بورس اوراق قرضه و بهادار چیست؟


خرید این اوراق، می تواند یکی از راه های بسیار عالی، برای کسب سود باشد. در ایران سه نوع اوراق به نام های اوراق صاجبان سهام، اوراق ابزارهای مشتقه و اوراق بدهی می باشند که هر کدام از آن ها ویژگی های خاص خود را دارند.

تفاوت اوراق قرضه و اوراق مشارکت چیست؟

اوراق قرضه اسنادی هستند که به‌موجب آن ناشر متعهد می‌شود مبالغ معینی (بهره سالانه) را در فاصله‌های زمانی مشخص به دارنده اوراق پرداخت کند.

به گزارش چابک آنلاین به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سهامداران بازار سرمایه همچون سایر سرمایه گذاران پیش از سرمایه گذاری باید مجموعه ای از آموزش ها را فرا بگیرند. این روزها فعالیت در بورس بیش از هر زمان دیگری به دغدغه گروهی از افراد تبدیل شده است، به همین دلیل قصد داریم شما را با یکی از مفاهیم بازار سرمایه آشنا کنیم.

پیش از هر چیز لازم است بدانید در ایران اوراق قرضه منتشر نمی‌شود، در مقابل اوراق با درآمد ثابت از قبیل اوراق مشارکت، اوراق خزانه، صکوک شرکتی، اوراق مرابحه، اوراق استصناع و… که با قوانین بانکداری اسلامی تطابق دارد، منتشر می شود.

اوراق قرضه اسنادی هستند که به‌موجب آن‌ها ناشر متعهد می‌شود مبالغ معینی (بهره سالانه) را در فاصله‌های زمانی مشخص به دارنده پرداخت کرده و در زمان سررسید نیز اصل مبلغ را بازپرداخت کند. اوراق قرضه در کشور‌های خارجی یک ابزار بدهی میان‌مدت و بلندمدت برای تأمین مالی دولت‌ها و شرکت‌ها بوده و با تعهدات مشخصی همراه است.

دارنده اوراق قرضه هیچ نوع مالکیتی در شرکت ندارد و چیزی از بابت سود سهم که به سهامداران پرداخت می‌شود دریافت نمی‌کند.

دارندگان این اوراق برخلاف صاحبان سهام عادی، ادعای مالکیت یا حق رأی در شرکت ندارند و در واقع فقط وام‌دهندگان به ناشر هستند. آن‌ها پول خود را به ناشر قرض می‌دهند و در عوض بهره دریافت می‌کنند و در سررسید نیز اصل سرمایه خود را پس می‌گیرند.

اوراق قرضه از طریق پذیره‌نویسی به عموم ارائه می‌شود. پذیره‌نویسی معمولاً به‌صورت مذاکره‌ای و گاهی به‌صورت رقابتی است. در پذیره‌نویسی مذاکره‌ای، مدیریت شرکت و پذیره‌نویسان با بررسی وضعیت شرکت و بازاردر مورد انتشار اوراق قرضه تصمیم می‌گیرند.

این اوراق به طور عمده در بازار‌های خارج از بورس (OTC) دادوستد می‌شوند. بازار اوراق قرضه نسبت به بازار سهام از ثبات قیمتی بیشتری برخوردار است و عموما نوسانات آن تحت تأثیر نرخ بهره قرار دارد.

این اوراق دو ویژگی قابل‌توجه دارند؛ اول اینکه در بازار‌های بسیار بزرگ بدهی معامله می‌شوند و ثانیا حجم آن‌ها با سرعت بسیار زیادی در حال رشد است.

اوراق قرضه در دنیا برخلاف سهام، عمر محدود دو، پنج، ۱۰ و حتی ۳۰ ساله دارند و اعتبار آن‌ها در تاریخ تعیین شده که سررسید نام دارد، به پایان می‌رسد. اگرچه ورقه قرضه تاریخ‌های معینی برای پرداخت بهره به همراه دارد، اصل سرمایه (مبلغ اسمی ورقه قرضه) فقط در تاریخ سررسید بازپرداخت می‌شود.

ویژگی‌های اوراق قرضه

دارنده اوراق قرضه در واقع بستانکار شرکت است. او به‌عنوان بستانکار، حق دریافت اصل مبلغ اسمی و بهره آن را دارد و حقوق وی در سند قرارداد تعیین‌شده است. دارنده اوراق قرضه هیچ نوع مالکیتی در شرکت ندارد و چیزی از بابت سود سهم - که به سهامداران پرداخت می‌شود - دریافت نمی‌کند.

اوراق قرضه دارای سر رسید مشخص است. برخی از این اوراق در یک مقطع معین زمانی سررسید می‌شوند و برخی دیگر به‌تدریج سررسید می‌شوند.

اگر ناشر اوراق قرضه ورشکست شود، دارندگان اوراق قرضه در دریافت اصل‌وفرع سرمایه خود بر صاحبان سهام حق تقدم دارند. اگر شرکتی چند نوع اوراق قرضه منتشر کند، ترتیب اولویت آن‌ها در قرارداد‌های مربوط، قید می‌شود.

بعضی از شرکت‌ها برای ایجاد جذابیت و انگیزه بیشتر در سرمایه‌گذاران اقدام به انتشار اوراق قرضه با وثیقه می‌کنند؛ مثلاً ممکن است شرکت، زمین یا ساختمان خود را وثیقه اوراق قرضه قرار دهند. هرچند شرکت‌های مشهور و معتبر معمولاً اوراق قرضه را بدون وثیقه منتشر می‌کنند.

به‌طورکلی دارندگان اوراق قرضه در زمینه تصمیم‌گیری شرکت حق رأی ندارند، هرچند ممکن است که دارندگان انواع خاصی از این اوراق در مواردی از تصمیم‌گیری‌های شرکت (مثل انتشار و فروش اوراق قرضه‌های دیگر یا در موارد ادغام شرکت در شرکت‌های دیگر) حق رأی داشته باشند. البته اگر شرکتی شرایط مندرج در قرارداد اوراق قرضه را رعایت نکند، دارندگان اوراق مذکور می‌توانند بر بسیاری از فعالیت‌های شرکت اعمال قدرت کنند.

اگر اوراق قرضه در قالب عرضه خصوصی به خریدار فروخته شود، فقط ناشر و خریدار، طرف‌های قرارداد هستند، ولی اگر اوراق قرضه به‌طور عمومی به تعدادی زیادی از خریداران فروخته شود، غیر از طرف‌های قرارداد شخص دیگری نیز به‌عنوان امین به نمایندگی از دارندگان اوراق مذکور بر اجرای تعهدات شرکت نظارت می‌کند.

اوراق مشارکت

اوراق مشارکت (Participation Papers)، اوراق بهاداری است که بیانگر مشارکت دارنده آن در یک طرح است. در واقع شخص سرمایه خود را به یک شرکت، کارخانه و. می‌دهد تا بتواند طرح توسعه خود را اجرا و سود سرمایه‌گذار را نیز پرداخت کند.

مهم‌ترین جذابیت اوراق مشارکت در مقایسه با سایر انواع اوراق بهادار، تضمین پرداخت سود است.

به‌بیان‌دیگر اوراق مشارکت، اوراق بهادار معمولا با نامی است که با قیمت و مدت معین و برای تأمین بخشی از منابع مالی مورد نیاز طرح‌های مورد نظر دولت، شهرداری‌ها، شرکت‌های بزرگ دولتی و خصوصی و تحت نظارت بانک مرکزی جهت تأمین مالی آن‌ها منتشر شده و بازپرداخت آن توسط دولت یا بانک‌ها تضمین می‌شود؛ اوراق مذکور از طریق عرضه عمومی به سرمایه‌گذاران واگذار می‌شود.

تضمین پرداخت سود

مهم‌ترین جذابیت اوراق مشارکت در مقایسه با سایر انواع اوراق بهادار، تضمین پرداخت سود است، به این معنا که دارنده این اوراق اطمینان دارد که سود مشخص و تضمین شده‌ای را به‌عنوان سود علی‌الحساب، در فواصل زمانی معین، دریافت می‌کند.

ویژگی‌های اوراق مشارکت

قابلیت خریدوفروش در بازار ثانویه

بازده بدون ریسک برای سرمایه‌گذاران

مالکیت بدون حق رأی برای دارندگان اوراق

معافیت مالیاتی برای سرمایه‌گذاری در اوراق مشارکت

تضمین سود و اصل مبلغ سرمایه‌گذاری برای دارندگان اوراق

پرداخت سود دوره‌های معین با کوپن‌های ماهیانه، سه ماهانه یا سالانه

پرداخت سود به‌صورت علی‌الحساب و سود قطعی در سررسید

تعیین سود ۱۸ تا ۲۲ درصد برای اوراق مشارکت (ممکن است ارقامی دیگری نیز ارائه شود)
تفاوت‌های اوراق قرضه با اوراق مشارکت

تفاوت اوراق قرضه و اوراق مشارکت در این است که اولا در اوراق قرضه به‌دلیل تعیین بهره مشخص، ماهیت آن مطابق با قوانین بانکداری اسلامی نیست و ثانیا در اوراق قرضه برای وام گیرنده، محدودیت خاصی ایجاد نمی‌کنند، در حالی‌که وجوه دریافتی در اوراق مشارکت حتما باید در طرح‌های مشخص تولیدی، عمرانی یا خدماتی به کار گرفته شود و سود قطعی آن پس بورس اوراق قرضه و بهادار چیست؟ از پایان طرح، محاسبه و به سرمایه‌گذار پرداخت شود.

توجه داشته باشید که ناشران اوراق قرضه در بازار‌های جهانی دارای رتبه‌بندی ریسک سرمایه‌گذاری هستند؛ اوراق قرضه دولتی معمولا کم‌ریسک و با بهره پایین است و در مقابل اوراق قرضه شرکت‌های خصوصی، با توجه به رتبه‌بندی آن شرکت‌ها، دارای نرخ بهره بالاتری نسبت به اوراق دولتی هستند. بدیهی است شرکت‌هایی که ریسک بالاتری دارند، نرخ بهره اوراق قرضه آن‌ها بالاتر و احتمال «نکول» آن‌ها نیز بیشتر است.

راهنمای خرید اوراق قرضه. چگونه اوراق قرضه بخریم؟

معمولاً افرادی که قصد دارند در بازارهای مالی سرمایه‌گذاری انجام دهند، سرمایه خود را به چندین بخش تقسیم کرده و هر بخش را به خرید یک دارایی خاص اختصاص می‌دهند. با این کار، اگر یکی از دارایی‌های آن‌ها دچار زیان یا نابودی شود، دیگر دارایی‌ها در امان بوده و رشد خواهند کرد. بنابراین تخصیص سرمایه یکی از اولین فعالیت‌هایی است که هر سرمایه‌گذار باید به انجام برساند. اما وقتی یک سرمایه‌گذار صرفاً می‌خواهد در بازار سهام باشد، می‌تواند سرمایه خود را صرف خرید سهام عادی، سهام ممتاز، سهام حق تقدم، اوراق مشارکت، اوراق خزانه یا حتی صرف خرید اوراق قرضه و. کند. در هر صورت، هرکدام از این دارایی‌ها، ویژگی‌ها، مزایا و معایب خاص خود را دارند. در ادامه، به معرفی و نحوه خرید اوراق قرضه می‌پردازیم تا ببینیم که این اوراق دقیقاً چه شرایطی دارند و چگونه می‌توانیم در آن‌ها سرمایه‌گذاری کنیم.

اوراق قرضه چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

اوراق قرضه به نوعی از اوراق بهادار گفته می‌شود که افراد می‌توانند سرمایه‌های خود را به خرید آن‌ها اختصاص دهند. این اوراق یک زمان مشخص از یک تا چند ساله دارند که پس از رسیدن موعد سررسید، باید اصل مبلغ به شخص خریدار بازگردد. در این مدت، اوراق قرضه خریداری شده، شامل دریافت سود خواهند بود. مقدار سود اوراق قرضه نیز به نوع آن و شرایط درج شده در برگه قرضه بستگی دارد. این سود تحت عنوان «بهره سالانه» به دارنده تعلق می‌گیرد. این اوراق از نظر زمانی به سه صورت کوتاه‌مدت (یک تا 5 ساله)، میان‌مدت (5 تا 10 ساله) و اوراق بلندمدت (بیش از 10 ساله) واگذار می‌گردند. زمان، مقدار سود و دیگر فاکتورهای این اوراق، به سازمان و پروژه‌ای که آن را صادر کرده است، برمی‌گردد. در ادامه با بررسی انواع اوراق قرضه، این موضوع را بیشتر باز خواهیم کرد.

انواع اوراق قرضه کدامند؟

اوراق قرضه توسط نهادهای دولتی و خصوصی برای تأمین مالی برخی از پروژه‌ها صادر می‌شوند. یعنی سازمانی مانند شهرداری، اگر برای استارت زدن و به پایان رساندن یکی از پروژه‌های عمرانی خود به یک مبلغ کلان نیاز داشته باشد، می‌تواند از طریق صدور و فروش اوراق قرضه، این مبلغ را تأمین کرده و سپس افراد خریدار را در سود پروژه سهیم کند. به‌صورت کلی، اوراق قرضه در انواع زیر عرضه می‌شوند:

1) اوراق قرضه «دولتی»

دولت‌ها رایج‌ترین اوراق قرضه را صادر می‌کنند. هر دولتی معمولاً برای تأمین مالی پروژه‌ها یا حتی برای پرداخت به موقع حقوق کارکنان،‌ پرداخت صورت‌حساب‌ها و اهدافی از این دست، اقدام به صدور اوراق قرضه می‌کنند. هرچقدر یک دولت، اقتصاد قوی‌تری داشته باشد، ریسک خرید اوراق قرضه‌ آن نیز پایین‌تر خواهد بود. این در حالی است که اگرچه خرید اوراق قرضه در کل ریسک پایینی دارد، اما خرید اوراق قرضه کشورهای در حال توسعه، با احتیاط بیشتری نبست به خرید اوراق قرضه کشورهای توسعه یافته صورت می‌گیرد. برای مثال، خرید اوراق قرضه کشور آمریکا، یکی از امن‌ترین و مطمئن‌ترین سرمایه‌گذاری‌های مالی در این کشور محسوب می‌شود.

2) اوراق قرضه «شهرداری»

شهرداری‌ها دیگر نهادهایی هستند که در شرایط خاص برای اتمام پروژه‌های عمرانی خود به صدور و فروش اوراق قرضه متوصل می‌شوند. شهرداری‌ها با توجه به درآمدهایی که از بخش مالیات و دیگر قسمت‌های فعالیت خود دارند، می‌توانند این اوراق را مدیریت کرده و با موفقیت به خریداران سود برسانند.

3) اوراق قرضه «شرکتی»

به غیر از اوراق قرضه دولتی و شهرداری‌ها، یک نوع دیگر از اوراق قرضه نیز وجود دارد که نبست به دو نوع دیگر، تنوع بالاتری داشته و ریسک بالاتری را نیز می‌طلبد. برخی از شرکت‌ها برای تأمین مالی پروژه‌ها و واحدهای خود، می‌توانند اوراق قرضه را در چهارچوب‌های تعیین شده، صادر کرده و به فروش برسانند که به این نوع از اوراق، اوراق قرضه شرکتی گفته می‌شود.

تفاوت اوراق قرضه با سهام بورس چیست؟

تفاوت‌های عمده‌ای بین خرید سهام و خرید اوراق قرضه برای سرمایه‌گذاران وجود دارد که عمده‌ترین آن‌ها، تفاوت در مالکیت است. به این معنی که وقتی شما سهام شرکتی را خریداری می‌کنید، در واقع مالک بخشی از آن شرکت (بسته به مقدار سهام خود) محسوب خواهید شد. در واقع اگر شما یک سهامدار عمده باشید، می‌توانید در تصمیم‌گیری‌های شرکت نیز دخالت نمایید. این در صورتی است که اوراق قرضه شما را مالک یک شرکت یا پروژه نمی‌کند. افرادی که اوراق قرضه را خریداری می‌کنند، فقط بستانکار شرکت‌ها، شهرداری‌ها یا دولت‌ها به حساب می‌آیند و هیچ‌گونه حق مالکیت یا دخالتی در امور پروژه‌ها را نخواهند داشت.

دیگ تفاوت خرید اوراق قرضه یا خرید سهام عادی بورس در این است که مقدار سود دوره‌ای اوراق قرضه ثابت است و این مقدار در برگه‌ها یا اصطلاحاً کوپن قرضه درج شده است. اما مقدار سود سهام مشخص نیست و ممکن است مقدار سود سهام در طول مدت‌زمان عرضه اوراق قرضه، بسیار بیشتر از سود قرضه باشد. البته ریسک پایین‌تر بودن سود سهام نیز وجود دارد. بنابر این تفاوت بزرگ، ریسک خرید سهام بورس به مراتب بالاتر از خرید اوراق قرضه است!

خرید اوراق قرضه چیست و چگونه انجام می‌شود؟

پس از بررسی اوراق قرضه و انواع آن، حالا باید نحوه خرید آن را بررسی کنیم و ببینیم که چگونه اوراق قرضه بخریم؟! بالاخره این اوراق برای فروش گذاشته می‌شوند و افراد حقیقی و حقوقی می‌توانند با پرداخت مبلغ معینی، این اوراق را خریداری نمایند. شرکت‌ها و دیگر نهادهای عرضه کننده اوراق قرضه، تاریخ عرضه اوراق خود را مشخص کرده و آن را به‌صورت عمومی اعلام می‌کنند. آن‌گاه افراد برای خرید آن اوراق به مراکز اعلام شده مراجعه کرده و خرید اوراق قرضه خود را به انجام می‌رسانند.

خرید اوراق قرضه نیز مانند خرید دیگر اوراق بهادار، از طریق اعلام‌های عمومی و همچنین در زمان‌های اعلام شده برای پذیره‌نویسی انجام می‌شود. این اوراق در اکثر کشورها صادر شده و به فروش می‌رسند.

از کجا اوراق قرضه بخریم؟

اگر با مطالعه مطالب فوق، نسبت به خرید اوراق قرضه رغبت پیدا کرده‌اید و شما نیز می‌خواهید بخشی از سرمایه خود را صرف خرید این اوراق با ریسک پایین کنید، باید در نظر داشته باشید که برای خرید این اوراق باید روی اوراق قرضه سایر کشورها حساب کنید. البته این کار نیز شرایط خاص خود را دارد. اما بنا به دلایلی که در ادامه عنوان می‌کنیم، خرید اوراق قرضه در کشورمان امکان‌پذیر نیست!

آیا خرید و فروش اوراق قرضه در ایران قانونی است؟

همان‌طور که اشاره کردیم، اوراق قرضه در کشورمان صادر نمی‌شوند. چراکه سیستم ارائه‌ی این اوراق با قوانین اسلامی منافات دارد. این منافات هم به دو شیوه زیر ارزیابی می‌شود:

1) تضمین پرداخت سود

اوراق قرضه نوعی وام با بهره به حساب می‌آیند و پرداخت سود آن‌ها قطعی است. یعنی اگر صاحب پروژه یا سازمانی که اوراق را عرضه کرده، حتی اگر دچار زیان شده و در پروژه‌ی خود شکست بخورد، باز هم باید سود اعلام شده را به خریداران اوراق پرداخت نمایند. با توجه به اینکه یک سرمایه‌گذاری حلال در چهارچوب قوانین اسلامی، سرمایه‌گذاری است که فرد در سود و زیان آن باید شریک باشد، بنابراین خرید اوراق قرضه و دریافت سود آن از نظر قوانین اسلامی پسندیده نیست و به همین خاطر این اوراق در کشورمان صادر نمی‌شوند.

2) عدم شفاف‌سازی

ناشران اوراق قرضه، بنابر ماهیت صدور این نوع اوراق، ملزم به شفاف‌سازی یا اطلاع‌ رسانی در مورد فعالیت‌های خود نیستند. همین موضوع هم سبب می‌شود که ناشران اوراق بتوانند از منابع مالی دریافت شده در فعالیت‌های دیگری مشارکت کنند که قانونی بودن یا نبودن آن فعالیت‌ها برای دارندگان اوراق مشخص نیست. عدم شفافیت و اطلاع‌ رسانی در سیستم عرضه اوراق قرضه، دیگر دلیل برای ممنوعیت معامله این نوع از اوراق در کشورمان است.

خرید اوراق مشارکت به‌جای اوراق قرضه در ایران

با توجه به ممنوعیت صدور و معامله اوراق قرضه در کشورمان، شما می‌توانید بخشی از سرمایه‌های خود را به خرید «اوراق مشارکت» اختصاص دهید. سیستم صدور و فروش اوراق مشارکت تا حد زیادی به سیستم صدور و فروش اوراق قرضه شباهت دارد، با این تفاوت که تأمین مالی از طریق اوراق مشارکت، صرفاً باید برای پروژه‌های عمرانی، خدماتی، صنعتی، تولیدی و دیگر بخش‌های شفاف و قابل بررسی باشد. با توجه به مشخص بودن منبع تأمین مالی این اوراق، می‌توان از ثمربخش بودن پروژه‌ها و سود آن‌ها مطمئن‌تر بود. بنابراین خرید اوراق مشارکت می‌تواند جایگزین مناسبی برای خرید اوراق قرضه باشد. اوراق مشارکت نیز مانند سهام شرکت‌ها، از طریق بازار بورس ایران امکان‌پذیر است.

سخن پایانی

اوراق قرضه از طریق دولت‌ها، شهرداری‌ها و شرکت‌ها صادر شده و سپس برای تأمین مالی بخش‌‌هایی از آن نهادها به فروش می‌رسد. افرادی که اوراق قرضه را خریداری می‌کنند، پس از پایان تاریخ سررسید آن اوراق، اصل مبلغی که پرداخت کرده بودند را دریافت می‌نمایند. همچنین سود یا بهره سالانه آن را نیز به‌صورت دوره‌ای دریافت می‌کنند. این اوراق قابل معامله نیز هستند. اما با توجه به این که شفاف‌سازی در آن انجام نمی‌شود، فروش این اوراق در کشورمان غیرقانونی است. بنابراین بخش عمده‌ای از سرمایه‌گذاران، سرمایه خود را به‌جای خرید اوراق قرضه، صرف خرید سهام، اوراق مشارکت، صندوق‌های طلا و دیگر دارایی‌های قانونی می‌کنند.

اگر مایل هستید تا با انواع شیوه‌های سرمایه‌گذاری در ایران آشنا شوید و سرمایه خود را در بازارهایی با ریسک بالا یا پایین قرار دهید، می‌توانید روی آموزش‌های سرمایه گذاری دلفین وست حساب کنید. کارشناسان دلفین وست، بهترین راه‌های سرمایه‌گذاری با هر مقدار سرمایه اولیه را به شما آموزش خواهند داد.

همه چیز درباره اوراق بهادار و انواع آن

یکی از اصطلاحاتی که حتما با آن رو به رو شده اید، و از زبان اطرافیان خود شنیده اید، اوراق بهادار می باشد. اما اوراق بهادار چیست و چه کاربردی دارد؟ در این بخش از باشگاه سرمایه گذاری رزسا، تلاش کردیم به صورت بورس اوراق قرضه و بهادار چیست؟ جامع و کامل، همه مسائل مربوط به این اوراق را مورد بررسی قرار دهیم. اکنون یکی از روش های جذاب و پر طرفدار برلی کسب درآمد، در بازار ایران، خرید اراق بهادار و کسب سود از آن ها است؛ پس آشنایی با این اوراق و نحوه خرید و فروش آن ها برای رسیدن به استقلال مالی، بسیار توصیه می شود. در ادامه با ما همراه باشید.

اوراق بهادار

خرید این اوراق، می تواند یکی از راه های بسیار عالی، برای کسب سود باشد. در ایران سه نوع اوراق به نام های اوراق صاجبان سهام، اوراق ابزارهای مشتقه و اوراق بدهی می باشند که هر کدام از آن ها ویژگی های خاص خود را دارند.

اوراق بهادار چیست؟

به هر برگه ای با پشتوانه مالی و قابل انتقال به غیر، اوراق بها دار و به نهاد یا سازمانی که صادر کننده این اوراق باشد، صادر کننده اوراق می گویند. تضمین این اوراق، از سمت دولت و نظام مالی کشور انجام گرفته و دارای ارزش مالی می باشد. یکی از مشخصات اصلی این اوراق، نوسان قیمت، بر اساس عرضه و تقاضای بازارهای مالی است. به همین دلیل، خرید این اوراق از دو جهت برای افراد سود دهی دارد: از یک سو تقاضای بیشتر منجر به افزایش قیمت خواهد شد و از سویی دیگر، افزایش ارزش صادر کننده اوراق، می تواند افزایش قیمت را به همراه داشته باشد.

اوراق بهادار

انواع اوراق بهادار

این اوراق انواع مختلفی دارند و هرکدام از آن ها ویژگی های خاص خود را دارند، به همین دلیل قبل از خرید آن ها باید با انواع آن آشنا شوید و مشخصات هر یک از آن ها را بدانید. در یک دسته بندی کلی، اوراق بهادار عرضه ‌شده در بازار سرمایه‌‌ ایران به سه دسته اصلی، تقسیم می ‌شوند:

اوراق صاحبان سهام

اوراق سهام، رایج ترین نوع اوراق است، اکثر فعالان بازارهای سرمایه، برای کسب سود، اقدام به خرید و فروش آن می کنند. هر فردی با داشتن اطلاعات کافی در زمینه روند افزایش نرخ این اوراق، می تواند برای خرید آن ها اقدام نماید. هر یک از شرکت های بازار بورس ایران، از سمت سازمان بورس، ارزش گذاری شده اند و میزان ارزش آن ها به واحد سهام، تبدیل شده است.

هر یک از برگه های اورق بهادار، ارزش اسمی 100 تومان دارند. اما ارزش ذاتی این اوراق بسیار بالاتر است. بعد از تقسیم ارزش شرکت (به برگه های اوراق) درصدی از این اوراق، در بازار سرمایه جهت معامله عرضه می گردد. پس از آن، جریان عرضه و تقاضا، تعیین کننده ارزش قیمت این اوراق است.

اوراق ابزارهای مشتقه

خرید اوراق بهادار ابزارهای مشتقه، یکی دیگر از روش‌ های سرمایه ‌گذاری در اوراق است. این اوراق برخلاف اوراق صاحبان سهام، خود، ارزش مالی نداشته و وابسته به کالای فیزیکی است که این اوراق با پشتوانه آن ‌ها صادر شده است. به عنوان مثال اوراق مشتقه طلا به پشتوانه‌ طلا صادر شده و قیمت آن بر اساس نوسان طلا تغییر پیدا می کند. زیر مجموعه های آن، به شرح زیر می باشد:

  • قراردادهای آتی
  • سلف
  • اختیار معامله
  • معاوضه

این اوراق در همه‌ی بازارهای بین ‌المللی عرضه‌ شده و معامله می شود.

اوراق بدهی

خرید و فروش اوراق بدهی، نسبت به اوراق صاحبان سهام جذابیت کمتری دارد، اما برخی مزایا در این نوع اوراق وجود دارد که می ‌توان از آن‌ ها برای سرمایه ‌گذاری مطمئن استفاده کرد. شرکت‌ ها و صنایع فعال که برای پیشبرد اهداف صنعتی و تجاری خود با کمبود نقدینگی روبرو هستند، اقدام به عرضه اوراقی با عنوان اوراق بدهی در سازمان بورس می کنند.

خریدار این اوراق درواقع در عین کسب سود در حال کمک به شرکت و یا سازمان مربوطه برای ارتقای خود در تجارت و صنعت است و به ‌نوعی تأمین‌ کننده نقدینگی شرکت می‌ باشد. طبق این اوراق، شرکت صادرکننده به پشتوانه دولت متعهد شده تا اصل سرمایه و میزان سودی مشخص را در سررسید اوراق به صاحب سرمایه پرداخت نماید. وراق بدهی، شبیه یک حساب سپرده بلند مدت در بانک‌ها است.

البته برخلاف اوراق صاحبان سهام، دارنده این اوراق هیچ مالکیتی در خود شرکت نداشته و تنها سود نقدی مشخصی را دریافت می کنند. البته مزیت این اوراق نسبت به اوراق صاحبان سهام قطعی بودن سود حاصله در سررسید آن‌ ها می ‌باشد. اوراق قرضه، اوراق خزانه اسلامی، اوراق مشارکت دولتی و شرکتی، اوراق صکوک شرکتی، گواهی سپرده و اوراق وثیقه‌ ای ازجمله این اوراق در بازارهای سرمایه هستند.

سود اوراق بهادار

اصلی ‌ترین دلیل خرید انواع اوراق کسب سود از آن ها است. هر شخص سرمایه‌ گذار برای ارتقاء سطح مالی خود و مشارکت در تجارت کشور، با خرید این اوراق، اقدام به افزایش ارزش دارایی‌ های خود می ‌نماید. با این‌ حال کسب سود از این اوراق به نوع آن بستگی دارد.

خرید اوراق بدهی برای کسب سودهای قطعی و مشخص در سررسید خاصی انجام می‌ پذیرد. افرادی که تمایل به بورس اوراق قرضه و بهادار چیست؟ سپرده ‌گذاری در بانک نداشته و ترجیح می ‌دهند سرمایه خود را برای ارتقای شرکت‌ های فعال به‌ صورت مستقیم در اختیار آن‌ ها قرار دهند، با خرید اورا‌ق بدهی می ‌توانند نسبت به این امر اقدام نمایند.

میزان سود هرکدام از اوراق بدهی با هم متفاوت است. سود این اوراق معمولاً کمی از سودهای بانکی ایران بیشتر بوده و ازاین ‌جهت نیز جذابیت بیشتری را برای سرمایه‌ گذار ایجاد می ‌کنند. سود ناشی از خرید اوراق ابزار مشتقه نیز با نوسان قیمت کالاهای پایه این اوراق به دست می ‌آید.

مقار سرمایه لازم برای خرید اوراق بهادار

یکی از جذابیت‌ های این اوراق امکان سرمایه‌ گذاری در آن با هر میزان سرمایه‌ می باشد. طبق قوانین جدید سازمان بورس ایران در حال حاضر با سرمایه ۵۰۰ هزارتومان این امکان وجود دارد که برای خرید این اوراق اقدام نمایند. البته این عدد به این معنی نیست که تنها سرمایه‌ های کوچک در این بازار رد و بدل می ‌شوند. در سال ۹۷ میزان سرمایه در گردش در بازار بورس ایران بالغ ‌بر ۳۰ هزار میلیارد بوده است. این عدد نشان از قدرت بالای این بازار در هدف‌ دار نمودن سرمایه‌ های مردم دارد.

سررسید اوراق بهادار

سرمایه‌گذاران قبل از اقدام به خرید اوراق باید به سررسید آن‌ها نیز دقت داشته باشند. البته اوراق صاحبان سهام دارای تاریخ سررسید خاصی نبوده و این نوع از اوراق بدون تاریخ سررسید خریدوفروش می‌شوند. اما سایر اوراق معمولاً دارای سررسیدهای مشخصی هستند که در تاریخ‌های مذکور صاحبان آن‌ها باید نسبت به تسویه اوراق اقدام نمایند.

کارگزاران اوراق بهادار

خرید اوراق بهادار از سازمان بورس، به واسطه‌هایی احتیاج دارد که این واسطه ‌ها همان کارگزاران هستند. این شرکت ها مجوزهای لازم را از سازمان بورس اوراق بها دار ایران دریافت کرده و کار کردن با آن‌ ها از طرف این سازمان کاملاً تضمین ‌شده می باشد.

کارگزاران درصد ناچیزی از هر معامله خرید وفروش را به‌ عنوان کارمزد دریافت می ‌کنند. امکانات، خدمات، میزان مشتریان و برخی موارد دیگر از معیارهایی هستند که کاربران می ‌توانند با تکیه بر این معیارها نسبت به انتخاب یکی از کارگزاران اقدام کنند.

اوراق بهادار

مراحل خرید انواع اوراق به‌ صورت گام به گام

مراحل خرید انواع اوراق بهادار برای اشخاص حقیقی یا حقوقی:

۱- مراجعه به کارگزار بورس برای دریافت کد بورسی

۲- ثبت نام در سامانه سجام

۳- دریافت کد بورسی و کد سجام

بعد از ثبت‌نام و تحویل مدارک لازم، کد بورسی پس از چند روز کاری برای فرد ارسال می‌ گردد.

۴- دریافت کد آنلاین

۵- گذراندن زمان تعیین‌ شده برای معاملات

۶- واریز وجه به حساب معاملاتی

۷- ورود به سامانه و خرید اوراق بهادار

جمع‌ بندی

یکی از بهترین روش های سرمایه گذاری و کار با پول، خرید انواع اوراق است. خرید این اوراق نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا، جذابیت زیادی داشته و در حال انجام می باشد. از طرفی، میزان نقد شوندگی بالای این اوراق و امکان خرید و فروش آن در هر لحظه، به جذابیت آن افزوده است. به طور کلی شناخت این اوراق، برای هر فرد که دنبال رسیدن به درآمد مناسب و افزایش ارزش سرمایه‌ است، لازم و ضروری می‌ باشد. امیدواریم مقاله اوراق بهادار چیست، تمامی ابهامات ذهنی شما را برطرف کرده باشد.

سوالات متداول:

  1. برای خرید اوراق به چه مدارکی نیاز داریم؟

کارت ملی، شناسنامه و علاوه بر آن، یک شماره‌ حساب و شماره شبای بانکی با نام خود، جهت ارائه نیاز است.

  1. خرید اوراق به‌ صورت غیرحضوری امکان‌ پذیر است؟

در حال حاضر بیشتر سرمایه‌ گذاران برای خرید انواع اوراق به ‌صورت اینترنتی و غیرحضوری اقدام می ‌نمایند. البته امکان خرید حضوری آن نیز فراهم می باشد.

  1. خرید اوراق زمان خاصی دارد؟

بازار بورس ایران در ساعات مشخصی در طول روز فعالیت می کند در این ساعات، امکان خرید انواع اوراق برای سرمایه‌ گذاران وجود دارد. بسته به نوع اوراقی که قصد خرید آن را دارید این ساعات می ‌تواند کمی متفاوت باشد.

  1. کارمزد خرید اوراق چقدر است؟

در حال حاضر به میزان ۱٫۵ درصد از مبلغ در نظر گرفته‌ شده برای خرید وفروش سهام می‌ باشد.

  1. آیا برای خرید انواع او‌راق، داشتن کد بورسی الزامی است؟

برای خرید مستقیم این اوراق، دریافت کد بورسی الزامی است.

  1. تسویه‌حساب با خریداران اوراق بهادار چگونه است؟

به ‌محض فروش او‌راق تسویه این اوراق با خریدار انجام می‌گیرد. سرمایه ‌گذار در هرروز کاری می‌ تواند تقاضای وجه موجود در حساب کارگزار خود را در سیستم ثبت و ۲۴ ساعت بعد آن را در حساب خود داشته باشد.

بورس چیست؟ همه چیز درباره بورس

بورس چیست؟ همه چیز درباره سرمایه گذاری در بورس

در اقتصاد، بازار سرمایه که شامل بازار سهام و بازار بدهی است مقابل بازار پول (شامل بانک‌ها و موسسات اعتباری) تعریف می­شود. در بازار سرمایه بحث سپرده مطرح نمی‌باشد و در آن اوراق بهادار مورد معامله قرار می‌گیرند. بازاری که بتوان در آن سهام شرکت‌ها و اوراق بدهی را خرید و فروش کرد بازار بورس نام دارد.

با خواندن مقاله بورس چیست با مفهوم بورس آشنا می‌شویم و با مطالب آموزشی کلینیک سرمایه بر تمام اطلاعات بازار بورس تسلط پیدا می‌کنیم.

فهرست عناوین مقاله

تاریخچه تشکیل بورس

پیدایش واژه بورس به قرن پانزدهم میلادی برمی‌گردد. آن زمان که بازرگانان و کسبه‌ شهری در بلژیک، دور میدانی به نام تِربورس (TerBeurze) در مقابل خانه‌ فردی به نام «واندِر بورس» جمع می‌شدند و به داد و ستد کالای خود بر اساس حراج می‌پرداختند.

معنی کلمه بورس در فرانسوی “کیف پول” است. اولین بورس دنیا در شهر آمستردام هلند و در قرن هفدهم میلادی تشکیل شد. البته این اولین شرکت سهامی نبود. اولین شرکت سهامی در سال 1553 میلادی در روسیه تشکیل شد و «مسکووی» نام داشت.

دلیل نیاز به بورس ایجاد ارتباط بین سرمایه گذاران و افرادی بود که کسب و کاری داشتند و نیازمند سرمایه بیشتر بودند. این ارتباط در بورس به شکل قانونمند و قابل پیگیری ایجاد شده است. اولین بورس ایران هم در تاریخ پانزدهم بهمن‌ماه سال ۱۳۴۶به طور رسمی با انجام معاملاتی بر روی سهام بانک توسعه‌‌‌‌‌‌‍ صنعتی و معدنی شروع به کار کرد.

تاریخچه بازار بورس در جهان

انواع بازارهای بورس

برای اینکه بدانیم بورس چیست ابتدا باید با مفهوم بازار و دارایی مالی آشنا شویم. بازار به مکانی می‌گویند که در آن خرید و فروش صورت می‌گیرد. دارایی‌هایی که در بازار معامله می‌شوند به دو دسته فیزیکی و مالی تقسیم می‌شوند.

دارایی فیزیکی مانند املاک و ماشین و کالاها

دارایی مالی مثل اوراق بهادار سهام و اوراق مشارکت

در ایران 2نوع بازار بورس وجود دارد که شامل بورس اوراق بهادار و بورس کالا می‌شود. در این مقاله بیشتر تمرکز بر بازار بورس اوراق بهادار داریم و بورس کالا هم معرفی می‌شود و توضیحات کامل آن در مقالات دیگر سایت کلینیک سرمایه موجود هست. بورس ارز هم از دیگر انواع بورس می باشد که در ایران فعال نیست ولی تعداد ایرانی‌هایی که در بازارهای ارزی جهانی مثل فارکس فعالیت دارند کم نیستند.

بازار سرمایه بورس به دو دسته بازار سهام و بازار بدهی تقسیم می‌شود.

بازار سهام

بسیاری از مردم این بازار را معادل بازار بورس می‌دانند. در این بازار سهام شرکت ها به واحدهای هم قیمتی تقسیم می‌شود و به صورت عرضه اولیه وارد بازار بورس می‌شود. بعد از آن در بازار ثانویه این سهام‌ خرید و فروش می‌شود و بر اساس فاکتورهای زیادی قیمت آن بالا و پایین خواهد شد.

بازار بدهی

در بازار بدهی اوراق قرضه مورد معامله قرار می‌گیرند. این اوراق معمولا دارای نرخ سود مشخصی هستند و شرکت‌ها با فروش اوراق تامین مالی می‌شوند. در این موارد به جای آنکه ناشر اوراق تامین مالی را از یک منبع (بانک) انجام دهد این کار را با جمع‌آوری سرمایه از افراد خریدار اوراق انجام می‌دهد.

چرا باید در بورس سرمایه گذاری کنیم؟

در بورس شرایطی فراهم شده است که افراد با سرمایه‌های اندک و زیاد قادر به سرمایه گذاری در فضایی مطمئن و قانونمند باشند. این موضوع علاوه بر سرمایه گذاران برای سرمایه پذیران هم مفید است، زیرا می‌توانند با سرمایه ای که از عرضه سهام خود در بازار بورس اوراق بهادار به دست می‌آورند کسب و کار خود را گسترش دهند یا از ورشکستگی نجات یابند.

اما مزایای سرمایه گذاری در بورس آنقدر زیاد است که این بازار سهام را باوجود ریسک های موجود بسیار محبوب ساخته است. مزایای سرمایه گذاری در بورس شامل:

چرا در بورس سرمایه گذاری کنیم

  • کسب درآمد از بورس: بسیاری از شرکت ها پس از محاسبه سود سالیانه و براساس تصمیمات گرفته شده در جلسات مجمع، بیشتر این سود را بین سهامداران تقسیم می‌کنند. البته این تنها مدل کسب درآمد از بورس نیست بلکه با بالارفتن ارزش سهام شرکت‌ها درواقع سرمایه فرد هم بالاتر می‌رود و با معامله یا فروش این سهام می‌تواند درآمد داشته باشد.
  • تنوع سرمایه گذاری‌ها: در بازارهای بورس موجود، تنوع زیادی برای انواع سلیقه‌ها و انواع ریسک پذیری‌ها وجود دارد. برای مثال سهام شرکت‌های مختلف، اوراق مشارکت، سرمایه گذاری در بازار مشتقه و صندوق‌های سرمایه گذاری مانند ETF از جمله تنوع‌های موجود برای سرمایه گذاری در بورس و فرابورس هستند.
  • سرمایه گذاری مطمئن و شفاف: شما قصد سرمایه گذاری در سهام هر شرکتی را که داشته باشید، سازمان بورس اطلاعات مفید درباره آن شرکت‌ها در اختیار شما قرار می‌دهد. علاوه بر این اطلاعات نظارت دقیقی بر فعالیت شرکت‌ها دارد و گزارشات دوره‌ای از آنها دریافت می‌کند.
  • قابلیت نقد شوندگی: افراد می‌توانند هر زمان که قصد فروش سهام خود را داشتند اقدام به فروش آن کنند و زمان کمتری برای نقد شدن نسبت به فروش مسکن و دیگر سرمایه گذاری‌های فیزیکی می‌خواهد.
  • جلوگیری از بی ارزش شدن پول: همانطور که در ابتدای مقاله اشاره شد این سرمایه گذاری در بورس و سهام باعث می‌شود سرمایه شما در گردش باشد و سود داشته باشد و طی زمان بی ارزش نشود و راکد نماند.

شاخص بورس چیست؟

شاخص بورس همان عددی است که در اخبار اعلام می‌شود. این عدد میانگین قیمت تمامی سهام موجود در بازار بورس است که تغییرات این شاخص برای سرمایه گذاران مهم است زیرا بیانگر وضعیت عمومی بازار بورس است. انواع مختلفی از شاخص‌های بورسی وجود دارند که در مقاله دیگری به آن پرداخته شده است.

َشاخص بورس چیست؟

بورس کالا ایران

بازار بورس کالا یک بازار سرمایه است که در آن کالاهای خام و فرآوری نشده مثل گندم، برنج، فلزات و پنبه معامله می‌شود. این بازار دارای انواع قراردادهای بورس کالا است که تنوع آن باعث جذابیتش در کنار بازار سهام شده است.

نحوه ورود به بورس

برای ورود به بورس راهنمای کاملی در همین سایت ارائه کردیم. اولین کار برای ثبت نام در بورس دریافت کد سجام و کد بورسی است. فعالیت‌های بورسی که شامل داد و ستد سهام هستند از طریق کارگزاری‌ها انجام می‌شوند. در واقع کارگزاری‌ها نقش واسطه بین سرمایه گذار و سازمان بورس را دارند. اول در کارگزاری مورد نظر خود ثبت نام کنید و کد بورسی دریافت کنید. اما فقط داشتن کد سجام و کد بورسی کافی نیست. افراد برای اینکه در بازار بورس دچار ضرر نشوند و بدانند که در چه زمانی خرید و فروش کنند نیازمند آموزش بورس هستند. سایت کلینیک سرمایه اخبار بورس و آموزش بورس رایگان و دوره‌های تخصصی را در اختیار شما قرار می‌دهد.

امتیاز شما به این محتوا

میانگین امتیازات: / 5. تعداد امتیاز:

اولین نفری باشید که به این محتوا امتیاز می دهد

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید

صرافی ارز دیجیتال چیست؟

صرافی ارز دیجیتال چیست؟ آشنایی با انواع اکسچنج‌ها

شت کوین چیست؟

شت کوین چیست؟ معرفی 5 تا از بهترین شت کوین های آینده دار

وب 3 چیست؟ و بهترین ارزهای دیجیتال web3 کدام هستند؟

وب 3 چیست؟ معرفی بهترین ارزهای Web 3.0

آلت کوین چیست؟

آلت کوین چیست؟ معرفی 5 تا از بهترین آلت کوین ها

عرضه اولیه ارز دیجیتال (ICO) چیست؟

عرضه اولیه ارز دیجیتال (ICO) و تمام نکاتی که باید درباره آن بدانید

بهترین بازی های رایگان متاورس برای کسب درآمد

معرفی بهترین بازی های رایگان متاورس

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

محصولات فروش ویژه

دسته‌ها
نوشته‌های تازه
  • آموزش کپی تریدینگ صرافی BingX به صورت تصویری
  • آموزش صرافی آبان تتر؛ از ثبت‌نام تا نحوه خرید و فروش ارز دیجیتال
  • راهنمای کامل ربات تریدینگ صرافی BingX
  • آموزش نحوه اتصال صرافی BingX به تریدینگ ویو
  • الگوریتم اثبات ظرفیت (PoC) چیست و چگونه کار می‌کند؟

کلینیک سرمایه با هدف آموزش تخصصی بورس، فارکس و ارزهای دیجیتال در کنار به روز ترین متدهای طراحی استراتژی و سیستم های معاملاتی راه اندازی شده است.

حقوق و مزایای اوراق مشارکت

یکی از مزایای اوراق بهادار دریافت سود می باشد. اوراق مشارکت، بر مزیت گفته شده تحت شرایطی از امتیاز قابلیت تبدیل به سهام یا واگذاری با سهام هم بهره مند می باشد.

۱- دریافت سود اوراق مشارکت

این ویژگی مهم ترین امتیاز این اوراق از دید سرمایه گذاران محسوب می شود. با ملاحظه مقررات ماده ۷ قانون چگونگی انتشار اوراق مشارکت ، دو نوع سود را می توان در این ارتباط جداسازی کرد :

سود علی الحساب، که تا پرداخت سود قطعی به خریداران این اوراق پرداخت می گردد. این سود غیرقابل برگشت بوده و با توجه به مفاد قراردادهای بسته شده میان شرکت ناشر و خریدار با فرض زیان دهی سرمایه گذاری، ناشر نمی تواند علیه پذیره نویس دعوای استرداد نماید.

در این باره سوال مهمی که به وجود می آید ،در خصوص شرعی یا غیرشرعی بودن سود علی الحساب و تضمین شده است. در نگاه اول این گونه نشان داده می شود که با همان استدلالی که بهره اوراق قرضه با تفسیر شورای نگهبان غیرشرعی می باشد، سود تضمیم شده علی الحساب هم میبایست غیرشرعی به شمار می رود. اما با ملاحظه مقررات مرتبط با مضاربه در قانون مدنی و تا استفاده از شیوه ایراد شرعی وارد را مرتفع ساخت.

سود دیگری که به پذیره نویسان پرداخت می شود، سود مشارکت یا سود قطعی شود که در سررسید و با توجه به سود واقعی حاصل از سرمایه گذاری پرداخت می گردد. این سود ممکن است از سود علی الحساب بیشتر یا کمتر باشد، که در حالت دوم سود پرداخت شده پس داده نمی شود.

۲- قابلیت تعویض یا تبدیل با سهام

براساس ماده ۶ قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت، ” شرکت های سهامی عام می توانند براساس این قانون اوراق مشارکت قابل تبدیل یا تعویض با سهام منتشر کنند “. با توجه به آنکه در آخر همین ماده، تعیین شرایط و نحوه انتشار این گونه اوراق مشارکت به آیین نامه اجرایی واگذار شده، آیین نامه مزبور شرط عضویت در بازار بورس را برای چنین ناشرانی ضروری دانسته است. طبق ماده ۲۸ آیین نامه اجرایی قانون مزبور همه شرکت های سهامی مجاز به انتشار این نوع از اوراق مشارکت نیستند و تنها ” شرکت های سهامی عام پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار با تایید قبلی سازمان مذکور و رعایت ضوابط مربوط می توانند اوراق مشارکت قابل تبدیل و تعویض با سهام منتشر نمایند “.

در ماده ۶۱ لایحه اصلاحی قانون تجارت ۱۳۴۷، شرط ذکر شده به چشم نمی خورد :

” اوراق قرضه ممکن است قابل تعویض با سهام شرکت باشد در این صورت مجمع عمومی فوق العاده باید بنا به پیشنهاد هیئت مدیره و وگزارش خاص بازرسان شرکت مقارن اجازه انتشار اوراق قرضه افزایش سرمایه شرکت را اقلاَ برابر با مبلغ قرضه تصویب کند “.

با توجه به تعریف جدیدی که ماده یک آیین نامه اجرایی قانون چگونگی انتشار اوراق مشارکت ارائه کرده ، تفاوت بین دو قانون در این رابطه قابل توجیه به نظر می رسد.زیرا ماده یک نوشته شده اذعان می دارد :

” اوراق مشارکت قابل تعویض با سهام اوراقی است که توسط شرکت های سهامی عام منتشر و در سررسید نهایی با سهام سایر شرکت های پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار تعویض می شود “.

تعریف بالا مقررات مربوط به تعریف اوراق قابل تعویض در لایحه اصلاحی قانون تجارت را تحت تاثیر قرار داده و نسخ می کند.زیرا براساس لایحه مذکور ، اوراق مشارکت با سهام خود شرکت ناشر قابل تعویض بود در حالی که طبق ماده ۱ آیین نامه مورد بحث، این اوراق با سهام سایر شرکت های پذیرفته شده در سازمان بورس قابل تعویض می باشد.با بررسی های موجود و کسب سابقه بوسیله دست اندر کاران بازار بورس، تعویض اوراق مشارکت با سهام به شکل ذکر شده در ماده یک آیین نامه یاد شده عملی نبوده و به سبب مشکلات اجرایی، تقریباَ غیرممکن می باشد.همچنین ، آیین نامه اجرایی قانون چگونگی انتشار اوراق مشارکت ، موافقت قبلی سازمان بورس با انتشار این نوع اوراق را لازم دانسته است ، شرطی که پیش از این در لایحه اصلاحی قانون تجارت وجود نداشت.

براساس قسمت اخیر ماده ۲۸ این آیین نامه ، در خصوص انتشار این اوراق، شرکت ناشر میبایست حداقل به اندازه اوراق مشارکت قابل تعویض، موجودی سهام شرکت های یاد شده را تا سررسید نهایی اوراق مشارکت نگهداری کند.قانون چگونه انتشار اوراق مشارکت و آیین نامه اجرایی آن توضیح دیگری در این باره ارائه نمی دهند. همچنین ، نگهداری موجودی سهام دیگر شرکت ها به خودی خود دارای ابهام است.

در این ارتباط با اوراق مشارکت قابل تبدیل به سهام شرکت، ماده ۳۰ آیین نامه اجرایی قانون چگونگی انتشار اوراق مشارکت اذعان می دارد :

” اوراق مشارکت ممکن است قابل تبدیل به سهام شرکت ( سهامی عام ) باشد در این صورت مجمع عمومی فوق العاده بنا به پیشنهاد هیئت مدیره و گزارش خاص بازرس یا بازرسان شرکت اجازه انتشار اوراق مشارکت را می دهد و شرایط و مهلتی را که طی آن دارندگان این گونه اوراق خواهند توانست اوراق خود را به سهام تبدیل کنند مشخص می کند “.

براساس ماده ۳۳ آن آیین نامه ، هیئت مدیره شرکت با تصمیم مجمع عمومی فوق العاده و در پایان مهلت مقرر معادل مبلغ بازپرداخت نشده اوراق مشارکتی که برای تبدیل به سهام ارائه شده، سرمایه شرکت را افزایش می دهد. بعد از ثبت افزایش سرمایه در مرجع ثبت شرکت ها سهام جدید صادر و به دارندگان اوراق مشارکت ذکر شده ارائه خواهد شد. از تاریخ تصمیم مجمع عمومی فوق العاده به صدور اوراق قابل تبدیل به سهام تا سررسید نهایی اوراق یا زمان تحقق افزایش سرمایه موضوع اوراق مشارکت، انتشار اوراق مشارکت جدید قابل تعویض یا تبدیل به سهام ، یا کاهش و افزایش سرمایه یا استهلاک سرمایه یا کاهش سرمایه بواسطه بازخرید سهام یا اقدام به تقسیم اندوخته از سوی شرکت ممنوع می باشد.

در پایان لازم به ذکر است که به خاظر سختگیری های مراجع ذیربط ، اشخاص حقوق خصوصی فرصت استفاده از امکان پیش بینی شده در قانون جدید را نیافته اند. بررسی های انجام شده نشان دهنده این است که نهادهای دست اندر کار صدور مجوزهای مرتبط با انتشار اوراق مشارکت، اصولاَ از پذیرش درخواست شرکت های سهامی خاص مثل گذشته خودداری می کنند.با توجه به نارسایی ها و ابهامات اساسی موجود در قانون چگونگی انتشار اوراق مشارکت و آیین نامه اجرایی آن از جمله راهکار تعویض اوراق مشارکت قابل تعویض با سهام ، لازم است قانون ذکر شده با ملاحظه نیازهای امروز جامعه اقتصادی بازبینی می شود.

بالاخره، این نکته نیز قابل تامل به نظر می رسد که با توجه به نسخ مفهوم اوراق قرضه، سرنوشت مقررات جزایی ناظر به این اوراق بورس اوراق قرضه و بهادار چیست؟ نیز در ابهام قرار می گیرد.زیرا مواد ۲۴۸ و ۲۴۹ لایحه اصلاحی قانون تجارت ۱۳۴۷، برای تخلفات مربوط به صدور و انتشار این اوراق مجازات هایی و از جمله مجازات کلاهبرداری را معین کرده است، که با وصف حذف عنوان اوراق قرضه و نیز در نظر گرفتن اثر اصل قانونی بودن جرم و مجازات، اعمال مقررات کیفری بالا با تردید رو به رو می باشد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.