغ بخش‌نامه‌ای اعلام کرده «صرافی‌های عضو بازار متشکل معاملات ارزی می‌بایست متقاضیانی را که از طریق سامانه برخط بازار غیرمتشکل معاملات ارزی به نشانی my.ice.ir معرفی شده‌اند، در اولویت فروش ارز قرار داده و متعهد به ارائه خدمت در زمان مقرر باشند». همچنین در سوی دیگر، تمامی صرافی‌های عضو بازار متشکل ارزی را هم موظف کرده تا مراجعین حضوری را جهت خرید ارز، به سامانه راهنمایی کنند.

بازار متشکل ارزی هم اعلام کرد که سامانه برخط بازار متشکل ارز ایران طراحی شده است و متقاضیان خرید ارز پس از ورود به سامانه، اطلاعات هویتی و درخواست خرید خود را ثبت می‌کنند. بازار متشکل هدف شکل‌گیری این سامانه را «تسهیل فرایند خرید ارز اشخاص حقیقی و صرفه‌جویی در وقت متقاضیان» عنوان کرده است.

رئیس بانک مرکزی نیز درباره عملکرد ثبت‌نام آنلاین خرید ارز این‌طور توضیح داده است: «سامانه برخط صرافی‌ها، با هدف تسهیل ارائه خدمات به متقاضیان عملیاتی خواهد شد و افرادی که درصدد هستند ارزی را خریداری کنند، به جای مراجعه حضوری به صرافی‌‌ها از طریق سامانه برخطی که راه‌‌اندازی شده است، می‌‌توانند درخواست‌‌های خود را به‌‌صورت برخط به صرافی مدنظر خود ارسال کنند و پس از احراز هویت، به‌صورت حضوری مراجعه و ارز خود را دریافت کنند و این‌گونه سهولت دسترسی که یکی از محورهای مدنظر بانک مرکزی است نیز میسر می‌‌شود».

با‌این‌حال فعالان و بعضا کارشناسان بازار ارز هدف این بازار را طور دیگری توضیح می‌دهند. از‌جمله کامبیز افسری، کارشناس و فعالان بازار ارز که در‌این‌باره به «شرق» می‌گوید: علت واقعی این تصمیم این بود که بازار کمی سرکوب شود و در مسیر معاملات قدری تأخیر ایجاد شود؛ چراکه معمولا روش‌های آنلاین و از طریق سامانه در کشور ما این‌گونه است که نمی‌تواند فورا پاسخ‌گوی همه نیاز مردم باشد یا اینکه دچار اختلال می‌شود و بالا نمی‌آید، الان هم که دسترسی مردم به اینترنت دچار مشکل شده است. بنابراین با این روش چند روزی زمان می‌خرند.

رانت ثبت‌نام خودرو تکرار می‌شود؟

او ادامه می‌دهد: باید دید آیا پیش‌تر آزمایشی روی این سامانه شده است؟ آیا ظرفیت پاسخ‌گویی دارد؟ روش کار این سامانه این‌طور است که شما برای خرید سهمیه دوهزاردلاری خود در آن تقاضا می‌کنید، بعد آنها بررسی می‌کنند که شما پیش‌تر سهمیه را گرفته‌اید یا خیر؟ اگر نگرفته باشید به شما یک صرافی معرفی می‌کنند. آن صرافی باید به شما پیامک بزند و زمان حضور شما را اعلام کند. این فرایند خودش زما‌ن‌بر و داستان‌دار است. ظرفیت سامانه، قطعی یا عدم قطعی اینترنت و بسیاری از عوامل دیگر در طرح می‌تواند در جلوگیری از تقاضا مؤثر باشد.

افسری با تأکید می‌گوید آنچه اهمیت دارد این است که سامانه برخط در یک روز تمام این فرایند را سازماندهی کند که تغییرات قیمتی دلار در زمان درخواست و تحویل برای خریداران مشکلی ایجاد نکند.

این کارشناس با بیان اینکه حتی اگر سامانه موفق هم عمل کند، تأثیر منفی خواهد داشت، تصریح می‌کند: من فکر می‌کنم نظر به تجربیات سابقی که به‌طور مشابه داریم خود این سامانه به‌زودی مشکلاتی ایجاد خواهد کرد. برای مثال ممکن است مثل ثبت‌نام خرید خودرو شود و ایجاد رانت کند. این دست اقدامات دولت معمولا کارشناسی‌نشده و حتی فکرنشده است و در ظاهر اتفاق خوبی به نظر می‌آید ولی در باطن خودش به افزایش قیمت دامن می‌زند؛ چون با این اقدام، به فرض تسهیل خرید ارز برای مردم، دیگر لازم نیست افراد یک روز کامل از زندگی‌شان بزنند و در صف خرید بایستند. پس حتی کسانی که قصد خرید هم نداشتند، چون سهمیه‌شان را نگرفتند، آنلاین و به راحتی ثبت‌نام می‌کنند، دلارشان را می‌گیرند و در بازار آزاد می‌فروشند. بنابراین این عمل حتی با فرض عملکردی که خودشان می‌گویند هم تقاضا را در بلندمدت بالا می‌برد.

تلاش سیاست‌گذار؛ از اوراق سکه تا سود سپرده بانکی

ازجمله اقدامات جدید دیگر بانک مرکزی ورود بخش خصوصی به عرضه سکه است. البته رئیس‌‌کل بانک مرکزی اعلام کرده کارگروه ویژه‌‌ای تشکیل شده است و این موضوع تحت نظارت بانک مرکزی خواهد بود. صالح‌‌آبادی همچنین از عرضه گواهی سکه بهار آزادی از هفته جاری هم خبر داده است.

به گفته بانک مرکزی مرحله اول این اوراق با سررسید شش‌ماهه و معاف از مالیات در بورس منتشر خواهد شد و قیمت تسویه اوراق نیز قیمت روز سکه خواهد بود. بنابراین اشخاص حقیقی و همچنین صندوق‌های سرمایه‌گذاری در طلا می‌توانند برای تنوع‌بخشیدن به سبد سرمایه‌گذاری خود، در چارچوب ضوابط تعیین‌شده، این اوراق را خریداری کنند.

چهارمین بخش بسته سیاستی سیاست‌گذار پولی نیز ظاهرا موضوع مالیات بر سود سپرده‌های اشخاص حقوقی در بانک‌‌هاست. پیرو جلسه‌‌ای که با حضور رئیس‌کل بانک مرکزی، معاون اول رئیس‌جمهور، وزیر اقتصاد و رئیس سازمان برنامه و بودجه برگزار شد، قرار شده با مساعدت مجلس، مالیات بر سود سپرده‌های اشخاص حقوقی از بودجه ۱۴۰۱ حذف شود.

مردم دیگر به سیستم مالی دولت اعتماد نمی‌کنند

با همه اینها کامبیز افسری، در پاسخ به این سؤال که «نگاه فعالان بازار به تأثیرگذاری اقدامات بانک مرکزی در کنترل نرخ ارز چیست؟» می‌گوید: این اقدامات را بارها از سوی بانک ‌مرکزی دیده‌ایم، از زمان آقای احمدی‌نژاد گرفته تا امروز، تمام رؤسای بانک مرکزی در مواجهه با افزایش قیمت این اقدامات را داشته‌اند اما مردم در پاسخ اعتمادشان به مسئولان در این شرایط چیزی جز خلف وعده ندیدند. زمان آقای روحانی سکه فروختند با نیت جمع‌کردن نقدینگی، همان زمان اعلام کرد و قول دادند که از این سکه‌ها مالیات نمی‌گیرند اما از تک‌تک کسانی که سکه خریده بودند، مالیات گرفتند.

او ادامه می‌دهد: همین تجارب تلخ هم موجب شده الان مردم در بازار اعتماد نکنند. آنها می‌گویند چطور می‌توان به یک برگ کاغذی که به دستمان داده‌اند اعتماد کنیم و منتظر بنشینیم تا شش ماه دیگر پول آن را به‌ ما بدهند؟ اصلا چه تضمینی وجود دارد که افراد پولشان را بدهند و شش ماه بعد مقام مسئول پولشان را باز پس دهد؟ از کجا معلوم که نگویند به هر کسی پول داده‌اید از همان بگیرید؟ همان‌طور که مشابه این کار را در بسیاری از امور در این سال‌ها انجام داده‌اند. سال‌ها آن‌قدر برای جیب مردم نقشه کشیده‌اند که مردم دیگر به سیستم مالی دولت‌ها اعتمادی ندارند.

حساب تعدادی از فعالان بازار ارز مسدود شده

به اعتقاد این تحلیلگر بازار ارز از روز سه‌شنبه و چهارشنبه تقاضا در بازار زیاد شد و بازار سیر صعودی در پیش گرفت تا جایی که دلار تقریبا روزی هزار تومان گران شد. درحالی‌که تا ۲۰ تا 25 روز پیش از آن بانک مرکزی از طریق بازار متشکل ارزی، به بازار ارز تزریق می‌کرد و جلوی افزایش را می‌گرفت تا اینکه از چند روز پیش دیگر میزان عرضه‌اش در بازار پاسخ‌گوی تقاضای مردم نبود.

او می‌گوید حالا هم ارائه بسته سیاستی بانک‌ مرکزی شامل اوراق خرید سکه یا عرضه سکه توسط بانک مرکزی و حتی فروش آنلاین ارز همه و همه این سیگنال را به فعالان بازار می‌دهد که بانک‌ مرکزی ارزی برای ارائه ندارد.

افسری خبر می‌دهد که «امروز صبح حساب تعداد زیادی از فعالان بازار را هم مسدود کردند». به اعتقاد او این عمل یعنی دولت ناچار شده و سیگنال منفی به بازار است. ضمن اینکه با توجه به شرایط کشور که از داخل با مشکلات بسیاری مواجه است و از خارج هم روزبه‌روز فشارهای سیاسی و اقتصادی برایش بیشتر می‌شود، چشم‌انداز مثبتی در بازار وجود ندارد.

افسری می‌گوید: در چند ماه اخیر امیدهایی درباره برجام و رفع تحریم وجود داشت که خوش‌بینی ایجاد می‌کرد، اما امروز نه‌تنها از خوش‌بینی فاصله گرفته‌ایم، هر روز هم شاهد تحریم‌های جدیدی هستیم. حتی اتحادیه اروپا که واسط ما و آمریکا بود هم احتمال دارد ما را تحریم کند. از سوی دیگر هم پایمان غیرمستقیم در حال بازشدن به جنگ اوکراین است. همه این مسائل نشان می‌دهد چشم‌انداز اقتصادی خوبی در پیش نیست و احتمالا روند صعودی قیمت‌ ادامه دارد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.