محدودیت‌های نوسانگر استوکاستیک


نوسانگرها

کلمۀ نوسانگر از واژۀ لاتین "اوسیلو" به معنای "من می چرخم" مشتق شده است. نوسانگر در تحلیل تکنیکی بیان سرعت حرکات های قیمت در طی زمان با زبان ریاضی است. نوسانگرها بواسطۀ شکلی که دارند، شاخص های پیشرفته ای محسوب می شوند.
موقعیت هایی که در آنها بازار به کف فروش یا سقف خرید می رسد، اساس استفاده از نوسانگرها را می سازند. هرگاه قیمت به محدودۀ بالایی خود نزدیک شود، بازار در حالت سقف خرید در نظر گرفته می شود بطوریکه صعود قیمت بالاتر از آن بعید است. منطقۀ کف فروش نیز شامل پایین ترین قیمت می شود که از آن به بعد ریزش بیشتر قیمت ها احتمال کمی دارد. اگرچه استفاده و تحلیل نوسانگرها در شرایط باثبات بازار بهترین گزینه است اما در زمان هایی که روند معکوس می شود نیز کمک کننده هستند. برای تعیین یک روند معکوس باید به درک صحیحی از مؤلفه های واگرایی و همگرایی
منحی نوسانگر با جهت حرکات قیمت رسید.

اندیکاتور ATR - اندیکاتور Average True Range

"برد واقعی میانگین" در زمانبندی های روزانه و بالاتر در 14 دورۀ زمانی استفاده می شود که بازتاب دهندۀ مقادیر فراریتی است که در ارتباط با قیمت ابزار معاملاتی هستند. مقادیر پایین "برد واقعی میانگین" با یک برد معاملاتی تطابق دارند درحالیکه مقادیر بالا، ممکن است نمایانگر یک جهش ناگهانی صعودی یا نزولی باشد.

اندیکاتور بولینگر باند

این اندیکاتور از سه خط میانگین حرکتی تشکیل شده است:

اندیکاتور CCI - شاخص کانال کالا

این اندیکاتور حول و حوش خط میانی صفر و بین +100 تا -100 نوسان دارد. خط میانی صفر، همان سطح قیمت متوازن شدۀ میانگین است. هر چه این اندیکاتور از خط میانی صفر بالاتر رود، رسیدن به سقف خرید بیشتر تضمین می شود و هرچه بیشتر وارد محوطۀ منفی شود، پتانسیل بیشتری برای افزایش قیمت وجود دارد.

اندیکاتور دیمارکر

نوسان این شاخص بین 0 تا 1 است و هرگاه به 0.7 یا بالاتر از آن برسد نشان دهندۀ ریزش احتمالی قیمت است و هرگاه پایین تر از 0.3 باشد سیگنالی است از صعود احتمالی قیمت.

اندیکاتور پوشاننده ها

این اندیکاتور از دو خط میانگین حرکتی ساده تشکیل شده است که با یکدیگر کانالی منعطف را شکل می دهند که در آن قیمت کامل می شود. این دو خط میانگین حرکتی با فاصلۀ ثابتی در اطراف یک خط میانگین حرکتی قرار دارند که ممکن است با فراریت کنونی بازار مطابقت پیدا کنند. هر کدام از خطوط در حکم یک حاشیۀ دامنۀ نوسان قیمتی است.

اندیکاتور شاخص نیرو

شاخص نیرو (Force Index) امکان تشخیص تقویت روند های مقیاس زمانی متفاوت را فراهم می کند:

اندیکاتور ایچیموکو - اندیکاتور Ichimoku

اندیکاتور ایچیموکو (Ichimoku) از پنج خط تشکیل شده است که ممکن است تمامی آنها تبدیل به خطوط حمایت و یا خطوط محدودیت‌های نوسانگر استوکاستیک مقاومت شوند که تقاطع آنها نیز می تواند به عنوان سیگنال های اضافی به کار گرفته شوند:

اندیکاتور MACD | همگرایی / واگرایی میانگین حرکتی

این اندیکاتور از دو خط با نام های خط MACD (آبی) و خط سیگنال (قرمز) تشکیل شده است و معمولاً یک نمودار ستونی نیز وجود دارد که اختلاف بین دو خط آبی و قرمزرنگ را بازتاب می دهد. این اندیکاتور هیچ محدودیت صعود و نزولی ندارد و حول و حوش صفر نوسان دارد.

اندیکاتور Momentum - اندیکاتور مومنتوم

این اندیکاتور فقط با یک خط نشان داده می شود که حول و حوش عدد100در نوسان است. هر حالت این اندیکاتور حاصل محاسبه بر پایۀ قیمت کنونی و قیمت زمانی در گذشته (معمولاً با تاخیر 10-14 دوره ای) است. شاخص اندازه حرکت (اندیکاتور Momentum) به عنوان یک نوسانگر باید درون تحلیل های روند قیمت مورد استفاده قرار گیرد.

اندیکاتور RVI | شاخص توان وابسته

شاخص توان وابسته (Relative Vigor Index) امکان تشخیص توان تغیرات قیمت را فراهم می کند (و بنابراین ممکن است در تحلیل الگوهای واگرا/همگرا مورد استفاده قرار گیرد):

اندیکاتور RSI | شاخص قدرت وابسته

شاخص قدرت وابسته امکان تشخیص حیطه های احتمالی کف فروش و سقف خرید را فراهم می کند اما بر اساس تحلیل روند باید به این شاخص توجه نمود:

اندیکاتور استوکاستیک - اندیکاتور Stochastic

نوسانگر تصادفی امکان تشخیص محدوده های کف فروش و سقف خرید را فراهم می کند اما باید با توجه به تحلیل روند به آن توجه شود:

اندیکاتور دامنۀ درصد ویلیامز

هدف اصلی اندیکاتور دامنۀ درصد ویلیامز تشخیص حیطه های کف فروش و سقف خرید احتمالی است هرچند از این اندیکاتور باید همراه با تحلیل روند استفاده شود:

اندیکاتور stochastic چیست؟

ا ندیکاتور Stochastic مومنتوم قیمت را اندازه‌گیری می‌کند. نوسانگر استوکاستیک Stochastic Oscillator اندیکاتوری مومنتوم تکانه‌ای است که قیمت پایانی Close Price یک سهم یا رمزارز به خصوص را با دامنه قیمتی آن سهم طی یک دوره زمانی مقایسه می‌کند. حساسیت اوسیلاتور استوکاستیک نسبت به حرکات بازار را می‌توان از طریق تعدیل دوره زمانی یا محاسبه میانگین متحرک کاهش داد.

این اندیکاتور با استفاده از مقادیر ۰ تا ۱۰۰ جهت نشان دادن وضعیت اشباع خرید Overbought و اشباع فروش Oversold سیگنال‌های معاملاتی صادر می‌کند. اندیکاتور استوکاستیک یا نوسانگر تصادفی یکی از ابزارهای تحلیل تکنیکال است که برای تشخیص نواحی اشباع خرید و فروش و همچنین صدور سیگنال‌های معاملاتی به کار می‌رود.

این اندیکاتور در دهه ۵۰ میلادی به دست فردی به نام لین ساخته شد. کار اون اینه که قیمت پایانی یک سهم یا رمزارز را نسبت به دامنه قیمت آن سهم طی بازه زمانی مشخص مقایسه کند. این نوسانگر بر مبنای نظریه‌ای استوار است که بیان می‌کند در بازاری با روند صعودی قیمت‌ها در محدوه‌ای نزدیک به سقف بسته می‌شود و متقابلاً در بازاری نزولی قیمت‌ها در حوالی کف بسته می‌شود.

این اندیکاتور مقادیر ۰ تا ۱۰۰ به خود می‌‌گیرد که زیر ۲۰ نشان‌دهنده وضعیت اشباع فروش و بالای ۸۰ هم بیانگر اشباع خرید است. بروز واگرایی میان خط اندیکاتور و روند قیمت می‌تواند به سیگنال بازگشت روند تعبیر شود. بهتر است از این اندیکاتور در بازارهای رنج و کم‌دامنه استفاده کرد.

اندیکاتور stochastic چیست؟

شیوه محاسبه اندیکاتور Stochastic

stochastic oscillator

C آخرین قیمت پایانی.

L14 کمترین قیمت معامله شده در ۱۴ روز اخیر است.

H14 بیشترین قیمت معامله شده در ۱۴ روز اخیر است.

K% مقدار فعلی اندیکاتور استوکاستیک است.

نکته: گاهی K% با عنوان اندیکاتور استوکاستیک سریع شناخته می‌شود. اندیکاتور استوکاستیک آهسته نیز که با D% نمایش داده می‌شود، با گرفتن میانگین متحرک سه دوره‌ای از K% به دست می‌آید.

نظریه عمومی‌ای که مبنای این اندیکاتور است بیان می‌کند که در بازاری با روند صعودی، قیمت‌ها در محدوه‌ای نزدیک به سقف بسته می‌شود و متقابلاً در بازاری با روند نزولی، قیمت‌ها در حوالی کف بسته می‌ش ود. سیگنال‌ معاملاتی هنگامی صادر می‌شود که K% میانگین متحرک سه دوره‌ای ( یا همان D%) را قطع کند. تفاوت میان اوسیلاتور استوکاستیک آهسته و سریع در این است که K% آهسته یک دوره کند شدن دارد و در آن هموار‌سازی داخلی K% را کنترل می‌کند. تنظیم میانگین متحرک بر ۱ دوره معادل همان اندیکاتور استوکاستیک سریع K% است.

مفهوم اندیکاتور Stochastic

اندیکاتور استوکاستیک دامنه نوسان محدودی داره همواره در بازه ۰ تا ۱۰۰ تو نوسان هست و وضعیت اشباع خرید و فروش رو از این طریق مشخص می‌کنه. به صورت سنتی مقادیر بالای ۸۰ به عنوان محدوده اشباع خرید و مقادیر زیر ۲۰ نیز به عنوان منطقه اشباع فروش در نظر گرفته می‌شود.

با این حال این دو وضعیت همیشه نشان‌دهنده حرکت بازگشتی روند نیستن ممکنه یک روند بسیار قوی وضعیت اشباع خرید یا فروش خود را برای مدتی طولانی حفظ کند. در عوض تریدرها باید به دنبال تغییرات اندیکاتور استوکاستیک باشند که بیانگر تغییر روند است. نمودار اندیکاتور استوکاستیک Stochastic Oscillator عموماً از دو خط تشکیل می‌شود. یکی نمایانگر مقدار واقعی نوسانگر و دیگری نشان‌دهنده میانگین متحرک ساده سه روزه است.

از آنجایی که فرض می‌شود قیمت تابع مومنتوم سرعت و شتاب تغییر قیمت است لذا تقاطع این دو خط به عنوان سیگنالی مبنی بر بازگشت روند تلقی می‌شود زیرا این امر بیانگر تغییری بزرگ در مومنتوم روزانه است. واگرایی میان نوسانگر استوکاستیک و روند قیمت نیز سیگنال بازگشتی مهمی تلقی می‌شود.

اندیکاتور stochastic چیست؟

محدودیت‌های استفاده از اندیکاتور Stochastic

اولین محدودیت این نوسانگر به ایجاد سیگنال‌های اشتباه و نامعتبر مربوط است. هنگامی که این اندیکاتور سیگنال معاملاتی صادر می‌کند اما حرکت قیمت با سیگنال همراستا نیست سیگنال اشتباه صادر شده هست. سیگنال اشتباه زمانی بیشتر تکرار می‌شه که وضعیت بازار متلاطم باشه. یکی از راه‌حل‌های این مشکل استفاده از فیلتر برای تعیین روند قیمت است. به این صورت که سیگنال صرفاً زمانی منظور شود که همراستا با روند قیمت باشد.

اندیکاتور استوکاستیک چیست + نکات مهم اندیکاتور در چارت تکنیکال

اندیکاتور استوکاستیک چیست؟

اندیکاتور استوکاستیک (Stochastic Indicator) نوعی اندیکاتور و نوسانگر یا اسیلاتور (oscillator) است که در متاتریدر، تریدینگ ویو و دیگر پلتفرم‌های معاملاتی به صورت پیش‌فرض وجود دارد. ما با استفاده از این اندیکاتور، می‌توانیم شتاب یا مومنتوم پرایس اکشن را تخمین بزنیم و همچنین، پیش‌بینی کنیم که چه زمانی ممکن است نمودار تغییر جهت دهد و مثلا روند صعودی یا نزولی آغاز شود. اسیلاتور استوکاستیک این کار را با تعیین حد اشباع خرید یا بیش خرید (overbought) و اشباع فروش یا بیش فروش (oversold) انجام می‌دهد. در ادامه، به طور کامل‌ با این اندیکاتور آشنا می‌شویم.

شماتیک اندیکاتورها در چارت تکنیکال

اندیکاتورها در چارت تکنیکال، تحلیل‌ها و خطوط و نشانه گذاری‌های خود را بر روی خود نمودار به نمایش می گذارند و بر اساس این نشانه‌ها و خطوط، تحلیل‌گران تحلیل‌های خود را انجام می‌دهند. در بین تمام اندیکاتور‌ها، می‌توانیم به اندیکاتورهای ایچیموکو، میانگین متحرک و … اشاره کنیم.

شماتیک اندیکاتورها در چارت تکنیکال

شماتیک اسیلاتورها در چارت تکنیکال

در مورد اسیلاتورها، این مسئله کمی متفاوت است، به این صورت که اسیلاتورها به هیچ وجه، بر روی خود چارت تکنیکال قرار نمی‌گیرند، بلکه به صورت نموداری مجزا که معمولا از 0 تا 100 معین شده است و خطوطی بین این نمودار متغیر هستند، ظاهر می‌شوند که تحلیل‌گران با توجه به آن نمودار، تحلیل‌های خود را انجام می‌دهند.

معمولا، اسیلاتورها در پایین چارت تکنیکال قرار می‌گیرند. در میان اسیلاتورها نیز، می‌توانیم به اندیکاتور استوکاستیک (stochastic) و اندیکاتور RSI اشاره کنیم.

شماتیک اسیلاتورها در چارت تکنیکال

از آن جا که اسیلاتورها خود زیر شاخه اندیکاتورها هستند، به همین علت، به آنها اندیکاتور نیز گفته می‌شود.

نهنگ های بیت کوین چه کسانی هستند؟

اندیکاتور استوکاستیک چیست؟

دسته‌ای از اندیکاتورها به نام نوسانگر با اسیلاتور شناخته می‌شوند. این اندیکاتورها در زیر نمودار مورد استفاده در تحلیل تکنیکال ترسیم شده و اغلب بین دو حد نهایت، مثلا صفر و صد نوسان دارند. اندیکاتور استوکاستیک اسیلاتوری است که با تخمین زدن شتاب روند و مشخص کردن منطقه بیش خرید و بیش فروش به ما در دریافت سیگنال‌ کمک می‌کند.

در تصویر زیر، نمونه‌ای از اندیکاتور استوکاستیک را مشاهده می‌کنیم. خط سبز به عنوان خط اندیکاتور و خط قرمز به عنوان خط سیگنال نامیده می‌شود. البته در پلتفرمی مانند متاتریدر، ما می‌توانیم رنگ دلخواه خود را برای اندیکاتور تعریف کنیم.

Stochastic Indicator

بیش خرید و بیش فروش در اندیکاتور استوکاستیک

به صورت کلی، می‌توانیم بگوییم که هر زمان در بازارهایی مانند فارکس، سهام یا رمز ارزها، قیمت کالایی بیش از حد افزایش یافته باشد و به بیان دیگر، آن کالا بیش از حد خریداری شده باشد، قیمت وارد منطقه اشباع خرید یا بیش خرید شده است. دیدگاه رایج این است که بعد از ورود به محدوده اشباع خرید، احتمال بیشتری وجود دارد که روند تغییر کرده و قیمت‌ها روندی نزولی در پیش گیرند.

در مقابل، هر وقت که قیمت بیش از حد واقعی پایین رفته باشد و کالا بیش از حد به فروش رفته باشد، گفته می‌شود که وارد محدوده اشباع فروش شده است. در این حالت، بیشتر احتمال دارد که قیمت روندی افزایشی اتخاذ کند تا دوباره از محدوده اشباع خارج شود.

اندیکاتورهایی مانند استوکاستیک به ما در تشخیص این محدوده‌های اشباع خرید و اشباع فروش کمک می‌کنند.

نحوه ساخت کیف پول اکسودوس

تعیین مومنتوم روند و بیش خرید و بیش فروش با اندیکاتور استوکاستیک

در تصویر زیر، اندیکاتور استوکاستیک ترسیم شده است. هر زمان که خط اندیکاتور از مقدار ۸۰ بالاتر برود، به این معنی است که وارد محدوده اشباع خرید شده است. در مقابل، هر زمان که خط اندیکاتور از ۲۰ پایین‌تر برود، وارد محدوده اشباع فروش شده است. در نقاطی نیز که شیب اندیکاتور بیشتر است، روند سرعت بیشتری دارد.

لازم است به خاطر داشته باشیم که ورود اندیکاتور به محدوده اشباع لزوما به این معنی نیست که روند حتما به زودی برعکس خواهد شد. در حقیقت، زمانی که روندی خیلی قوی باشد، اندیکاتور استوکاستیک می‌تواند برای مدتی نسبتا طولانی، در محدوده اشباع باقی بماند. در ادامه، بیشتر به سیگنال‌گیری با اندیکاتور استوکاستیک می‌پردازیم، اما پیش از آن، بهتر است با نحوه محاسبه و ترسیم آن در پلتفرم معاملاتی آشنا شویم.

فرمول اندیکاتور استوکاستیک

اگر ما قیمت پایانی یا قیمت بسته شدن هر دوره را با میانگین قیمت دوره‌های قبلی مقایسه کنیم، می‌توانیم اندیکاتور استوکاستیک را به دست آوریم. دلیل محاسبه اندیکاتور استوکاستیک این است که زمانی که روند نزولی باشد، قیمت بسته شدن به طور مداوم، به نقاط کف قبلی نزدیک‌تر می‌شود و در مقابل، زمانی که روند صعودی باشد، قیمت بسته شدن به طور مداوم، به نقاط سقف قبلی نزدیک می‌شود.

فرمول محاسبه اندیکاتور استوکاستیک به صورت زیر است:

فرمول اندیکاتور استوکاستیک

  • k% (خط K) مقدار اندیکاتور استوکاستیک (خط سبز رنگ) است.
  • C آخرین قیمت پایانی است.
  • L14 پایین‌ترین قیمتی است که در 14 دوره اخیر ثبت شده است.
  • H14 بالاترین قیمتی است که در 14 دوره اخیر ثبت شده است.

در مرحله بعد، باید خط سیگنال یا D% (خط D) را هم محاسبه نماییم. برای محاسبه این خط، میانگین %K برای سه دوره اخیر محاسبه می‌شود. به خط %K سبزرنگ استوکاستیک سریع و به خط %D قرمز رنگ استوکاستیک کُند گفته می‌شود. علت این نامگذاری این است که خط قرمز کندتر از خط سبز نسبت به تغییرات قیمت واکنش نشان می‌دهد و به عبارت دیگر، حساسیت کمتری دارد.

نسخه سفارشی شده استوکاستیک کُند نیز وجود دارد که استوکاستیک کامل نامیده می‌شود و در واقع همان استوکستیک کند با K% سریع است که در آن، نوسانات در میانگین متحرک ساده کمتر نشان داده می‌شود و هموار‌تر شده‌ است.

استوکاستیک کامل

تفاوت بین اندیکاتور استوکاستیک سریع و کُند

مهم‌ترین تفاوت بین اندیکاتور استوکاستیک سریع و کُند (یا همان خطوط D و K) میزان حساسیت آنها است. اندیکاتور استوکاستیک سریع در مقایسه با اندیکاتور استوکاستیک کُند، در مقابل تغییرات قیمت حساس‌تر است و به همین دلیل، سیگنال‌های معاملاتی بیشتری نیز ارسال می‌کند.

دانلود اندیکاتور استوکاستیک

اندیکاتور استوکاستیک به صورت پیش‌فرض، در متاتریدر و سایر پلتفرم‌های معاملاتی وجود دارد و به دانلود آن نیازی نیست. تنها کافی است از مسیر زیر، این اندیکاتور را به نمودار اضافه کنیم:

Insert > Indicators > Oscillators > Stochastic Oscillator

بعد از این کار، با پنجره تنظیمات اندیکاتور استوکاستیک روبرو می‌شویم. در این قسمت، با سربرگ‌های parameters و levels سر و کار داریم.

با رجوع به سربرگ parameters، موارد زیر را به این صورت تعیین می‌کنیم:

  • %K period: برای محاسبه خط اندیکاتور استفاده می‌شود. به صورت پیش‌فرض، این مقدار روی ۱۴ قرار دارد.
  • %D period: برای محاسبه خط سیگنال استفاده می‌شود. به صورت پیش‌فرض، این مقدار روی ۳ قرار دارد.
  • Method: مشخص می‌کند که خط سیگنال بر اساس چه نوع میانگینی محاسبه می‌شود. در صورتی که از گزینه simple استفاده کنیم، از میانگین ساده استفاده می‌شود و در صورتی که از گزینه exponential استفاده کنیم، از میانگین نمایی استفاده می‌شود. میانگین نمایی موجب می‌شود که خط سیگنال به تغییرات اخیر قیمت حساسیت بیشتری نشان دهد. در اینجا، ما از گزینه ساده (simple)‌ استفاده می‌کنیم.
  • Slowing: هر چه این مقدار بیشتر باشد، خط سیگنال و خط اندیکاتور حساسیت کمتری نسبت به تغییرات قیمت پیدا می‌کنند و در نتیجه، نوسانات اندیکاتور کمتر می‌شود.
  • Price field: اگر این گزینه را روی low/high تنظیم کنیم، اندیکاتور استوکاستیک بر اساس قیمت‌های سقف و کف محاسبه می‌شود. در صورتی که از گزینه close استفاده کنیم، از قیمت‌های بسته شدن هر دوره برای محاسبه اندیکاتور استفاده می‌شود.
  • Main: از اینجا می‌توانیم رنگ، ضخامت، و الگوی خط اندیکاتور یا همان %K را مشخص کنیم.
  • Signal: از اینجا می‌توانیم رنگ، ضخامت و الگوی خط سیگنال یا همان %D را مشخص کنیم.

تنظیمات اندیکاتور استوکاستیک

در سربرگ levels، می‌توانیم خطوطی مانند اشباع خرید و فروش را تعیین نماییم. به صورت پیش‌فرض، مقدار ۲۰ برای اشباع فروش و ۸۰ برای اشباع خرید تعیین شده است. اما بر محدودیت‌های نوسانگر استوکاستیک حسب قدرت روند، ممکن است ما این مقادیر را بالاتر یا پایین‌تر تنظیم کنیم. در اینجا، ما از همین مقادیر پیش‌فرض استفاده می‌کنیم.

تعیین خطوط اشباع خرید و فروش

در آخر، روی گزینه OK کلیک می‌کنیم تا اندیکاتور استوکاستیک برای ما ترسیم شود.

رسم اندیکاتور استوکاستیک

چگونه از اندیکاتور استوکاستیک سیگنال بگیریم؟

برای دریافت سیگنال از اندیکاتور استوکاستیک، لازم است به چند مورد توجه داشته باشیم:

  • ورود اندیکاتور به محدوده اشباع
  • تقاطع بین خط اندیکاتور و خط سیگنال
  • واگرایی بین خط اندیکاتور و پرایس اکشن
  • قدرت روند و وضعیت بازار (آیا قیمت در کانالی مشخص بالا و پایین می‌رود و یا روندی قدرتمند حاکم است؟)

سیگنال‌گیری با اندیکاتور استوکاستیک بر اساس اشباع خرید و اشباع فروش

زمانی که هر دو منحنی اندیکاتور و منحنی سیگنال وارد محدوده اشباع خرید شوند، احتمال این وجود دارد که در ادامه، شاهد کاهش قیمت باشیم. این کاهش قیمت ممکن است به ایجاد روند پایدار نزولی منجر شود و یا تنها قیمت را اصلاح کند تا پرایس اکشن به پایین‌تر از حد اشباع فروش بازگردد.

در مقابل، هر زمان که خط اندیکاتور و خط سیگنال وارد محدوده بیش فروش شوند، احتمال دارد که شاهد افزایش قیمت باشیم. این افزایش قیمت ممکن است به صورت اصلاح قیمت روی دهد، یعنی پرایس اکشن بالا می‌رود تا از محدوده اشباع فروش خارج شود اما روند صعودی ایجاد نشود. علاوه بر این، ممکن است به ایجاد روند صعودی پایدار نیز منجر شود.

کاربرد اندیکاتور خط روند در تحلیل تکنیکال

لازم است توجه داشته باشیم که اگر روندی بسیار قوی در بازار غالب باشد، ممکن است اندیکاتور استوکاستیک برای دوره‌های طولانی در محدوده اشباع خرید یا اشباع فروش باقی ماند. بنابراین، بهتر است برای اطمینان بیشتر از سیگنال‌ها، از روش‌های دیگری مانند بررسی پرایس اکشن و الگوهای کندلی و یا سایر اندیکاتورها استفاده کنیم.

یکی دیگر از روش‌های کاهش سیگنال‌های کاذب این است که دوره‌ای نسبتا بلندمدت را در نظر بگیریم و میانگین متحرک آن دوره (مثلا ۳۰ یا ۶۰ دوره‌ای) را در نمودار ترسیم نماییم. سپس، تنها زمانی که پرایس‌اکشن از میانگین متحرک بالاتر است، سیگنال‌های خرید را نیز بپذیریم. عیب این کار این است که موجب می‌شود نتوانیم از حرکات مقطعی پرایس اکشن که بر خلاف این روند بلندمدت هستند، استفاده کنیم.

سیگنال‌گیری با اندیکاتور استوکاستیک بر اساس اشباع خرید و اشباع فروش

سیگنال‌گیری با اندیکاتور استوکاستیک بر اساس تقاطع منحنی اندیکاتور با خط سیگنال

زمانی که منحنی‌های اندیکاتور و سیگنال در محدوده اشباع باشند، می‌توانیم از تقاطع آنها سیگنال‌ بگیریم.

در صورتی که خط سیگنال و خط اندیکاتور در محدوده اشباع خرید قرار داشته باشند و سپس خط اندیکاتور از خط سیگنال پایین‌تر برود، می‌توانیم آن را به عنوان سیگنال فروش در نظر بگیریم.

در مقابل، در صورتی که خط اندیکاتور و خط سیگنال در محدوده اشباع فروش باشند و سپس خط اندیکاتور از خط سیگنال بالاتر برود، می‌توانیم آن را به عنوان سیگنال خرید در نظر بگیریم.

دلیل چنین تعبیری این است که خط اصلی یا %K در مقایسه با خط سیگنال یا %D حساسیت بیشتری نسبت به آخرین تغییرات قیمت دارد. به این ترتیب، اگر خط اصلی از خط سیگنال بالاتر برود، نشان می‌دهد احتمال این که قیمت جهت افزایشی پیدا کند، بیشتر است و بر عکس، اگر از خط سیگنال پایین‌تر برود، نشان می‌دهد که احتمال این که قیمت روندی نزولی در پیش گیرد، بیشتر است.

سیگنال‌گیری با اندیکاتور استوکاستیک بر اساس تقاطع منحنی اندیکاتور با خط سیگنال

سیگنال‌گیری بر اساس واگرایی بین اندیکاتور استوکاستیک و پرایس اکشن

واگرایی یعنی این که کف‌های اندیکاتور و کف‌های پرایس اکشن یا سقف‌های اندیکاتور و سقف‌های پرایس اکشن بر خلاف جهت همدیگر حرکت کرده و همگرا نباشند.

به طور مثال، اگر اندیکاتور استوکاستیک در محدوده اشباع فروش قرار داشته باشد، اما به صورت متوالی، دو کف ثبت کند، به صورتی که کف دوم بالاتر از کف اولی باشد، و در همین دوره زمانی، پرایس اکشن هم دو کف ثبت کند، به صورتی که کف دوم پایین‌تر از اولی باشد، واگرایی روی داده است که سیگنال خرید را ارسال می‌کند. این واگرایی به این صورت تعبیر می‌شود که احتمالا مومنتوم روند نزولی در حال تضعیف‌ است و ممکن است روند تغییر کرده و صعودی شود.

در مقابل، اگر اندیکاتور در محدوده اشباع خرید قرار داشته باشد و سپس ببینیم که دو سقف متوالی ثبت کرده، به گونه‌ای که سقف دومی از اولی پایین‌تر است، اما در همان دوره زمانی پرایس اکشن دو سقف ثبت کرده باشد و سقف دومی بالاتر از اولی باشد، سیگنال فروش ارسال شده است. ما این حالت را به این صورت تعبیر می‌کنیم که مومنتوم روند صعودی در حال ضعیف شدن است و احتمال کاهش قیمت وجود دارد.

سیگنال‌گیری بر اساس واگرایی بین اندیکاتور استوکاستیک و پرایس اکشن

کاهش سیگنال‌های کاذب در زمان استفاده از اندیکاتور استوکاستیک

تمام اندیکاتورها قادر هستند به ما سیگنال‌های کاذب بدهند و همچنین دو اندیکاتور می‌توانند سیگنال‌هایی متضاد ارائه دهند. با استفاده از روش‌های زیر، می‌توانیم تا حدی سیگنال‌ها را فیلتر کنیم:

استفاده از الگوهای شمعی

یکی از روش‌های کاهش سیگنا‌ل‌های کاذب در زمانی که از اندیکاتورها استفاده می‌کنیم، تحلیل الگوهای شمعی است. کندل‌های نمودار می‌توانند الگوهای مختلفی را شکل دهند که هر یک دارای معنای خاصی هستند. در تصویر زیر، نمونه‌ای از الگوی کندل چکش را مشاهده می‌کنیم که سیگنال خرید ارسال می‌کند.

استفاده از الگوهای شمعی

در صورتی که هم اندیکاتور و هم الگوی کندلی به ما سیگنال خرید یا فروش بدهند، می‌توانیم بیشتر به آن سیگنال اعتماد کنیم.

استفاده از دو یا چند اندیکاتور

اگر از دو یا چند اندیکاتور استفاده کنیم، تصمیم‌گیری برای ما پیچیده‌تر می‌شود؛ با این حال، می‌توانیم در نقاطی که همه اندیکاتورها به ما یک سیگنال مشترک می‌دهند، با اطمینان بیشتری وارد معامله شویم. لازم است توجه داشته باشیم که ممکن است اندیکاتورها سیگنال‌های متضاد هم صادر کنند. علاوه بر این، اگر از چند اندیکاتور استفاده نماییم، می‌توانیم از الگوهای کندلی نیز استفاده کنیم.

به عنوان مثال، در برخی موارد، از اندیکاتور RSI در کنار اندیکاتور استوکاستیک استفاده می‌شود. در این شرایط، هنگامی که هر دو سیگنال یکسانی بدهند، می‌توانیم با اطمینان بیشتری وارد یک موقعیت شویم.

اندیکاتور ‏Stochastic‏ در تریدینگ ویو مخصوص معاملات بلند مدت و کوتاه مدت

با عضویت در کانال تلگرامی سایت هوش فعال میتوانید از آموزش ها و مقالات منتشر شده در کانال استفاده نمایید و همچنین از اخبار اقتصادی مرتبط نیز که در کانال منتشر می شود استفاده کنید لینک عضویت در کانال تلگرام

اندیکاتور ‏Stochastic‏ در تریدینگ ویو مخصوص معاملات بلند مدت و کوتاه مدت

استوکاستیک یک اندیکاتور بر پایه مومنتوم است که حرکت و سرعت قیمت را اندازه گیری می کند و نوسانگری است که در چند بخش مهم مورد استفاده قرار می گیرد. شناسایی سطوح اشباع خرید ، اشباع فروش ، تشخیص واگرایی ها ، حمایت-مقاومت داینامیک و همچنین شناسایی سیگنال ها…

این اندیکاتور روش خوبی برای اندازه گیری حرکت است که بسیار مهم است زیرا تغییرات در مومنتوم مقدم بر تغییر قیمت است.

این اندیکاتور از دو خط K و D تشکیل شده که هرکدام را با رنگ آبی و قرمز از هم متمایز می سازد و

از نظر محیطی از دو ناحیه مهم 20 و 80 تشکیل شده است.

خدمات سایت هوش فعال به شما کاربران و فعالان عزیز در حوزه ارز دیجیتال

شما می توانید ایده های معاملاتی خود را درقالب استراتژی و اندیکاتور در سایت تریدینگ ویو پیاده سازی کنید، ما در سایت هوش فعال این کار را با بهترین کیفیت و دقت بالا انجام می دهیم، برای ثبت سفارش استراتژی و اندیکاتور برای سایت تریدینگ ویو به این لینک مراجعه فرمایید.

برای اینکه شما بتوانید از استراتژی ها و اندیکاتور های سایت تریدینگ ویو نهایت استفاده را ببرید و محدودیت های حساب رایگان را نداشته باشید باید اکانت پرمیوم سایت تریدینگ ویو را تهیه کنید ما در سایت هوش فعال اکانت پرمیوم تریدینگ ویو را با بهترین کیفیت و خدمات در اختیار شما قرار می دهیم جهت تهیه این اکانت می توانید بر روی این لینک کلیک کنید و یا با پشتیبانی سایت هوش فعال تماس بگیرید.

سایت هوش فعال با ایجاد سیستمی بیش از 70 کانال VIP ارزدیجیتال معتبر خارجی را در قالب چند پلن مختلف در اختیار کاربران خود قرار می دهد، شما با دریافت اشتراک کانال VIP اردیجیتال روزانه به صدها سیگنال معتبر اسپات و فیوچرز دسترسی پیدا می کنید . برای کسب اطلاعات بیشتر با پشتیبانی سایت هوش فعال تماس بگیرید یا روی این لینک کلیک فرمایید

زمانی که این دو خط وارد ناحیه 80 بشوند، در اصطلاح قیمت به اشباع خرید رسیده و برعکس زمانی که این دو خط وارد ناحیه 20 بشوند، قیمت به اشباع فروش می رسد.

اندیکاتور ‏Stochastic‏ در تریدینگ ویو مخصوص معاملات بلند مدت و کوتاه مدت

سیگنال گیری با استفاده از اندیکاتور Stochastic در تریدینگ ویو

⍟ سیگنال خرید:

زمانی که K (آبی رنگ) خط D (قرمز رنگ) را در ناحیه اشباع فروش، رو به بالا کراس کند سیگنال خرید صادر میگردد.

⍟ سیگنال فروش:

برعکس زمانی که خط D ، خط K را در ناحیه اشباع خرید، رو به پایین کراس کند سیگنال فروش صادر میگردد.

نکته

به یاد داشته باشید، معمولاً هنگام استفاده از Stochastic برای شناسایی سطوح اشباع خرید و فروش ، بهتر است همراه با روند معامله کنید. دلیل آن این است که خرید بیش از حد همیشه به معنای حرکت نزولی نیست، همانطور که فروش بیش از حد همیشه به معنای حرکت صعودی نیست. در بسیاری از مواقع شرایط اشباع خرید می تواند نشانه ای از روند تقویتی باشد و لزوماً یک معکوس قریب الوقوع نیست.شرایط خرید بیش از حد زمانی است که نوسانگر تصادفی از آستانه بالایی عبور می کند.

اندیکاتور ‏Stochastic‏ در تریدینگ ویو مخصوص معاملات بلند مدت و کوتاه مدت

تنظیمات اندیکاتور Stochastic در تریدینگ ویو

بخش INPUTS :

این اندیکاتور با تنظیمات اولیه سیگنال های خرید و فروش متعددی در هر تایم فریم صادر می کند که برای اصلاح و کم کردن برخوردها نیاز است تغییر کوچکی در این اندیکاتور انجام دهیم. در قسمتی که در شکل زیر مشخص گردیده عدد 5 را وارد نمایید. باید توجه داشت این تنظیمات مختص تایم فریم روزانه است و برای هر تایم فریم باید تنظیمات خاص خودش را اعمال کرد.

اندیکاتور ‏Stochastic‏ در تریدینگ ویو مخصوص معاملات بلند مدت و کوتاه مدت

بخش STYLE :

در این بخش فعال سازی ، رنگ و ضخامت خط ها و محدوده هایی که در محیط اندیکاتور قرار دارند را می توان بصورت دلخواه تغییر داد.

اندیکاتور ‏Stochastic‏ در تریدینگ ویو مخصوص معاملات بلند مدت و کوتاه مدت

نویسنده : مهدی صادقی

در پایان از شما کاربران محترم خواهشمندیم در جهت بالا بردن هرچه بیشتر کیفیت مطالب فنی، نظرات و پیشنهادات خود را از طریق طرق ارتباطی با ما در میان بگذارید.

نحوه تشخیص بازگشت روند با اندیکاتور ROC

در بازار دارایی‌های پرنوسان، معامله‌گری موفق است که بتواند با شناسایی جهت حرکت روند، خیلی سریع به نوسانات واکنش نشان دهد. بسیاری از معامله‌گران برای این منظور درصد تغییرات قیمت نسبت به دوره قبل را اندازه می‌گیرند که اساس کار اندیکاتور نرخ تغییر یا ROC است. این شاخص روند نما از ابزارهای فوق‌العاده کاربردی معامله‌گران برای شناسایی روند کلی، اشباع خرید و فروش و همچنین واگرایی‌ها شمره می‌شود.

بازار واقعی پویاست و شما باید بتوانید خود را با این تغییر همیشگی سازگار کنید. پیشنهاد می‌کنیم تا آخر این راهنما همراه ما باشید تا با اندیکاتور نرخ تغییر (ROC) و نحوه استفاده از آن در معاملات آشنا شویم.

فهرست عناوین مقاله:

اندیکاتور نرخ تغییر یا ROC چیست؟

اندیکاتور نرخ تغییر (Rate of Change Indicator) همان‌طور که از نامش پیداست یک نوسانگر تکنیکال است که درصد تغییر قیمت بین دوره ها را محاسبه می‌کند. برای این کار قیمت فعلی را می‌گیرد و آن را با قیمت x روز قبل مقایسه می‌کند. سپس مقدار محاسبه‌شده در قالب یک نوسان‌گر روی نمودار رسم می‌شود که بالا و پایین خط صفر نوسان می‌کند.

زمانی که تکانه افزایش می‌یابد، نوسانگر از منطقه منفی به بالای خط صفر حرکت می‌کند و زمانی که تکانه کاهش می‌یابد، نوسانگر از منطقه مثبت به زیر خط صفر حرکت می‌کند.

اندیکاتور نرخ تغییر

اندیکاتور نرخ تغییر چطور محاسبه می‌شود؟

مرحله اصلی در محاسبه ROC انتخاب مقدار “x” یا همان تعداد روزهای دوره است. گفتیم که ROC رابطه بین قیمت‌های بسته‌شدن را در دو دوره پیگیری می‌کند. در محاسبات استاندارد، این دوره ۱۲ روزه است. در نمودار روزانه، قیمت بسته شدن ۱۲ روز قبل در نظر گرفته شده و از قیمت پایانی فعلی کم می‌شود. تفاوت این دو عدد به صورت نمودار ROC رسم می‌شود. مقادیر این خط نوسانگر می‌تواند مثبت یا منفی باشد. همچنین خط مرکزی به‌عنوان محور صفر ترسیم می‌شود.

ROC = ((قیمت بسته‌شدن x دوره قبل) – (قیمت بسته‌شدن x دوره قبل – قیمت بسته شدن)) * ۱۰۰

کاربرد اندیکاتور نرخ تغییر یا ROC چیست؟

نرخ تغییر یک اندیکاتور مومنتوم است؛ یعنی اطلاعات خوبی شتاب تغییر قیمت در اختیار معامله‌گر می‌گذارد. تحلیلگران تکنیکال می‌توانند با استفاده از این اندیکاتور روند فعلی بازار را شناسایی کرده و نقطه ورود مناسب به بازار را پیدا کنند. همچنین می‌توان از آن برای اندازه‌گیری واگرایی‌های حرکت و قیمت و تشخیص شرایط اشباع خرید و فروش استفاده کرد.

اندیکاتور نرخ تغییر چطور کار می‌کند؟

در این بخش با اصول و قواعد کار کردن این اندیکاتور به زبان ساده آشنا می‌شویم.

عملکرد اندیکاتور نرخ تغییر یک قاعده کلی دارد و آن اینکه حرکت صعودی نوسانگر نرخ تغییر حاکی از افزایش شدید قیمت و سقوط آن نشانگر کاهش شدید قیمت است. تا زمانی که نرخ تغییر مثبت باقی بماند، قیمت‌ها افزایش می‌یابند و بازار در جهت صعودی حرکت می‌کند. اما زمانی که نرخ تغییر منفی شود، به این معنی است که قیمت دارایی کاهش می‌یابد و باید خود را برای ریزش بازار آماده کنید.

هرچقدر این افزایش قیمت با سرعت بیشتری رخ دهد، خط ROC در قلمرو گسترده‌تر می‌شود و به محض آنکه خط نوسانگر وارد محدودی منفی می‌شود، یک روند نزولی پرشتاب آغاز می‌شود.

قوانین معامله‌گری با اندیکاتور نرخ تغییر

مهم‌ترین قوانین معامله‌گری با اندیکاتور نرخ تغییر یا ROC عبارت‌اند از:

  • اگر اندیکاتور ROC بالای خط صفر باشد و به افزایش ادامه دهد، نه تنها روند صعودی بر بازار حاکم است، بلکه نرخ رشد نیز در حال شتاب است.
  • اگر اندیکاتور نرخ تغییر از خط صفر عبور کند، اما کاهش یابد، نشان‌دهنده کندشدن روند صعودی است.
  • اگر اندیکاتور نرخ تغییر بالای خط صفر باشد و دوباره شروع به افزایش کند و از حداکثر قبلی عبور کند، نشان می‌دهد که روند فعلی شدیدا به سرعت وابسته است.
  • اگر نرخ تغییر زیر خط صفر باشد اما شروع به افزایش کند، نشان‌دهنده کندشدن روند کاهش قیمت است.
  • اگر نرخ تغییر زیر خط صفر باشد و شروع به کاهش بیشتر کند، به این معنی قیمت دارایی با سرعت بیشتری سقوط می‌کند.

نحوه استفاده از اندیکاتور نرخ تغییر برای بازگشت روند

کاربرد مهم اندیکاتور ROC شناسایی رفتارهای احتمالی در بازار است. اگرچه منطقی نیست یک استراتژی معاملاتی را فقط و فقط بر اساس ROC بچینیم، با این حال استفاده از اندیکاتور اطلاعات مفیدی برای تصمیم‌گیری بهتر در اختیار ما می‌گذارد.

عبور خط اندیکاتور نرخ تغییر از خط صفر (Zero Line Crossover)

همان‌طور که اشاره کردیم، یکی از مهم‌ترین کاربردهای نرخ تغییر شناسایی بازگشت یا ادامه روند است. عبور نوسانگر ROC از خط صفر از بازگشت روند خبر می‌دهد. دقت کنید که این نوسانگر معمولا در حوالی خط صفر، جایی که جهت قیمت هنوز مشخص نیست، گرفتار ویپ‌سا (اره شلاقی؛ حرکت در یک جهت و بعد تغییر ناگهانی و حرکت به سمت مخالف) می‌شود. به همین ترتیب یک تغییر بزرگ مثبت یا منفی در حرکت نوسانگر حاکی از قدرت روند و ادامه آن خواهد بود.

عبور خط اندیکاتور نرخ تغییر از خط صفر

شناسایی اشباع خرید و فروش با اندیکاتور نرخ تغییر یا ROC

یکی دیگر از اطلاعات خوبی که ROC در اختیار ما می‌گذارد، شناسایی روندهای خسته‌کننده است. این اندیکاتور هم درست مثل استوکاستیک و RSI موقعیت‌های اشباع خرید و فروش را به‌خوبی تشخیص می‌دهد. با این ایده که بهتر است به جای تعیین قیمت‌های ثابت برای اشباع خرید و فروش، نوسانات و افت‌های فعلی را با بالا و پایین‌های قبلی مقایسه کنیم. اندیکاتور نرخ تغییر این عمل را به بهترین شکل ممکن برای ما انجام می‌دهد.

شناسایی اشباع خرید و فروش با اندیکاتور نرخ تغییر

تشخیص واگرایی با اندیکاتور ROC

آخرین کاربرد اندیکاتور ROC تشخیص واگرایی است. با دو قاعده زیر می‌توان واگرایی‌های صعودی و نزولی را به راحتی تشخیص داد:

  • اگر در نمودار قیمت سقف جدیدی می‌بینید که توسط خط نوسانگر تایید نشده و در قسمت اوسیلاتور سقف پایین‌تری دیده می‌شود، واگرایی نزولی اتفاق افتاده که از پایان روند صعودی خبر می‌دهد.
  • اگر در نمودار قیمت کف جدیدی می‌بینید که توسط خط نوسانگر تایید نشده و در قسمت اوسیلاتور کف بالاتری دیده می‌شود، واگرایی صعودی اتفاق افتاده که و از پایان روند نزولی خبر می‌دهد.

دو نکته مهم:

  • اگر خط نوسانگر نرخ تغییر سقف بالاتری ثبت کند، اما این افزایش قیمت در نمودار خود دارایی دیده نشود، واگرایی صعودی پنهان اتفاق افتاده که سیگنالی برای ادامه روند صعودی است.
  • اگر خط نوسانگر نرخ تغییر کف پایین‌تری ثبت کند، اما این کاهش قیمت در نمودار خود دارایی دیده نشود، واگرایی نزولی پنهان اتفاق افتاده که سیگنالی برای ادامه روند نزولی است.

تشخیص واگرایی با اندیکاتور ROC

برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله بررسی جامع الگوهای قیمتی در تحلیل تکنیکال را مطالعه نمائید.

اندیکاتور ROC چه محدودیت‌هایی دارد؟

یکی از مشکلات بالقوه اندیکاتور نرخ تغییر یا ROC این است که این شاخص به حرکات قیمت در محدودیت‌های نوسانگر استوکاستیک آینده وزن بیشتری می‌دهد؛ اما قیمت‌های اخیر هم‌وزن قیمت‌های گذشته محاسبه می‌شوند.

یکی دیگر از ایرادات این شاخص این است که خیلی سریع می‌چرخد و تغییر جهت می‌دهد؛ به‌خصوص اطراف خط صفر بیشتر شاهد این اتفاق هستیم. این انحرافات گاهی با سیگنال‌های اشتباه همراه هستند. به همین خاطر توصیه می‌شود معامله‌گران در صورت مشاهده سیگنال‌های بازگشت روند، با سایر ابزارهای معاملاتی این اتفاق را تایید کرده و بعد اقدام به معامله کنند.

استفاده از ROC همراه با سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال

گفتیم که ROC گاهی زودتر یا دیرتر از موقعی که باید، سیگنال می‌دهد. یکی از بهترین کارهایی که معامله‌گر می‌تواند برای مقابله با این مسئله انجام دهد، استفاده از اندیکاتورهای دیگر مثل Stochastic و Moving Average برای تایید یا رد سیگنال‌های ROC است.

اندیکاتور ROC در کنار Stochastic

ترکیب این دو اطلاعات موثقی درباره زمان تغییر روند به معامله‌گر می‌دهد. وقتی الگوی واگرایی در اندیکاتور ROC مشاهده می‌شود، معامله‌گر می‌تواند با مشاهده شکست خط صفر توسط Stochastic در مناطق اشباع خرید و اشباع فروش، نقاط خروج بهینه را انتخاب کنند. برای مثال اگر نمودار خط صفر را به سمت بالا بشکند، معامله‌گر احتمالا تصمیم می‌گیرد وارد قلمرو اشباع خرید شود.

اندیکاتور ROC در کنار میانگین متحرک (MA)

گاهی اوقات عبور ROC از خط صفر با سیگنال‌های مبهمی همراه است که از بازگشت روند خبر می‌دهند؛ اما ممکن است صحیح نباشند. برای همین معامله‌گران ROC را با اندیکاتوری مثل میانگین متحرک ترکیب می‌کنند. برای مثال زمانی که ROC تازه از خط صفر عبور کرده و روند نزولی را نشان می‌دهد، اگر نمودار میانگین متحرک سریعتر، روند حرکت نزولی کند را بشکند، سیگنال ROC تایید می‌شود.

کلام آخر

اکنون که با اندیکاتور نرخ تغییر یا ROC آشنا شدیم، می‌دانیم این شاخص تغییرات قیمت را با توجه به دوره زمانی اندازه‌گیری می‌کند. به‌طور خلاصه جهت صعودی ROC به‌معنای حرکت شدید قیمت در یک روند صعودی قبلی و روند نزولی ROC نشانگر کاهش قیمت است. به یاد داشته باشید که حتی اگر این اعداد مثبت کمتر از اعداد قبلی باشند، مقدار ROC مثبت همچنان از روند افزایشی قیمت خبر می‌دهد. اما یک نکته بسیار مهم!

اندیکاتور ROC مثل همه اندیکاتورهای تکنیکال باید در کنار سایر ابزارهای تحلیلی استفاده شود. چراکه محدودیت‌های خاص خود را دارد و گاهی‌اوقات منجر به سیگنال‌های نادرست می‌شود.

امیدواریم این مقاله به تمام پرسش‌های شما عزیزان درباره اندیکاتور نرخ تغییر پاسخ داده باشد. اگر شما هم اطلاعات بیشتری در این زمینه دارید، در بخش دیدگاه‌ها با ما و همراهان ما در میان بگذارید.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.