استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش


Ebrahim-Bayazidi مدير کل سايت
پست: 2331 تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۰, ۱۱:۵۸ ق.ظ محل اقامت: تهران تشکر کرده: 7 دفعه تماس:

روایی، پایایی و تحلیل عاملی مقیاس استفاده وسواس‌گونه از اینترنت در کاربران دانشجوی دانشگاه‌های شهر اصفهان

مقدمه: مقیاس استفاده‌ی وسواس‌گونه از اینترنت یکی از جدیدترین و معتبرترین پرسش‌نامه‌ها در زمینه‌ی تشخیص اعتیاد اینترنتی است. هدف از این پژوهش بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی فرم فارسی این مقیاس در کاربران دانشجوی دانشگاه‌های شهر اصفهان بوده است.روش بررسی: پژوهش حاضر توصیفی– پیمایشی و از نوع مقطعی در سال 1388 بود. جامعه‌ی پژوهش 400 نفر از کاربران دانشجوی شهر اصفهان بودند که به روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای انتخاب شده بودند. سپس نسخه‌ی فارسی مقیاس استفاده‌ی وسواس‌گونه از اینترنت به همراه پرسش‌نامه‌ی اطلاعات دموگرافیک، پرسش‌نامه‌ی اعتیاد اینترنتی Young و پرسش‌نامه‌ی تشخیصی اعتیاد به اینترنت Young توسط افراد تکمیل شد. در نهایت برای تعیین نقطه‌ی برش، تمامی گروه نمونه بر اساس ملاک تشخیصی اعتیاد اینترنتی مورد مصاحبه‌ی روانپزشکی قرارگرفتند. پس از جمع‌آوری و نمره‌گذاری پرسش‌نامه‌ها، ویژگی‌های سایکومتریک پرسش‌نامه از روش‌های تحلیل عاملی، روایی افتراقی (تشخیصی)، تنصیف، هم‌سانی درونی (Cronbach’s alpha) و استفاده از منحنی ROC توسط نرم‌افزار 15SPSS محاسبه و مورد تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: تحلیل عاملی به روش تأییدی برای مقیاس استفاده‌ی وسواس‌گونه از اینترنت، 3 عامل را استخراج نمود. علاوه بر این برای این پرسش‌نامه، دو نوع روایی دیگر (هم‌زمان 78/0 و 81/0 = r و افتراقی 68/0 = r) و دو نوع پایایی هم‌سانی درونی (89/0 = ) و تنصیف (89/0 = r) به دست آمد. بهترین نقطه‌ی برش بالینی پرسش‌نامه‌ی استفاده‌ی وسواس‌گونه از اینترنت، 37 است.نتیجه‌گیری: مقیاس تشخیصی استفاده‌ی وسواس‌گونه از اینترنت در جامعه‌ی ایرانی، خصوصیات روان‌سنجی مطلوبی دارد و از آن می‌توان استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش در تحقیقات روانشناسی و روانپزشکی جهت غربالگری کاربران اینترنتی عادی از کاربران معتاد استفاده نمود.واژه‌های کلیدی: روایی و پایایی؛ تحلیل عاملی؛ اینترنت؛ دانشگاه‌ها.

عنوان مقاله [English]

Validity, Reliability and Factor Analysis of Compulsive Internet Use Scale in Students Internet Users of Isfahan’s Universities

نویسندگان [English]

  • Sayed Salman Alavi
  • Fereshte Jannatifard
  • Mehdi Eslami
  • Hossein Rezapour

چکیده [English]

Introduction: Compulsive Internet Use Scale (CIUS) is a newest and prestigious questionnaire in the diagnosis of internet addiction .The goals of this study was to investigate the reliability and validity (psychometric properties) of Persian version of CIUS in internet users of Isfahan's universities.Methods: In this descriptive and Cross- sectional research 400 Isfahan university students were enrolled by quota sampling method. Studied population completed demographic questionnaire, Persian version ofCIUS, Internet Addiction Test (IAT) and Young Diagnostic Questionnaire (YDQ).Finally, to determine the cut off point, all studied subjects were interviewed clinically based on diagnostic criteria for Internet addiction (DSM- IV- TR). After collecting and scoring the questionnaires, the psychometric features of the questionnaire analyzed using factor analysis, discriminative validity, internal consistency (Cronbach’s alpha), split half, and ROC Curve by SPSS15 Software.Results: Factor analysis revealed three factors for CIUS. It has good internal consistency (Cronbach’s alpha = 0.89), split half (r = 0.89), discriminative validity (r = 0.68) and concurrent validity (0.78,0.81).The best cut off point for this questionnaire (CIUS) was 37.Conclusion: CIUS has acceptable psychometric properties and this is a valid and reliable instrument that may be used in research on Internet addiction.Keywords: Validity; Reliability; Factor Analysis; Internet; University.

کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)

کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)

در مرحله ی بعد باید مشخص کنیم که چه رنجی از تست جدید را باید باید برای HIV مثبت فرض کنیم و چه رنجی را منفی یعنی یک عدد (کات آف) مشخص کنیم که مثلا بگوییم بالای این مقدار مثبت و کمتر از آن منفی و بعد نیز باید مشخص کنیم که این تست با این کات آف جقدر حساست و چقدر ویژگی دارد

برای این کار باید از منوی آنالیز در آخرین گزینه منحنی ROC را انتخاب کنیم بعد در کادر باز شده تست Old را که کیفی است به عنوان متغیر State وارد کنیم و تست New را که کمی است به عنوان متغیر تست وارد کنیم

هر چه منحنی ترسیم شده از خط رفرنس که به صورت قطری کشیده شده دور تر باشد و سطح زیر نمودار بیشتر باشد تست دقیق تر می باشد

در جدول Coordinate نیز چندین کات آف داده شده که برای هر کدام مفدار استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش حساسیت و مقدار( ویژگی – 1) آورده شده است برای تعیین کات آف باید مقداری را مشخص کنیم که بالاتربن حساسیت و پایین ترین مقدار را برای (ویژگی – 1) داشته باشد.

سوالی بود در نظرات مطرح کنید.

نظرات (۱۱)

۱۱ خرداد ۹۲ ، ۱۸:۳۲ حمیدرضا

ممنون سعید جان، مطلب مفیدیه، فقط 3 تا مساله:

1- قبل از ROC curve کشیدن اول نباید وجود رابطه منطقی بین "تست قدیم" و "تست جدید" را با روشهای آماری دیگر تائید کنیم؟ (مثلا Correlation, ANOVA, t-Test. )

2- برای تعیین حساسیت و ویژگی یک تست، حتما نباید آن تست را با روش تشخیصی قطعی (Gold Standard) مقایسه کنیم؟

3- فکر کنم این مطلب یه خورده برای بچه ها گنگ باشه، کاش یه کم بیشتر توضیح میدادیو مقدمات بیشتری ذکر میکردی.

درضمن! چندتا از بچه ها درخواست کارگاه آنالیز داشتن، بیا اون برنامه کارگاه رو اوکی کنیم!

۱۱ خرداد ۹۲ ، ۱۹:۱۳ سعید

مرسی از نکات
حتما قبل از این کار باید این ارتباط که گفتی چک بشه
حتما تست جدید باید با گلد استاندارد چک بشه
هرجای مطلبو هر کی سوال داشت بپرسه
برنامه ی کارگاه آمادست و ادیتش با تو بوده حمید جون البته از سال قبل!

۱۱ خرداد ۹۲ ، ۱۹:۲۲ مهدی

انجمن سایت تخصصی آمار فربد

قوانین انجمن
دوستان و کاربران عزیز
1- آیا می دانید با عضویت ویژه در سایت می توانید از تالار نرم افزارهای آماری مانند spss,weka,clementine,sas,amos,lisrel. استفاده کرده و کلیه آموزش های مربوط به این نرم افزارها را یاد 'گرفته و نمونه تحلیل خروجی ها رو ببینید!!
2- آیا می دانید با عضویت ویژه به مقالات ژورنال های آماری بصورت رایگان دسترسی پیداکنید!!

  • 1

مدیر آزمایشی

shahabstar مدیر آزمایشی
پست: 254 تاریخ عضویت: یک‌شنبه ۱۱ فروردین ۱۳۹۲, ۳:۱۳ ب.ظ تماس:

سلام
برای تعیین نقطه برش دو روش بیشتر استفاده میشه که یکی از اینها نمودار راک ROC و یکی هم بوکمارک Bookmark که به علت ساده تر بودن روش من توصیه ام اینه که از این روش استفاده کنید.
مقاله بسیار خوبی پیوست کردم که امیدوارم مفید باشه.

[افزونه pdf غیرفعال شده است و قابل مشاهده نیست.]

مدير کل سايت

Ebrahim-Bayazidi مدير کل سايت
پست: 2331 تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۰, ۱۱:۵۸ ق.ظ محل اقامت: تهران تشکر کرده: 7 دفعه تماس:

shahabstar نوشته شده: سلام
برای تعیین نقطه برش دو روش بیشتر استفاده میشه که یکی از اینها نمودار راک ROC و یکی هم بوکمارک Bookmark که به علت ساده تر بودن روش من توصیه ام اینه که از این روش استفاده کنید.
مقاله بسیار خوبی پیوست کردم که امیدوارم مفید باشه.

کتاب های تحلیل آماری از انتشارات مهرگان قلم

مدیر آزمایشی

shahabstar مدیر آزمایشی
پست: 254 تاریخ عضویت: یک‌شنبه ۱۱ فروردین ۱۳۹۲, ۳:۱۳ ب.ظ تماس:

shahabstar نوشته شده: سلام
برای تعیین نقطه برش دو روش بیشتر استفاده میشه که یکی از اینها نمودار راک ROC و یکی هم بوکمارک Bookmark که به علت ساده تر بودن روش من توصیه ام اینه که از این روش استفاده کنید.
مقاله بسیار خوبی پیوست کردم که امیدوارم مفید باشه.

نقطه برش زمانی استفاده میشه که ما میخوایم بر حسب ابزاری که در اختیار داریم، طبقه بندی از آزمودنی یا هر چیزه دیگه ای براساس نمره/ امتیاز بدست آمده انجام بدیم، مثلا زمانی که ما میخوایم متوجه بشیم که چه میزانی از نمره در آزمون افسردگی ما نشان دهنده افسرده بودن فرد می باشد. اینجا ما به نقطه برش استفاده می کنیم.
مثلا در آزمون افسردگی بک ما 4 طبقه نمره در راهنمای آزمون مشاهده می کنیم که مثلا نمره 4-1 نشان دهنده نبود افسردگی، 7-4 افسردگی ناچیز و.

مدير کل سايت

Ebrahim-Bayazidi مدير کل سايت
پست: 2331 تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۰, ۱۱:۵۸ ق.ظ محل اقامت: تهران تشکر کرده: 7 دفعه تماس:

کتاب های تحلیل آماری از انتشارات مهرگان قلم

مدیر آزمایشی

hadi-irani مدیر آزمایشی
پست: 186 تاریخ عضویت: چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۱, ۱۱:۳۱ ب.ظ تماس:

[CENTER] مشاوره در تمامی مراحل انجام پایان نامه
انجام پایان نامه کارشناسی و کارشناسی ارشد
انجام مقالات علمی-پژوهشی و طرح های پژوهشی-تحققاتی
(حوزه های علوم اجتماعی، روان شناسی، علوم تربیتی و مدیریت)

تحلیل آماری پایان نامه ها و مقالات علمی با نرم افزارهای
SPSS, LISREL, AMOS, PLS Software

مدير کل سايت

Ebrahim-Bayazidi مدير کل سايت
پست:استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش 2331 تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۰, ۱۱:۵۸ ق.ظ محل اقامت: تهران تشکر کرده: 7 دفعه تماس:

کتاب های تحلیل آماری از انتشارات مهرگان قلم

مدير کل سايت

Ebrahim-Bayazidi مدير کل سايت
پست: 2331 تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۰, ۱۱:۵۸ ق.ظ محل اقامت: تهران تشکر کرده: 7 دفعه تماس:

فرض کنید تستی (Old)که برای تشخیص یک بیماری مثلا HIV استفاده می شود کمی زمانبر است و ما در مطالعه ای که انجام داده ایم تستی ( (New جایگزین برای این کار استفاده کرده ایم که به صورت کمی می باشد

در مرحله ی بعد باید مشخص کنیم که چه رنجی از تست جدید را باید باید برای HIV مثبت فرض کنیم و چه رنجی را منفی یعنی یک عدد (کات آف) مشخص کنیم که مثلا بگوییم بالای این مقدار مثبت و کمتر از آن منفی و بعد نیز باید مشخص کنیم که این تست با این کات آف جقدر حساست و چقدر ویژگی دارد

برای این کار باید از منوی آنالیز در آخرین گزینه منحنی ROC را انتخاب کنیم بعد در کادر باز شده تست Old را که کیفی است به عنوان متغیر State وارد کنیم و تست New را که کمی است به عنوان متغیر تست وارد کنیم

هر چه منحنی ترسیم شده از خط رفرنس که به صورت قطری کشیده شده دور تر باشد و سطح زیر نمودار بیشتر باشد تست دقیق تر می باشد

در جدول Coordinate نیز چندین کات آف داده شده که برای هر کدام مفدار حساسیت و مقدار( ویژگی – 1) آورده شده است برای تعیین کات آف باید مقداری را مشخص کنیم که بالاتربن حساسیت و پایین ترین مقدار را برای (ویژگی – 1) داشته باشد.

کتاب استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش های تحلیل آماری از انتشارات مهرگان قلم

مدير انجمن آمار كاربردي

kiya مدير انجمن آمار كاربردي
پست: 436 تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۲۴ فروردین ۱۳۹۱, ۹:۴۱ ب.ظ محل اقامت: آذربایجان غربی _ ارومیه تماس:

کات اف چطوری میشه در تحقیقات مشخص کرد؟ با نرم افزار میشه مشخص کرد ممنون میشم راهنمایی کنید.

[BLOCKQUOTE]
[HIGHLIGHT=#eeece1] من یقین دارم روزی پروانه خواهم شد
[/HIGHLIGHT][/BLOCKQUOTE][CENTER][HIGHLIGHT=#d8d8d8][HIGHLIGHT=#eeece1] بگذار روزگار هرچه میخواهد پیله کند. [/HIGHLIGHT]
[/HIGHLIGHT][/CENTER]

مدير انجمن آمار كاربردي

kiya مدير انجمن آمار كاربردي
پست: 436 تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۲۴ فروردین ۱۳۹۱, ۹:۴۱ ب.ظ محل اقامت: آذربایجان غربی _ ارومیه تماس:

مقاله نشریه
تحلیل منحنی های ROC برای مقایسه تست های تشخیصی پزشکی

چکیده:
سابقه و هدف: با مسايل تشخيص هنگامي مواجه مي شويم كه هدف از يك آزمايش يا مدل، پيش بيني و انتساب افراد يا اشيا (نمونه ها) به گروه هاي معين و خاصي باشد. به عنوان مثال در پزشكي براي تشخيص ديابت و يا سرطان (كه درحيطه پيش گيري سطح دوم قرار مي گيرند)، از ملاك ها و شاخص هاي مختلفي استفاده مي شود. ساده ترين حالت هنگامي است كه هدف تخصيص نمونه ها به يكي از دو گروه ممكن (سالم يا بيمار) باشد. در اين صورت صفتي در مقياس پيوسته و يا رتبه اي بر روي نمونه اي از افراد سالم و بيمار اندازه گيري مي شود و سپس با انتخاب يك نقطه برش مناسب برحسب ميزان حساسيت و ويژگي تست در آن نقطه و نيز مقدار تابع زيان اهميت تشخيص، افراد سالم و بيمار مشخص مي گردند. يك شاخص ارزيابي مناسب و تك مقداري براي تست در اين حالت، عبارت است از آماره A، مساحت زير منحني (ROC، Receiver operating characteristic). از آن جا كه ملاك ها و شاخص ها بر روي نمونه واحدي اندازه گيري مي شوند، لذا يك هم بستگي طبيعي بين Aهاي متناظر با تست هاي مختلف وجود خواهد داشت كه هرگاه هدف، مقايسه تست ها و انتخاب بهترين تست از بين بقيه باشد، صرف نظركردن از اين هم بستگي استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش مي تواند منجر به نتايج مخدوش و گمراه كننده شود.
مواد و روش ها: در اين مقاله ابتدا نحوه محاسبه آماره هاي A و ماتريس واريانس– كووراريانس آن ها را به همراه آزمون مناسبي براي مقايسه Aهاي هم بسته تشريح نموده و با استفاده از داده هاي شبيه سازي شده نشان داده ايم كه آزمون چگونه تحت تاثير منظور نمودن هم بستگي ها قرار مي گيرد. براي اين كار برنامه مناسبي را با استفاده از زبان برنامه نويسي Delphi5 تهيه نموده ايم.
يافته ها: بر اساس داده هاي شبيه سازي شده براي مقايسه دو تست، به دست آورديم:
. لذا منجر به رد فرض برابري و در سطح معني داري شده است. چنان چه هم بستگي و در نظر گرفته شود، 1.92 = Z كه منجر به پذيرش فرض برابري و شده است.
نتيجه گيري: همان طور كه از نتايج مشاهده مي شود، چنان چه از كوواريانس بين و صرف نظر شود، نتيجه آزمون مي تواند گمراه كننده بوده و منجر به انتخاب تست هاي نامناسب شود.

کليدواژگان: منحني هاي ROC ، حساسيت ، ويژگي ، تست تشخيصي ، هم بستگي

مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش رفسنجان

Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences

Lotfi M, Tagharrobi Z, Sharifi K, Abolhasani J. Diagnostic Accuracy of Persian Version of Clinical Dementia Rating (P-CDR) for Early Dementia Detection in the Elderly . JRUMS 2015; 14 (4) :283-298
URL: http://journal.rums.ac.ir/article-1-2389-fa.html

لطفی محمد سجاد، تقربی زهرا، شریفی خدیجه، ابوالحسنی جواد. دقت تشخیصی نسخه فارسی ابزار سطح کارکرد حافظه (CDR-P) در تشخیص زودهنگام دمانس در سالمندان. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان 1394; 14 (4) :298-283

مقاله پژوهشی

مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان

دوره 14، تیر 1394، 298-283

دقت تشخیصی نسخه فارسی ابزار سطح کارکرد حافظه ( CDR - P ) در تشخیص زودهنگام دمانس در سالمندان

دریافت مقاله: 11/9/93 ارسال مقاله به نویسنده جهت اصلاح: 1/11/93 دریافت اصلاحیه از نویسنده: 1/2/94 پذیرش مقاله: 19/2/94

چکیده

زمینه و هدف: در دوره سالمندی با توجه به پیامدهای دمانس، غربالگری آن دارای اهمیت است. از آنجا که ابزارهای مورد استفاده باید از حساسیت و دقت مطلوبی برخوردار باشند، مطالعه‌ای با هدف تعیین نقطه‌برش و دقت تشخیصی نسخه فارسی آزﻣﻮن ﺳﻄﺢ ﮐﺎرﮐﺮد ﺣﺎﻓﻈﻪ ( P-CDR ) در غربالگری دمانس در سالمندان انجام شد.

مواد و روش‌ها : این مطالعه از نوع مقطعی است و در آن از روش گروه‌های شناخته‌ شده استفاده‌ شده است. حجم نمونه‌ شامل 150 سالمند بدون دمانس و 50 سالمند مبتلا به دمانس بود. نمونه‌گیری به ‌صورت هدفمند و در سال 1393 در شهر کاشان انجام شد. در این مطالعه مصاحبه بالینی و سی‌تی‌اسکن، به عنوان تست طلایی و P-CDR به عنوان آزمون تشخیصی منظور شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، مقیاس افسردگی سالمندان ( GDS-15 ) و
P-CDR جمع‌آوری شد. از آزمون Mann–Whitney U برای مقایسه میانه نمرات CDR در دو گروه، منحنی راک برای تعیین نقطه برش و از پارامترهای استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش ارزش تشخیصی برای تعیین دقت تشخیصی P-CDR در فاصله اطمینان 95% استفاده شد.

یافته‌ها : نمره CDR برای سالمندان غیرمبتلا و مبتلا به دمانس به ترتیب 69/1±82/0 و 76/1±36/8 بود (001/0 > p ). سطح زیر منحنی راک ابزار P-CDR معادل 968/0 بود ( 001/0 > p )؛ با استفاده از شاخص Youden ، نقطه برش 75/3 به‌عنوان بهترین نقطه برش ابزار P-CDR در نظر گرفته شد . در این نقطه، پارامترهای ارزش تشخیصی حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت و منفی، نسبت درست نمایی مثبت و منفی، دقت کلی و نسبت شانس تشخیصی به ترتیب 1، 94/0، 88/0، 1، 0، 42/21، 96/0 و بی‌نهایت بود.

نتیجه‌گیری : P- CDR ابزاری حساس و دقیق جهت سنجش وضعیت شناختی در سالمندان است. لذا در امر غربالگری دمانس و در برنامه پایش سلامت سالمندان می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

واژه‌های کلیدی: آزمون سطح کارکرد حافظه، دمانس، تست تشخیصی، حساسیت، ویژگی

مقدمه

امروزه به لطف پیشرفت‌های صورت گرفته در علم پزشکی، جهان در حال تجربه پدیده‌ای جدید به نام سالمند شدن جمعیت است [1]. پیش‌بینی می‌شود جمعیت 694 میلیونی سالمندان در سال 1970، به 2/1 میلیارد در سال 2025 و نزدیک به 2 میلیارد نفر در سال 2050 برسد. شایان ‌ذکر است بالغ ‌بر 80% این رقم به کشورهای در حال ‌توسعه اختصاص خواهد داشت [2]. در ایران نیز پیش‌بینی می‌شود در سال 2019 حداقل 10% از جمعیت را سالمندان تشکیل دهند [3].

دوران سالمندی همراه با تغییرات فیزیولوژیک خاص است که سبب می‌شود به ‌واسطه کاهش عملکرد سیستم‌ها، فرد بیش ‌از پیش مستعد ابتلا ء به بیماری‌ها شود [4]. دمانس را می‌توان از جمله مهمترین بیماری‌های دوران سالمندی دانست که شیوع آن ارتباط مستقیمی با افزایش سن دارد. شیوع دمانس هر 20 سال دو برابر می‌شود به ‌گونه‌ای که پیش‌بینی می‌شود جمعیت 6/35 میلیون نفری بیماران مبتلا به دمانس در سال 2010، در سال‌های 2030 و 2050 به ترتیب به 7/65 و 115 میلیون نفر برسد [5]. بروز دمانس نیز با افزایش سن ارتباط مستقیمی دارد؛ به ‌طوری ‌که میزان بروز دمانس از سن 65 سالگی تا 90 سالگی هر 5 سال دو برابر می‌شود [1]. آمار کلی از شیوع و بروز دمانس در ایران وجود ندارد. Mohammadi و همکاران با انجام یک مطالعه در بویراحمد، میزان شیوع دمانس را در سالمندان در گروه‌های سنی مختلف بین استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش 73-7% گزارش‌ کرده‌اند [6].

اهمیت موضوع دمانس زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم میزان افت توانمندی فیزیکی در انجام فعالیت‌های روزمره در این بیماران بسیار سریع و پیش‌رونده بوده [7] و میزان بقا ء آنها بعد از تشخیص قطعی حدود 9-3 سال است [8]. مراقبت از این بیماران نیازمند صرف وقت و هزینه زیادی است که سبب ایجاد مشکلات عدیده برای بیمار و خانواده وی می‌گردد [10-9، 5]، این در حالی است که تشخیص و درمان این بیماری در مراحل اولیه می‌تواند با کند نمودن سرعت پیشرفت بیماری، به تعویق انداختن کاهش اختلال عملکرد فردی، کاهش هزینه‌های درمان و نگه­داری، کاهش فشار و بار بیماری بر روی اطرافیان تا حد زیادی از پیامدهای احتمالی جلوگیری کرده و در نهایت منجر به تأخیر انداختن زمان پذیرش در سراهای سالمندی شود [10].

غربالگری از بهترین راه‌ها برای تشخیص زودهنگام دمانس است [11]. ابزارهای استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش زیادی برای غربالگری دمانس در دنیا طراحی ‌شده و در ایران نیز روانسنجی شده‌اند [13-12]؛ البته قابلیت کاربرد آن‌ها در گروه‌های سالمند با برخی محدودیت‌ها روبرو است [12]. آزﻣﻮن ﺳﻄﺢ ﮐﺎرﮐﺮد ﺣﺎﻓﻈﻪ [ Clinical Dementia Rating ( CDR) ] را می‌توان از رایجترین ابزارهایی دانست که در غربالگری دمانس مورد استفاده قرار می‌گیرد [14] . این آزمون اوﻟﯿﻦ ﺑﺎر در داﻧﺸﮑﺪه ﭘﺰﺷﮑﯽ واﺷﻨﮕﺘﻦ در ﺳﺎل 1982 توسط Hughes و همکاران اﻧﺘﺸﺎر یﺎﻓﺖ [15]. در ﺳﺎل 1993 توسط Morris تجدید نظر و اﺻﻼح ﮔﺮدیﺪ [16]. این ابزار دارای 75 گویه در 6 حیطه، "ﺣﺎﻓﻈﻪ"، "جهت‌یابی زﻣﺎﻧﯽ و ﻣﮑﺎﻧﯽ"، "ﻗﻀﺎوت و ﺣﻞ ﻣﺴأله"، "اﻣﻮر اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ"، "ﺧﺎﻧﻪ و ﺗﻔﺮیﺤﺎت" و "اﻣﻮر ﺷﺨﺼﯽ" است ؛ نمره هر حیطه بر اساس پاسخ‌گویی به تعدادی سؤال تعیین می‌شود . لازم به ذکر است در این ابزار برای سالمندان بستری در آسایشگاه‌ها و سراهای سالمندان در هر حیطه تعدادی سؤال اختصاصی منظور گردیده است و در کل به هر حیطه نمره‌ای جداگانه در دامنه صفر تا 3 (0، 5/0، 1، 2 و 3) تعلق می‌گیرد ؛ هرچه نمره بالاتر باشد نشان‌دهنده بدتر بودن وضعیت شناختی فرد است [14] .

آزﻣﻮن CDR ، جز معدود آزمون‌هایی است ﮐﻪ به بررسی حافظه کوتاه ‌مدت و بلند مدت می‌پردازد و قابلیت استفاده در سالمندان باسواد و بی‌سواد را دارد . برای پاسخ‌گویی به این آزمون ﺑﻪ ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﭘﯿﭽﯿﺪه نیاز نیست؛ وجود مسائل پیچیده در آزمون‌های حافظه سبب می‌شود سالمندان به دلیل ﺗﺮس از ﺑﺮوز ﻧﻘﺺ ﺣﺎﻓﻈﻪ در حضور دیگران از اداﻣﻪ آزﻣﻮن ﺳﺮﺑﺎز ‌زنند؛ آزﻣﻮن ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻓﺎﻗﺪ ﻣﺴﺎﺋﻞ دﺷﻮار و ﭘﯿﭽﯿﺪه اﺳﺖ و ایﻦ ﻧﮑﺘﻪ امکان امتناع سالمند از پاسخ‌گویی به سؤالات را به ‌شدت کاهش می‌دهد [14] .

روایی و پایایی ابزار CDR در کشورهای مختلف مورد بررسی قرار گرفته است [18-17] . ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی این ابزار (P-CDR) توسط Sadeghi و همکاران، در ایران بررسی ‌شده است؛ روایی این نسخه ابزار از طریق روایی صوری و محتوایی به شیوه کیفی و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 73/0 تأیید شده است [14].

در ارتباط با نمره‌دهی کل ابزار CDR دو سبک نمره‌دهی پیشنهاد شده است. در سبک اول میانگین نمرات شش حیطه محاسبه ‌شده و بر اساس میانگین محاسبه‌ شده در ارتباط با وضعیت و شدت دمانس فرد، تصمیم‌گیری می‌شود. در سبک دوم که در سال 2008 توسط O'Bryant و همکاران مورد استفاده قرار گرفته است به‌ جای استفاده از میانگین نمرات حیطه‌ها از مجموع نمرات آن‌ها استفاده می‌شود. وی معتقد است استفاده از مجموع نمرات به ‌جای میانگین نمرات به دلیل محاسبه راحت‌تر و کاهش احتمال خطا در محاسبه، گسترده بودن طیف نمرات و امکان استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش استفاده از بازه‌های بیشتر برای تفسیر داده‌ها و امکان بهتر درجه‌بندی شدت دمانس، مفیدتر از نمره‌دهی به‌صورت میانگین نمرات است. O'Bryant و همکاران ارزش تشخیصی CDR را در نقطه برش 5/2 با سبک نمره‌دهی مجموع نمرات حیطه‌ها در دو مطالعه جداگانه بررسی کرده که حساسیت، ویژگی و دقت کلی تشخیصی ابزار CDR در مطالعه اول به ترتیب 71 %، 81%، 83% و در مطالعه دوم 74%، 81% و 9/76% بوده است [20-19] .

نظر به این که اولاً ابزارهای مورد استفاده برای غربالگری دمانس باید علاوه بر قابلیت اجرایی در عموم سالمندان، دارای حساسیت و دقت بالا باشند؛ ثانیاً مطالعه‌ای که به بررسی پارامترهای تشخیصی نسخه فارسی این ابزار پرداخته باشد، در بانک‌های اطلاعاتی در دسترس یافت نشد و ثالثاً استفاده از مجموع نمرات حیطه‌ها در مقایسه با میانگین آن‌ها در نمره‌دهی کل این ابزار، مفیدتر معرفی ‌شده است؛ این مطالعه‌ با هدف تعیین نقطه برش و دقت تشخیصی نسخه فارسی آزﻣﻮن ﺳﻄﺢ ﮐﺎرﮐﺮد ﺣﺎﻓﻈﻪ ( P-CDR ) با سبک نمره‌دهی استفاده از مجموع نمرات، در غربالگری دمانس در سالمندان طراحی شد.

مواد و روش‌ها

این پژوهش مقطعی، یک مطالعه دقت تست تشخیصی ( Diagnostic Test Accuracy Study ) است که آن از روش گروه‌های شناخته ‌شده استفاده ‌شده و بر اساس بیانیه استارد ( STAndards for the Reporting of Diagnostic accuracy studies; STARD statement ) طراحی ‌شده است. در این مطالعه نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند از بین نمونه‌های در دسترس در مراکز بهداشتی تابعه دانشگاه علوم پزشکی کاشان و کلینیک‌های خصوصی نورولوژی این شهر در فاصله بین تیر تا شهریور ماه سال 1393 انجام شد. با توجه به اهمیت شاخص حساسیت در ارتباط با ابزار مورد نظر ؛ حجم نمونه با منظور نمودن ضریب اطمینان 95%، حساسیت 92%، شیوع 5/23% دمانس در یک مطالعه محلی در ایران [6] و دقت مطلق ( Absolute Precision ) 07/0 ، با استفاده از نموگرام مالهوترا ( Malhotra Nomogram ) [21] 200 نفر برآورد گردید. از آن جا که در مطالعات مربوط به بررسی دقت آزمون‌های تشخیصی، تعداد مورد انتظار افراد بیمار برابر با حاصل‌ ضرب شیوع در تعداد کل نمونه‌های مورد نیاز محاسبه می‌گردد [22]، در این مطالعه تعداد افراد مبتلا به دمانس 1/47 نفر (200×5/23%) برآورد شد که 50 نفر منظور گردید. لذا از 200 نمونه تعیین شده، 150 نفر به سالمندان غیر مبتلا به دمانس و 50 نفر به سالمندان مبتلا به دمانس، تخصیص داده شد.

معیارهای ورود به مطالعه شامل داشتن تابعیت ایرانی، سن بالای 60 سال، توانایی صحبت به زبان فارسی، عدم ابتلاء به سایکوز شناخته ‌شده، عدم ابتلاء به افسردگی (کسب نمره کمتر از 5 از فرم 15 سؤالی افسردگی سالمندان ( Geriatric Depression Scale, GDS-15 )، عدم ابتلاء به عقب‌ ماندگی ذهنی و توانایی پاسخ‌گویی به سؤالات بود. عدم همکاری و امتناع سالمند از پاسخ‌گویی به سؤالات در حین مصاحبه نیز به ‌عنوان معیار خروج در نظر گرفته شد. هم‌چنین در ارتباط با سالمندان مبتلا به دمانس تنها بیمارانی که در مرحله 1 و 2 (مراحل خفیف و متوسط) بیماری بودند به مطالعه وارد شدند.

با مراجعه به مراکز بهداشتی با توجه به لیست ارجاعات و فرم‌های پیگیری از بین افرادی که برای آنها در طرح پایش سالمندان احتمال دمانس مطرح ‌شده بود و توسط نورولوژیست با استفاده از سی‌تی‌اسکن و مصاحبه بالینی تشخیص آن‌ها قطعی گردیده و در مراحل ابتدایی یا میانی دمانس قرار داشتند و دارای شرایط ورود به مطالعه بودند، تعدادی از سالمندان مبتلا به دمانس انتخاب شدند و از بین پرونده‌های سالمندانی که در طرح مذکور فاقد اختلالات شناختی بودند، با در نظر گرفتن معیارهای ورود، 150 سالمند نیز به‌عنوان سالمند غیر مبتلا به دمانس انتخاب شدند. در مجموع روند نمونه‌گیری به این صورت بود که در ابتدا سالمندان در قالب طرح پایش سلامت با استاندارد طلایی ( Reference Standard ) (فاز اول بررسی: تشخیص سلامت شناختی بر اساس معاینه و مصاحبه بالینی توسط پزشک عمومی و ارجاع موارد مشکوک به دمانس به نورولوژیست؛ فاز دوم بررسی: تشخیص نورولوژیست با استفاده از معاینه و مصاحبه بالینی و سی‌تی‌اسکن) ارزیابی ‌شده بودند و وضعیت سلامت شناختی آن‌ها از نظر ابتلا ء به دمانس و شدت آن مشخص ‌شده بود؛ سپس به فاصله حداکثر 2 ماه بعد توسط پژوهشگر با ابزار P-CDR ( index test ) مورد بررسی قرار گرفتند. البته سالمندانی که در طرح مذکور تشخیص دمانس برای آن‌ها مطرح نبود، برای رد موارد دمانس کاذب قبل از تکمیل ابزار P-CDR با GDS-15 بررسی‌ شده و درصورتی‌که نمره 5 یا بالاتر را کسب می‌نمودند، در مطالعه دخالت داده نشدند. در گروه مبتلایان به دمانس نیز در صورت تشدید علایم (گزارش توسط اطرافیان بیمار) در فاصله زمانی بین بررسی به‌وسیله استاندارد طلایی و تست تشخیصی در فرد مورد نظر ، فرد مزبور وارد مطالعه نشد.

ابزار مورد استفاده در این مطالعه، شامل پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و زمینه‌ای، نسخه 15 سؤالی فرم فارسی GDS و پرسشنامه ( P-CDR ) بود. روایی نسخه فارسی GDS-15 که برای تعیین دمانس کاذب مورد استفاده قرار گرفت، از طریق روایی هم‌زمان با فرم ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ساختاریافته Composite International Diagnostic Interview; CIDE) تأیید شده و ضریب پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 9/0 گزارش ‌شده است [23] . ابزار ( P-CDR ) مورد استفاده در این مطالعه دارای 75 گویه و 6 حیطه، "ﺣﺎﻓﻈﻪ"، "جهت‌یابی زﻣﺎﻧﯽ و ﻣﮑﺎﻧﯽ"، "ﻗﻀﺎوت و ﺣﻞ ﻣﺴﺌﻠﻪ"، "اﻣﻮر اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ"، "ﺧﺎﻧﻪ و ﺗﻔﺮیﺤﺎت" و "اﻣﻮر ﺷﺨﺼﯽ" بود . هر حیطه در مقیاس 3-0 نمره داده شد و در ارتباط با نمره کل ابزار مجموع نمرات حیطه‌ها محاسبه شد. برای نمونه در حیطه امور شخصی، بسته به توانایی فرد در انجام فعالیت ‌های مرتبط، نمره 0 یا 5/0؛ برای انجام فعالیت‌ها با تذکر دیگران نمره 1، نیاز به کمک برای لباس پوشیدن و حفظ بهداشت مناسب ، نمره 2؛ و نیاز به کمک بسیار برای حفظ بهداشت شخصی و عدم کنترل (ادرار یا مدفوع) نمره 3 در نظر گرفته می‌شود. نمره کل در مقیاس 0 تا 18 قرار داشت و کسب نمره بالاتر به‌ منزله وضعیت شناختی بدتر منظور شد [14] .

داده‌ها از طریق مصاحبه توسط یک نفر دانشجوی مقطع کارشناس ارشد رشته پرستاری سالمندی (نویسنده اول مقاله) جمع‌آوری شد که با توجه به محدودیت‌های اجرایی موجود در روند پژوهش، از نتایج تست طلایی اطلاع داشت.

نمونه‌گیری بر اساس مفاد معاهده هلسینکی و پس از کسب مجوز از شورای پژوهشی، معاونت بهداشتی و کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی کاشان انجام شد. نمونه‌ها و خانواده‌های آنها در ارتباط با مطالعه و اهداف آن، امکان خروج از مطالعه و محرمانه باقی ماندن اطلاعات آنها توجیه و از آنها رضایت‌نامه کتبی آگاهانه اخذ شد. شایان ‌ذکر است روش‌های تشخیصی مورد استفاده در این مطالعه تهاجمی نبوده و هیچ‌گونه عارضه جانبی برای سالمندان مورد بررسی نداشت.

داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 16 تجزیه و تحلیل شد. برای توصیف مشخصات واحدهای پژوهش از آمار توصیفی، جهت تعیین توانایی ابزار P-CDR در تفکیک افراد مبتلا و غیر مبتلا به دمانس از آزمون Mann-Whitney U ، جهت تعیین نقطه برش و دقت ابزار از منحنی راک ( ROC ) استفاده شد. بهترین نقطه برش از بین نقاط پیشنهادی، با استفاده از شاخص یاودن ( Youden’s index ) تعیین شد. در نقطه برش تعیین ‌شده، پارامترهای ارزش تشخیصی ابزار P-CDR شامل: حساسیت ( Sensitivity )، ویژگی ( Specificity )، ارزش اخباری مثبت ( Positive Predictive Value ) ، ارزش اخباری منفی ( Negative Predictive Value )، نسبت درست‌نمایی منفی ( Likelihood Ratio Negative )، نسبت استفاده از ROC در تعیین نقطه ی برش درست‌نمایی مثبت ( Likelihood Ratio Positive ) ، دقت کلی تشخیصی ( Overall Diagnostic Accuracy ) و نسبت شانس تشخیصی ( Diagnostic Odds Ratio ) محاسبه و محدوده هر یک با فاصله اطمینان 95% برآورد گردید. سطح معنی‌داری در آزمون‌ها 05/0 در نظر گرفته شد.

نتایج

در این مطالعه داده‌های مربوط به 200 سالمند شامل 150 سالمند غیر مبتلا و 50 سالمند مبتلا به دمانس مورد آنالیز قرار گرفت (نمودار 1). 5/52% از نمونه‌ها زن، 77% متأهل و 25% دارای تحصیلات ابتدایی بودند ( جدول 1 ) .

جدول 1- اطلاعات جمعیت شناختی و زمینه‌ای واحدهای مورد بررسی در سال 1393



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.